Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016
Η γυναίκα ενός άλλου και Ο άντρας κάτω από το κρεβάτι - Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Τρίτη, 8 Μαρτίου 2016 09:51
Η γυναίκα ενός άλλου και Ο άντρας κάτω από το κρεβάτι - Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι: Κριτική βιβλίου

Μία διαφορετική ιστορία κωμικής φύσεως λαμβάνει χώρα με την ευθύνη του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Τα δύο αυτά διηγήματα που στην πορεία έγιναν ένα, πραγματεύονται το θέμα της ζήλειας μέσα από μία εξέλιξη αλλόκοτη όπου σύζυγος και εραστής μπλέκονται με έναν τρόπο αποκαλυπτικό και προσφέρουν στο κοινό της εποχής την χαρά του γέλιου μέσα από ένα επεισόδιο βγαλμένο από την ζωή και ιδωμένο με την οπτική γωνία της αλήθειας των σχέσεων.

Ο Ντοστογιέφσκι δοκιμάζει την τύχη του και την δύναμή του σε μία άλλη κατηγορία και σε ένα άλλο είδος που εμπεριέχει θεατρικά στοιχεία, με διογκωμένα και υπερβολικά δοσμένη φρασεολογία των ηρώων του για να δικαιολογήσουν ανεξήγητες και εκδηλωμένες συμπεριφορές έκπληξης ως προς αυτά που συμβαίνουν και τα οποία τους εκθέτουν ανεπανόρθωτα. Μακριά από τα μυθιστορήματα, τα τόσο δραματικά και σκληρά, που τον καθιέρωσαν στην παγκόσμια λογοτεχνία αλλά με την ίδια ακριβώς ωμότητα, εισβάλει στον κόσμο τον θεατρικό που θρέφεται από την ανταλλαγή ιλαρών λογυδρίων μεταξύ των πρωταγωνιστών όταν πρόκειται για εξαπάτηση συζύγων ή απιστία γυναικών. Ενώπιον ενός κωμειδυλλίου, γνωστό και πολλά υποσχόμενο είδος εκείνη την εποχή, που σατιρίζει την συζυγική πραγματικότητα και φέρνει στην επιφάνεια την αντιζηλία μεταξύ ανδρών στον δρόμο της υπεράσπισης της προσωπικής τους τιμής, ο Ντοστογιέφσκι ξεδιπλώνει την συγγραφική του ιδιοφυία χαρίζοντας μας ένα σαρδόνιο χιούμορ με καρικατουρίστικες μορφές να περιγράφονται και να αναλύονται με την αξιοπρέπεια να γίνεται θυσία στον γυναικείο βωμό που δεν χάνει την ευκαιρία να πάρει το αίμα του πίσω.

Το περιστατικό που περιγράφεται είναι πραγματικά αλλόκοτο, ένας απατημένος σύζυγος, ο οποίος αδυνατεί να παραδεχτεί την εξαπάτησή του και βρίσκεται υπό συνθήκες πανικού και ταραχής, εμφανίζεται έξω από ένα σπίτι και εκεί συναντά στο διάβα του και ζητά την βοήθεια του εραστή της γυναίκας του που βέβαια επ'ουδενί δεν γνωρίζει την πραγματική του ταυτότητα αν και έχει μία υπόνοια περί τούτου. Μία τέτοια σκηνή προκαλεί ποικίλα συναισθήματα και στους δύο άνδρες, είναι φανερό αυτό. Οι λέξεις του συζύγου δεν βρίσκουν θέση σε καμία κοινή λογική μιας και μιλάει στον πρώτο τυχόντα και οι λέξεις αυτές προφέρονται χωρίς απολύτως κανέναν ειρμό αλλά υπό πλήρη σύγχυση λόγω της περίστασης και της αγωνίας που τον διακατέχει. Οι λέξεις του, οι κινήσεις του δείχνουν περίτρανα και δίχως περιστροφές την αλλόφρονα κατάσταση του θύματος και το πλήγμα περηφάνιας που έχει υποστεί, μία ήττα και μία πανωλεθρία που δεν βρίσκει λύτρωση. Εκεί έγκειται και η ευστοχία της κωμικής και παράδοξης πραγματικότητας της ιστορίας, στον παραλογισμό, την ακρότητα και σε μία πρώιμη εξπρεσιονιστική διάθεση για κριτική με έναν πολύ έντονο καυστικό τρόπο στο πρόσωπο που ζητάει βοήθεια στα τυφλά από οπουδήποτε απλά και μόνο για να πιαστεί από κάπου για τον διασυρμό του. Οι γυναίκες μοιάζουν με τα πρόσωπα εκείνα που αν και θύτες, προκαλούν με την ασυδοσία τους και την ασωτία τους, ρίχνοντας όλο το βάρος της διακωμώδησης στους άντρες που μοιάζουν έρμαια στην γοητεία τους. Οπότε από την μία θίγεται ο ανδρικός εγωισμός και διακωμωδείται η χωρίς όρους παράδοσή τους στα χέρια δυνατών μελών του υποτιθέμενου αδύνατου φύλου, τις θηλυκές παρουσίες, που βγαίνουν στο τέλος κερδισμένες στο πεδίο των εντυπώσεων. Γιατί ο θεατής της παράστασης αυτής που διαδραματίζεται εδώ δεν σχολιάζει την γυναικεία πονηριά αλλά γελάει και με το δίκιο του με την ανδρική ροπή στην σαγήνη του ασθενούς φύλου που του προξενεί πλείστα προβλήματα και πλήττει το κατά τα άλλα αγέρωχο εγώ του. "Ω γυναίκες γυναίκες λοιπόν" που έγραφε και ο Τσέχοφ περίπου την ίδια εποχή.

Ο Ντοστογιέφσκι με έντονη την κλίση προς το θέατρο θα εντρυφήσει στο είδος μέσω της αφήγησης με σκοπό να περιγράψει την ανηθικότητα και την χαλαρότητα των σχέσεων στην Ρωσία του καιρού του. Έτσι θα εισάγει τα δεδομένα που συλλέγει γύρω του παρατηρώντας τους σύγχρονους του και θα τα παντρέψει με το κωμειδύλλιο προβάλλοντας πρόσωπα που συγκρούονται και αντιδικούν στο όνομα της κατάκτησης. Όπως αναφέρει και ο Παναγιώτας Λούτας στο επίμετρο του βιβλίου: "Χαρακτηριστικά των κωμειδυλλίων στο διήγημα είναι: η κωμική εικόνα του ζηλιάρη και απατημένου συζύγου, η ζήλεια του σαν κινητήριος μοχλός της δράσης, η κατάσταση στην οποία ο σύζυγος ζητάει βοήθεια, χωρίς να το υποψιάζεται, από τον εραστή της γυναίκας του". Ο Ντοστογιέφσκι με αυτή την ιστορία κινείται στην γραμμή των μεγάλων Γάλλων κλασικών, του Μπωμαρσαί και του Μολιέρου, με την κοινωνική κριτική για τα πεπραγμένα των ανθρώπων να αναμειγνύεται με το υποδόριο χιούμορ, αυτό που καθηλώνει με την αμεσότητα που το διακρίνει γιατί υπονοεί όλα αυτά που κανείς δεν τολμά να παραδεχτεί ανοιχτά.

"Τα γεγονότα μερικές φορές συνδέουν ανθρώπους με πραγματικά διαφορετικούς χαρακτήρες"

Το βιβλίο του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, Η γυναίκα ενός άλλου & ο άντρας κάτω από το κρεβάτι, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ερατώ.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.
Μια ματιά στον κόσμο της Ελίζαμπεθ Γκάσκελ - Αλέξανδρος Κεφαλάς: Κριτική βιβλίου
07.11.2016 10:31
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να βλέπουν το φως της δημοσιότητας τέτοιου είδους βιβλία, τα οποία εντρυφούν συνοπτικά μεν, ουσιωδώς δε σε προσωπικότητες που άφησαν το δικό τους ανεξίτηλο σημάδι στην ιστορία της λογοτεχνίας. Αυτό εδώ το μικρό εγχειρίδιο είναι αφιερωμένο στη ζωή της Βρετανίδας Ελίζαμπεθ Γκάσκελ, την οποία λίγοι γνωρίζουν και ακόμα λιγότεροι έχουν διαβάσει.
Η πτώση και άλλες ιστορίες - Friedrich Dϋrrenmatt: Κριτική βιβλίου
25.10.2016 10:13
Η ανθρώπινη ιστορία χρειάζεται πολύ μελάνι για να γραφτεί και ίσως αυτό να μην είναι αρκετό. Χωρίς αμφιβολία, αυτή η ιστορία που ονομάζεται άνθρωπος, αυτό το μέγα ανεξάντλητο κεφάλαιο και τα συν αυτώ έχει τόσες εκδοχές, τόσες όψεις και τόσα τρωτά σημεία που κάθε συγγραφέας κομίζει την δική του οπτική γωνία με οδηγό τα βιώματά του και τα αναγνώσματά του.
Το βιβλίο των φανταστικών όντων - Χόρχε Λούις Μπόρχες: Κριτική βιβλίου
11.10.2016 09:59
Φανταστικά όντα στοιχειώνουν από γεννήσεως του κόσμου τις ανθρώπινες ζωές γιατί ο άνθρωπος μπροστά στη δύναμη της φύσης και στο μεγαλείο της έχει ανάγκη να εκφράσει τις φοβίες του, τις απορίες του, τις σκέψεις του με τρόπο πολλές φορές παράλογο, μεταφυσικό και υπερβολικό.
Ρομάντσο και άλλα πεζά - Μαρία Πολυδούρη: Κριτική βιβλίου
26.09.2016 10:20
"Όσο πιο πολύ αγαπάμε και τόσο πιο πολύ άσκυφτοι γινόμαστε. Όσο πιο αληθινά αγαπάμε τόσο πιο ωραία υποφέρουμε" θα γράψει σε ύφος μελαγχολικό και ποιητικό η Μαρία Πολυδούρη προς τον ποιητή Φίλιππο Κλεωνά.
Άρτουρ Σοπενχάουερ - Peter B. Lewis: Κριτική βιβλίου
16.09.2016 16:18
Είναι ελπιδοφόρο το γεγονός πως ολοένα και περισσότερο τα βιβλία φιλοσοφίας αποτελούν πόλο έλξης και πεδίο ανακάλυψης για πολλούς αναγνώστες που αναζητούν δρόμους διαφυγής και διεξόδους μέσω αυτών.
Ο Άποικος της Μάλατα - Τζόζεφ Κόνραντ: Κριτική βιβλίου
12.09.2016 10:10
Αν μπορούσε κάποιος να αποδώσει ζωγραφικά τα έργα του Κόνραντ και κυρίως το παρόν, το οποίο είναι άμεσα συνυφασμένο με την ίδια την πολυτάραχη του ζωή του Κόνραντ λόγω των διαφόρων ταξιδιών του, σίγουρα θα επέλεγε έναν πίνακα του επίσης πολυταξιδεμένου Γκωγκέν.
Τρόποι να γυρίζεις σπίτι - Alejandro Zambra: Κριτική βιβλίου
08.09.2016 10:27
"Πάντα πίστευα πως δεν είχα αληθινές αναμνήσεις απ'τα παιδικά μου χρόνια͘ πως η ιστορία μου χωράει σε λίγες γραμμές͘ ίσως και σε μία σελίδα με μεγάλα γράμματα" αναφέρει κάπου ο Χιλιανός συγγραφέας Alejandro Zambra.