Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017
Η γυναίκα ενός άλλου και Ο άντρας κάτω από το κρεβάτι - Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Τρίτη, 8 Μαρτίου 2016 09:51
Η γυναίκα ενός άλλου και Ο άντρας κάτω από το κρεβάτι - Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι: Κριτική βιβλίου

Μία διαφορετική ιστορία κωμικής φύσεως λαμβάνει χώρα με την ευθύνη του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι. Τα δύο αυτά διηγήματα που στην πορεία έγιναν ένα, πραγματεύονται το θέμα της ζήλειας μέσα από μία εξέλιξη αλλόκοτη όπου σύζυγος και εραστής μπλέκονται με έναν τρόπο αποκαλυπτικό και προσφέρουν στο κοινό της εποχής την χαρά του γέλιου μέσα από ένα επεισόδιο βγαλμένο από την ζωή και ιδωμένο με την οπτική γωνία της αλήθειας των σχέσεων.

Ο Ντοστογιέφσκι δοκιμάζει την τύχη του και την δύναμή του σε μία άλλη κατηγορία και σε ένα άλλο είδος που εμπεριέχει θεατρικά στοιχεία, με διογκωμένα και υπερβολικά δοσμένη φρασεολογία των ηρώων του για να δικαιολογήσουν ανεξήγητες και εκδηλωμένες συμπεριφορές έκπληξης ως προς αυτά που συμβαίνουν και τα οποία τους εκθέτουν ανεπανόρθωτα. Μακριά από τα μυθιστορήματα, τα τόσο δραματικά και σκληρά, που τον καθιέρωσαν στην παγκόσμια λογοτεχνία αλλά με την ίδια ακριβώς ωμότητα, εισβάλει στον κόσμο τον θεατρικό που θρέφεται από την ανταλλαγή ιλαρών λογυδρίων μεταξύ των πρωταγωνιστών όταν πρόκειται για εξαπάτηση συζύγων ή απιστία γυναικών. Ενώπιον ενός κωμειδυλλίου, γνωστό και πολλά υποσχόμενο είδος εκείνη την εποχή, που σατιρίζει την συζυγική πραγματικότητα και φέρνει στην επιφάνεια την αντιζηλία μεταξύ ανδρών στον δρόμο της υπεράσπισης της προσωπικής τους τιμής, ο Ντοστογιέφσκι ξεδιπλώνει την συγγραφική του ιδιοφυία χαρίζοντας μας ένα σαρδόνιο χιούμορ με καρικατουρίστικες μορφές να περιγράφονται και να αναλύονται με την αξιοπρέπεια να γίνεται θυσία στον γυναικείο βωμό που δεν χάνει την ευκαιρία να πάρει το αίμα του πίσω.

Το περιστατικό που περιγράφεται είναι πραγματικά αλλόκοτο, ένας απατημένος σύζυγος, ο οποίος αδυνατεί να παραδεχτεί την εξαπάτησή του και βρίσκεται υπό συνθήκες πανικού και ταραχής, εμφανίζεται έξω από ένα σπίτι και εκεί συναντά στο διάβα του και ζητά την βοήθεια του εραστή της γυναίκας του που βέβαια επ'ουδενί δεν γνωρίζει την πραγματική του ταυτότητα αν και έχει μία υπόνοια περί τούτου. Μία τέτοια σκηνή προκαλεί ποικίλα συναισθήματα και στους δύο άνδρες, είναι φανερό αυτό. Οι λέξεις του συζύγου δεν βρίσκουν θέση σε καμία κοινή λογική μιας και μιλάει στον πρώτο τυχόντα και οι λέξεις αυτές προφέρονται χωρίς απολύτως κανέναν ειρμό αλλά υπό πλήρη σύγχυση λόγω της περίστασης και της αγωνίας που τον διακατέχει. Οι λέξεις του, οι κινήσεις του δείχνουν περίτρανα και δίχως περιστροφές την αλλόφρονα κατάσταση του θύματος και το πλήγμα περηφάνιας που έχει υποστεί, μία ήττα και μία πανωλεθρία που δεν βρίσκει λύτρωση. Εκεί έγκειται και η ευστοχία της κωμικής και παράδοξης πραγματικότητας της ιστορίας, στον παραλογισμό, την ακρότητα και σε μία πρώιμη εξπρεσιονιστική διάθεση για κριτική με έναν πολύ έντονο καυστικό τρόπο στο πρόσωπο που ζητάει βοήθεια στα τυφλά από οπουδήποτε απλά και μόνο για να πιαστεί από κάπου για τον διασυρμό του. Οι γυναίκες μοιάζουν με τα πρόσωπα εκείνα που αν και θύτες, προκαλούν με την ασυδοσία τους και την ασωτία τους, ρίχνοντας όλο το βάρος της διακωμώδησης στους άντρες που μοιάζουν έρμαια στην γοητεία τους. Οπότε από την μία θίγεται ο ανδρικός εγωισμός και διακωμωδείται η χωρίς όρους παράδοσή τους στα χέρια δυνατών μελών του υποτιθέμενου αδύνατου φύλου, τις θηλυκές παρουσίες, που βγαίνουν στο τέλος κερδισμένες στο πεδίο των εντυπώσεων. Γιατί ο θεατής της παράστασης αυτής που διαδραματίζεται εδώ δεν σχολιάζει την γυναικεία πονηριά αλλά γελάει και με το δίκιο του με την ανδρική ροπή στην σαγήνη του ασθενούς φύλου που του προξενεί πλείστα προβλήματα και πλήττει το κατά τα άλλα αγέρωχο εγώ του. "Ω γυναίκες γυναίκες λοιπόν" που έγραφε και ο Τσέχοφ περίπου την ίδια εποχή.

Ο Ντοστογιέφσκι με έντονη την κλίση προς το θέατρο θα εντρυφήσει στο είδος μέσω της αφήγησης με σκοπό να περιγράψει την ανηθικότητα και την χαλαρότητα των σχέσεων στην Ρωσία του καιρού του. Έτσι θα εισάγει τα δεδομένα που συλλέγει γύρω του παρατηρώντας τους σύγχρονους του και θα τα παντρέψει με το κωμειδύλλιο προβάλλοντας πρόσωπα που συγκρούονται και αντιδικούν στο όνομα της κατάκτησης. Όπως αναφέρει και ο Παναγιώτας Λούτας στο επίμετρο του βιβλίου: "Χαρακτηριστικά των κωμειδυλλίων στο διήγημα είναι: η κωμική εικόνα του ζηλιάρη και απατημένου συζύγου, η ζήλεια του σαν κινητήριος μοχλός της δράσης, η κατάσταση στην οποία ο σύζυγος ζητάει βοήθεια, χωρίς να το υποψιάζεται, από τον εραστή της γυναίκας του". Ο Ντοστογιέφσκι με αυτή την ιστορία κινείται στην γραμμή των μεγάλων Γάλλων κλασικών, του Μπωμαρσαί και του Μολιέρου, με την κοινωνική κριτική για τα πεπραγμένα των ανθρώπων να αναμειγνύεται με το υποδόριο χιούμορ, αυτό που καθηλώνει με την αμεσότητα που το διακρίνει γιατί υπονοεί όλα αυτά που κανείς δεν τολμά να παραδεχτεί ανοιχτά.

"Τα γεγονότα μερικές φορές συνδέουν ανθρώπους με πραγματικά διαφορετικούς χαρακτήρες"

Το βιβλίο του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, Η γυναίκα ενός άλλου & ο άντρας κάτω από το κρεβάτι, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ερατώ.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Φαμπέρ Ο καταστροφέας - Tristan Garcia: Κριτική βιβλίου
20.02.2017 10:07
"Ίσως να ξαναγυρίσει, αλλά δεν είναι πια εδώ. Η ανάμνησή του ξεθωριάζει. Κάτι δικό του μιλάει μέσα μου και με βάζει κατά καιρούς ακόμα σε πειρασμό, όταν κάθομαι στο τραπέζι μου και γράφω. Ζει στα βιβλία μου. Εκεί μόνο, κατά τα άλλα έχει τελειώσει ͘ με στοίχειωσε και με παράτησε" γράφει ο συγγραφέας κλείνοντας την κουρτίνα της αφήγησής του και το μάτι στον ήρωά του Φάμπερ.
Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν - Mahi Binebine: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 12:08
Η Κόλαση ίσως να απέχει μόλις λίγο από τον επικαλούμενο Παράδεισο, έναν όροφο, ένα τετράγωνο, λίγα χιλιόμετρα, ποιος μπορεί να ξέρει! Μπορεί πάλι ο Παράδεισος για κάποιον να είναι η Κόλαση που εύχεται για τον διπλανό του και τότε γεμίζει με χαρά από το μίσος που νιώθει, ανθρώπινο και αυτό αν και δυστυχώς ακραίο.
1913, Η χρονιά πριν από τη θύελλα - Florian Illies: Κριτική βιβλίου
31.01.2017 10:08
Δεν είναι τυχαίο που ο συγγραφέας αποφάσισε να αφιερώσει ένα ολόκληρο βιβλίο σε αυτή την χρονιά. Το 1913 είναι πράγματι μια χρονιά ορόσημο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα, είναι μια χρονιά πέρα για πέρα κομβική, σημαδιακή και χαρακτηριστική για όλα αυτά που έμελλε να επακολουθήσουν.
Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα - Κέιτ Σοπέν: Κριτική βιβλίου
17.01.2017 10:09
Η Μπερτ Μοριζό υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες ζωγράφους του ιμπρεσιονισμού, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ απεικόνισε στους πίνακές της, τους τολμηρούς για την εποχή, μία γυναίκα ελεύθερη, ανεξάρτητη, σίγουρη για τον εαυτό της και μακριά από την αντρική επίβλεψη και πίεση.
Η ώρα του αστεριού - Κλαρίσε Λισπέκτορ: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 12:45
Η γέννηση ενός έργου λογοτεχνικού κρύβει μυστήριο, αν δε κρύβει και πόνο, ταλαιπωρία και ανηφορίζει έναν Γολγοθά, τότε καθίσταται έργο που αντέχει στον χρόνο. Δεν είναι σε καμία περίπτωση μία τυπική διαδικασία ή μία υπόθεση απλή αν ο συγγραφέας παλεύει με τον εσώτερο κόσμο του, το σύμπαν του, τον ψυχισμό του.
Μια από τις δύο - Ντανιέλ Σάδα: Κριτική βιβλίου
20.12.2016 10:37
Η Αδριάνα Χιμένες Γκαρσία στην τελευταία φράση στο επίμετρο του βιβλίου γράφει: "Του φαινόταν αδύνατο να γίνει κανείς συγγραφέας χωρίς να έχει αυτί ͘ του ήταν ασύλληπτο να είναι κανείς καλός αφηγητής χωρίς να έχει διαβάσει ποίηση". Αυτά τα λόγια αντανακλούν την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα και την φιλοσοφία του συγγραφέα περί συγγραφής, ο κόσμος των λέξεων δεν συνάδει με τον κοινό παρονομαστή.
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.