Τρίτη, 21 Φεβρουαρίου 2017
Η κρύπτη των Καπουτσίνων - Γιόζεφ Ροτ: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Τρίτη, 10 Μαρτίου 2015 10:48
Η κρύπτη των Καπουτσίνων - Γιόζεφ Ροτ: Κριτική βιβλίου

Γραμμένο το 1938 το βιβλίο αυτό, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδ. Άγρα , είναι μια σπαρακτική κραυγή αποχαιρετισμού μιας γερασμένης αυτοκρατορίας και μαζί μια βαθιά αποτίμηση της απώλειας. Μια ελεγεία για τον ξεπεσμό και παράλληλα ένας συμπυκνωμένος αφηγηματικός κόσμος της εποχής, αιχμηρά  δοσμένος.


Άνθρωποι που επιστρέφουν για να διαπιστώσουν ότι πια είναι περιττοί, φιλίες ανδρών ανεξάρτητες από την κοινωνική θέση των ανθρώπων, έρωτες που χάνονται, αδυναμία προσαρμογής στον αλλαγμένο κόσμο της οικονομικής καταστροφής και του τέλους και μια ανελέητη συναισθηματική απομόνωση και απόγνωση του ήρωα είναι μερικά από τα χαρακτηριστικότερα σημεία του κειμένου που τονίζουν τη διαχρονική αξία του.


Με γλαφυρό ύφος ο Γιόζεφ Ροτ, ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς των αρχών του εικοστού αιώνα, περιγράφει τις τελευταίες μέρες της αυστριακής αυτοκρατορίας και μας δίνει ένα ακόμη αριστοτεχνικό μυθιστόρημα μέσα στο οποίο αναλύει τις συμπεριφορές και βυθοσκοπεί την ανθρώπινη ψυχολογία. Και μόνο από αυτό το βιβλίο ο Ροτ θα μπορούσε να συγκαταλεγεί στους κορυφαίους γερμανόφωνους συγγραφείς.


Η εκφραστική λιτότητα της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, ο υπαινικτικός τρόπος με τον οποίο εμβαθύνει στους υπαρξιακούς του απολογισμούς και η ακριβής και ταυτόχρονα διακριτική καταμέτρηση των ανθρώπινων αδυναμιών και των παθών,  δίνουν στο κείμενο δυναμισμό και ταυτόχρονα μια εξαιρετική αισθαντικότητα, η οποία όμως ισορροπεί άρτια με το συναίσθημα που κινητοποιεί και απογειώνει την εκφραστικότητα της αφήγησης.


Με φόντο το χρονικό της πτώσης των Αψβούργων ο συγγραφέας καταγράφει την εικόνα της ζωής και παράλληλα της φθοράς της. Τα γεγονότα, τα οποία οδηγούν στην πτώση αυτή συνδέονται με τον ήρωα. Οι υπαρξιακές ανησυχίες του συγγραφέα εστιάζονται επάνω του και ο αναγνώστης γίνεται μάρτυρας μιας μελέτης για το θάνατο, μια αποτίμηση των πεπραγμένων και των χαμένων ονείρων.


Ο Ροτ έγραψε το βιβλίο αυτό περίπου ένα χρόνο πριν από το δικό του θάνατο και μέσα σ’ αυτό άφησε να διαφανεί όλη η νοσταλγία για τη ζωή που τελειώνει. Κάνει μια τελευταία αποτίμηση για όλα όσα πέρασε, τον πόλεμο στον οποίο έλαβε μέρος, μιλά για τις σχέσεις του με τους συνανθρώπους τους, τις αποτυχίες και τα αδιέξοδά του, την ανύπαρκτη ευτυχία στην οικογενειακή του ζωή, την οποία θέλησε.


Αριστοκρατικής καταγωγής ο ήρωας , (είναι άλλωστε ένας Τρόττα) ζει μια ανέφελη αρχικά ζωή. Η νιότη του έχει την αυθαιρεσία της επιπολαιότητας. Ο Πρώτος Παγκόσμιος πόλεμος όμως καραδοκεί και ο Τρόττα θα βιώσει κάθε του στιγμή, για να δει με άλλη ματιά τις συντεταγμένες της μεταπολεμικής ζωής. Η ενθουσίωδη στράτευσή του καταλήγει στη σύλληψή του και στην εξορία του. Τα στρατιωτικά ιδεώδη διαψεύδονται, ο κόσμος του μοιάζει να καταρρέει και όταν ο ίδιος επιστρέφει αποστρατευμένος ο συμβιβασμός με τη νέα κοινωνική και οικονομική του κατάσταση είναι η μόνη του λύση.


Η νέα πραγματικότητα εστιάζεται στην οικονομική κρίση που υπάρχει στη Βιέννη μετά τον πόλεμο. Ο συγγραφέας καταγράφει τα σημάδια μιας κοινωνίας που προσπαθεί να αντιταχθεί στον ξεπεσμό και να αναβιώσει. Ο πόλεμος και οι οδυνηρές εμπειρίες που χάρισε στους ανθρώπους είναι οι αφορμές για μια προσωπική ενδοσκόπηση. Ο ήρωας του Ροτ, κάνοντας τη δική του αποτίμηση θα βρει την ουσία, τον πυρήνα της ζωής και θα την επανεκτιμήσει. Μεγαλύτερος τώρα πια βλέπει πιο σοφά τα πράγματα, επανεκτιμά την ίδια του την ύπαρξη, ορίζει την κατάρρευση και την απελπισία λίγο πριν από την εμφάνιση του ναζισμού που καταφθάνει.


Ο Μπρόντσκι έλεγε ότι: «κάθε σελίδα του Γιόζεφ Ροτ κρύβει ένα ποίημα».  Και το αφηγηματικό πορτρέτο, που φιλοτεχνεί ο Ροτ έχει όλα εκείνα τα στοιχεία που στηρίζουν αυτή την άποψη. Ωστόσο ο Ροτ πετυχαίνει να στήσει έναν κόσμο μέσα στον οποίο συνοψίζονται η καθημερινότητα με την Ιστορία, η τέχνη με την πολιτική, η φιλοσοφία με τον λυρισμό και η εξαιρετική μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου πετυχαίνει να τα μεταφέρει άρτια  στην Ελληνική γλώσσα, τόσο στο εμβληματικό του έργο «Το εμβατήριο του Ραντέτσκι» όσο και στην «Κρύπτη των Καπουτσίνων».


Το βιβλίο του Γιόζεφ Ροτ, Η κρύπτη των Καπουτσίνων, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα.


Εκτύπωση
Περισσότερα
Μαύρο φυλαχτό - Βαγγέλης Μπέκας: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 10:12
Μια ηρωική εποχή επέλεξε να αναβιώσει στο νέο του βιβλίο ο Βαγγέλης Μπέκας. Μια εποχή, ταυτισμένη με την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και παράλληλα με τον αγώνα των Ελλήνων για την παλιγγενεσία και ταυτόχρονα την ανάκτηση της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας. Η ενδελεχής ιστορική έρευνα που έχει κάνει ο συγγραφέας παίζει ένα σπουδαίο ρόλο στην ολοκλήρωση αυτού του έργου και η συγκινητική κινηματογραφική της αποτύπωση μετατρέπει το βιβλίο σε μια κιβωτό καταγραφής της ιστορικής μνήμης που περιστρέφεται γύρω από την ηγετική φυσιογνωμία του βιβλίου, τον Μάρκο και όλους εκείνους τους ήρωες που δορυφορικά κινούνται γύρω του, όπως είναι ο Τζαβέλλας, η μάνα, η Ρίνα, η Δέσπω, η Ελένη κ.ά..
Μετά φόβου - Ελένη Πριοβόλου: Κριτική βιβλίου
24.01.2017 11:44
«Συχνά είναι πιο ασφαλές να είσαι αλυσοδεμένος από το να είσαι ελεύθερος», έγραφε, πριν από κάμποσα χρόνια, ο Κάφκα και η Ελένη Πριοβόλου, στο βιβλίο της «Μετά φόβου» υπογράφει μια ελεγεία για το φόβο της ελευθερίας, για την υποταγή των ονείρων και την εκδίκησή τους, για τις αυταπάτες και τις ψευδαισθήσεις που ποδηγετούν τη ζωή των ανθρώπων και κυρίως την προσωπική, οικογενειακή και κοινωνική τους ελευθερία.
33 Στροφές - Canek Sánchez Guevara: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 10:23
Με μια ευρηματική ιδέα ο Κανέκ Σάντσεζ Γκεβάρα διεισδύει στην Ιστορία μιας χώρας που πίστεψε στην ιδέα της επανάστασης και την πραγμάτωσε πριν από κάμποσα χρόνια, περιγράφοντας την τωρινή ζωή των κατοίκων της, την αίσθηση της απογοήτευσης μιας γενιάς και την ελπίδα της να ξεφύγει από τη ρουτίνα μιας χώρας που είδε τις προσδοκίες τα να γκρεμίζονται.
Ο Ελύτης στην Ευρώπη - Paola-Minucci, Χρήστος Μπιντούδης (επιμέλεια): Κριτική βιβλίου
19.12.2016 10:37
«Ο Ελύτης στην Ευρώπη». Πρόκειται για έναν μικρό τόμο που περιλαμβάνει σε επιμέλεια της Paola Maria Minucci και του Χρήστου Μπιντούδη τα Πρακτικά του οµώνυµου Συνεδρίου, που έγινε στο πανεπιστήμιο της Ρώµης το 2006 με αφορμή την συμπλήρωση τότε των δέκα χρόνων από τον θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη.
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.