Νίκος Εγγονόπουλος

Νίκος Εγγονόπουλος:

Ποιήματα, πίνακες, ζωγραφική, νέα και άρθρα για τον Νίκο Εγγονόπουλο (Nikos Engonopoulos)

Ο Νίκος Εγγονόπουλος (21 Οκτωβρίου 1907 – 31 Οκτωβρίου 1985) ήταν Έλληνας καθηγητής του Ε.Μ. Πολυτεχνείου, ζωγράφος, σκηνογράφος και ποιητής. Θεωρείται ένας από τους μείζονες εκπροσώπους της γενιάς του ’30, ενώ αποτέλεσε και έναν από τους κύριους εκφραστές του υπερρεαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα. Το έργο του περιλαμβάνει ακόμα μεταφράσεις, κριτικές μελέτες και δοκίμια.

Γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1907 στην Αθήνα και πραγματοποίησε τις βασικές του σπουδές εσωτερικός σε Λύκειο του Παρισιού. Το 1932 γράφτηκε στην Σχολή Καλών Τεχνών, όπου μαθήτευσε κοντά στον Κωνσταντίνο Παρθένη, ενώ παράλληλα παρακολουθούσε μαθήματα βυζαντινής τέχνης στο εργαστήριο του Φώτη Κόντογλου, μαζί με τον Γιάννη Τσαρούχη. Γνωρίστηκε, επίσης, με άλλους σημαντικούς καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ο Ανδρέας Εμπειρίκος, ο Γιάννης Μόραλης και ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο.

Τα πρώτα δείγματα της ζωγραφικής του παρουσιάστηκαν το 1938 στην Έκθεση Τέχνη της Νεοελληνικής Παραδόσεως και αποτελούσαν έργα που απεικονίζουν παλιά σπίτια της Δυτικής Μακεδονίας. Την ίδια χρονιά σημειώθηκε και η είσοδός του στα ελληνικά γράμματα, αρχικά με τη δημοσίευση μεταφράσεων σε ποιήματα του Τριστάν Τζαρά και λίγο αργότερα, τον Ιούνιο του 1938, με την κυκλοφορία της πρώτης του ποιητικής συλλογής με τον τίτλο Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν.

Το Σεπτέμβριο του 1939 εκδόθηκε η δεύτερη ποιητική του συλλογή, Τα Κλειδοκύμβαλα της Σιωπής, ενώ το Νοέμβριο πραγματοποιήθηκε η πρώτη ατομική έκθεση ζωγραφικής του, στο σπίτι του Νίκου Καλαμάρη. Την ίδια περίοδο εργάστηκε για την παράσταση της Ηλέκτρας του Σοφοκλή στο Θέατρο Κοτοπούλη, σχεδιάζοντας τα κοστούμια των ηθοποιών και συμμετείχε σε ομαδική έκθεση Ελλήνων καλλιτεχνών στη Νέα Υόρκη.

Πολέμησε στο Αλβανικό Μέτωπο. Αιχμαλωτίστηκε στις 13 Απριλίου 1941 από τους Γερμανούς και τον μετέφεραν σε στρατόπεδο εργασίας. Δραπέτευσε και επέστρεψε στην Αθήνα με τα πόδια.

Γράφει το 1942 το ποίημα “Μπολιβάρ” και εκδίδεται δύο χρόνια αργότερα από τον οίκο Ίκαρος.

Το 1945 αποσπάστηκε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ως βοηθός στην έδρα Διακοσμητικής και Ελευθέρου Σχεδίου, θέση που διατήρησε μέχρι το 1956. Το 1949 συμμετείχε στην ίδρυση της καλλιτεχνικής ομάδας Αρμός με σκοπό την προώθηση μιας σύγχρονης αισθητικής πρότασης στον ελληνικό χώρο, μαζί με άλλα μέλη όπως οι Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Νίκος Νικολάου, Γιάννης Μόραλης, Γιάννης Τσαρούχης, Ναταλία Μελά, Νέλλη Ανδρικοπούλου, Παναγιώτης Τέτσης κ.ά. Παράλληλα εργάστηκε στο Υπουργείο Οικισμού και Ανοικοδομήσεως και σε συνεργασία με την αρχιτεκτονική ομάδα του Δημήτρη Πικιώνη σχεδίαζε νέα κτίρια.

Τα επόμενα χρόνια συμμετείχε σε αρκετές ομαδικές εκθέσεις, ενώ το 1954 εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 27η Μπιενάλε της Βενετίας με συνολικά 72 έργα του. Την ίδια περίοδο εκλέχθηκε μόνιμος επιμελητής του Πολυτεχνείου και παραιτήθηκε οριστικά από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων. Το 1958 του απονεμήθηκε το Πρώτο Κρατικό Βραβείο Ποίησης του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας για την ποιητική συλλογή Εν Ανθηρώ Έλληνι Λόγω. Το κρατικό βραβείο ποίησης θα του απονεμηθεί αργότερα για δεύτερη φορά το 1979 για την ποιητική του συλλογή “Στην κοιλάδα με τους ροδώνες”, καθώς και το παράσημο του Ταξιάρχη του Φοίνικος.

Πίνακές του υπάρχουν στην Εθνική Πινακοθήκη, στις Δημοτικές Πινακοθήκες Αθηνών, Ρόδου, Θεσσαλονίκης, στο Μουσείο Θεάτρου στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και σε ιδιωτικές συλλογές. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες. Το έτος 2007 ανακηρύχθηκε από τον καλλιτεχνικό κόσμο της χώρας ως “Έτος Ν. Εγγονόπουλου”.

Ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Νίκο Μαμαγκάκη, τον Αργύρη Κουνάδη, τον Νίκο Ξυδάκη κ.ά

Ένα ποίημα του Νίκου Εγγονόπουλου για την δολοφονία του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα

Σαν σήμερα, οι φασίστες του Φράνκο σκοτώνουν τον Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα και ο Νίκος...

Νίκος Γκάτσος: Τα τραγούδια που ανακαλούν τη δημοτική παράδοση

Με τα τραγούδια του Νίκου Γκάτσου έχουν μεγαλώσει πολλές γενιές και δεν έχουμε πάψει...

Η Γενιά του ‘30: Η νέα σειρά της COSMOTE TV για τη ζωή και το έργο κορυφαίων λογοτεχνών

Μία νέα δραματοποιημένη σειρά ντοκιμαντέρ σε σκηνοθεσία Γιώργου Γκικαπέππα, με θέμα τη ζωή και...

Οι Εξεγερμένοι: Έργα από τη Συλλογή Σωτήρη Φέλιου στο Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας

Το Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ύδρας φιλοξενεί μία από τις σημαντικότερες συλλογές σύγχρονης ελληνικής...

Ο Αίγαγρος και ο Φοίνιξ: Διαδικτυακό συνέδριο για τους Ανδρέα Εμπειρίκο και Νίκο Εγγονόπουλο

Το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Πανεπιστήμιο Πατρών παρουσιάζουν το τριήμερο διαδικτυακό συνέδριο "Ο Αίγαγρος...

Κώστας Σταμάτης – Η ποίηση της Ελληνικής επανάστασης 1821

Kυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη η ανθολογία Η ποίηση της Ελληνικής επανάστασης 1821,σε επιμέλεια...

Η ποίηση μας ενώνει: Βραδιά αφιερωμένη στην ελληνική & παγκόσμια ποίηση από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, οι εκδόσεις Μεταίχμιο διοργανώνουν μια βραδιά αφιερωμένη στην...

Η Πινακοθήκη Ρόδου ανοίγει διαδικτυακά με την έκθεση «Βιογραφία»

Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του Δήμου Ρόδου, με αφορμή τις συνθήκες που δημιουργήθηκαν από...

H όραση ριπισμός κ᾽ η νόηση χαράδρα

Ζωγράφοι που θητεύουν και στη γραφή, λογοτέχνες που ερωτοτροπούν τελεσφόρα με τις οπτικές τέχνες....

Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2020 στο Μουσείο Μπενάκη με μια online συνάντηση σχεδιασμένη για όλους!

Για τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, το Μουσείο Μπενάκη διοργανώνει διαδικτυακή συνάντηση-συζήτηση με θέμα "Το Καλοκαίρι...

Ο γύρος του χρόνου με ποιήματα – Συλλογικό

Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορεί το νέο παιδικό βιβλίο Ο γύρος του χρόνου με...

Ομαδικό Πορτραίτο – Oι καλλιτέχνες της καρδιάς μας: Έκθεση στον Εικαστικό Κύκλο Sianti

Ο Εικαστικός Κύκλος Sianti παρουσιάζει την έκθεση «Ομαδικό πορτραίτο - Oι καλλιτέχνες της καρδιάς...

Ποίηση – ζωγραφία λαλούσα: Επετειακή έκθεση στο Μουσείο Γουναρόπουλου

Με αφορμή τον εορτασμό των 130 χρόνων από τη γέννηση του ζωγράφου Γιώργου Γουναρόπουλου...

Η ματιά του Συλλέκτη – Συλλογή Σωτήρη Φέλιου: Έκθεση στη Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου

Ο Δήμος Ηρακλείου και η Αντιδημαρχία Πολιτισμού-Εθελοντισμού και Μνημείων διοργανώνει την εικαστική έκθεση με...

Πολύτιμα έργα από το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Ρόδου στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Η έκθεση «Πολύτιμα έργα ζωγραφικής από το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Δήμου Ρόδου», με περισσότερα...

Μικρό Πανόραμα Νεοελληνικής Τέχνης στην Γκαλερί Αστρολάβος

Η αίθουσα Τέχνης Αστρολάβος παρουσιάζει την ομαδική έκθεση ζωγραφικής και γλυπτικής, με τίτλο Από...