Δανάη Καρούμπη: Το ερώτημα του άνθρωπου που αναμετριέται με τη συνειδητότητα της ύπαρξής του

Η Πλαθ λέει ‘καθορισμένη με την ικανότητα να συνειδητοποιήσω την ύπαρξη μου’ και αυτοκτόνησε και αυτή. Πιστεύω ότι είναι μια σκέψη που διαπερνά τους ήρωες του έργου μας. Ο άνθρωπος που αναμετριέται με τη συνειδητότητα της ύπαρξης του δεν μπορεί να μην αναμετρηθεί με το ερώτημα που εκφράζει ο ήρωας μας ‘Τι να την κάνω τη ζωή;’. Τι τι κάνει τη ζωή κανείς δηλαδή; Πώς ζει ένα πλάσμα που δεν είναι αμέριμνο στον περιορισμένο κύκλο της ύπαρξης. Και εκεί έρχεται ο ήρωας διηγήματος προσπαθώντας να βρει λύση στο αίνιγμα  της αυτοκτονίας της συντρόφου του. Είναι όντως αίνιγμα; Για εκείνον ναι ή τουλάχιστον εμείς σαν συντελεστές της παράστασης δεν μπορούμε να μην διερωτηθούμε όντως, μήπως και ανοίξει ένας νέος χώρος στο φαντασιακό μας.

Ο ήρωας όλα αυτά τα ερωτήματα τα θέτει μπροστά στο πτώμα της γυναίκας του, καθώς περιμένει να την πάρουν το επόμενο πρωί. Εμείς σήμερα σαν κοινωνία έχουμε απομακρυνθεί από αυτή την τελετουργία γύρω από τον θάνατο -και από οποιαδήποτε τελετουργία. Δεν υπάρχει ο χρόνος που απαιτείται για κάτι τέτοιο και όταν τυχαίνει να συμβεί χαρακτηρίζεται ως κάτι ‘γραφικό’. Προσπαθούμε να περιορίσουμε και να εσωτερικεύσουμε ό,τι έχει σχέση με το πένθος αντί να του δώσουμε μια μορφή.

Παράλληλα, άλλη μία θεματική του έργου είναι ότι ο ήρωας εναποθέτει όλες τις προσπάθειες για τη σχέση του στο μέλλον. Επιλέγει να συντηρεί τις ονειροπολήσεις του για κάτι που θα έρθει χωρίς να επενδύει στη σχέση του όπως όντως είναι στο τώρα. Πιστεύει σε ένα ‘ταξίδι στη Βουλώνη’. ‘Το σπουδαίο εδώ ήταν αυτό το ταξίδι στη Βουλώνης. Δεν ξέρω γιατί, συνέχεια πίστευα πως η Βουλώνης, αυτό ήταν το παν -πως η Βουλώνη περιείχε κάτι το οριστικό’. Είναι κάτι που κάνουμε οι άνθρωποι, δεν αναμετριόμαστε με αυτό που κάτι ζητάει από μας,  αντίθετα επιλέγουμε να κάνουμε πως δεν το βλέπουμε και εκ των υστέρων λέμε πως τα σημάδια ήταν εκεί.

Το θέμα που με αγγίζει περισσότερο είναι τα όρια του προσωπικού. Η έννοια του προσωπικού δεν υφίσταται από πάντα, για παράδειγμα δεν είναι κάτι που συναντάται στους ομηρικούς ήρωες. Πώς, δηλαδή, κάτι που θεωρούμε ότι είναι καθαρά προσωπικό ζήτημα και αφορά μόνο τον εαυτό μας, τελικά είναι κάτι αμιγώς συλλογικό. Σήμερα ζούμε χωρίς να λογοδοτούμε ‘κάπου’ και εκεί είναι το θέμα πρέπει να υπάρχει κάτι ανώτερο από εμάς στο οποίο πιστεύουμε.

Με συγκινεί που μπήκαμε στη διαδικασία να δοκιμάσουμε όσα πιστεύουμε και λειτουργώντας με έναν συγκεκριμένο τρόπο ως προς την επεξεργασία των υλικών και αναλαμβάνοντας την ευθύνη να το κάνουμε παράσταση. Αυτά είναι πράγματα που πήραμε από τους καθηγητές μας στη σχολή, την Εύη Σαουλίδου, τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη και τον Χάρη Φραγκούλη, με τον οποίο μάλιστα μπήκαμε στη διαδικασία να φτιάξουμε εξολοκλήρου μία παράσταση ‘Τον σεισμό στη Χείλη’, ενώ ήμασταν ακόμη μαθητές. Δουλέψαμε από την αρχή με το κείμενο, πρώτο που επεξεργαστήκαμε τέτοιους είδους -αφηγηματικό δηλαδή και όχι θεατρικό, όπως συνηθίζεται. Είναι ένα σημείο αναφοράς για εμάς που επιστρέφουμε ακόμα και τώρα για να δούμε πώς να πλησιάσουμε διάφορα ζητούμενα σε σχέση σχέση με την παράσταση τώρα. Ας πούμε, το φόρεμα που φοράω στο τέλος το φορούσε τότε η Άνθη και το οποίο το έχει κιόλας ράψει η ίδια. Υπάρχει εδώ για εμένα η προσπάθεια προς αυτή την τελετουργία στην οποία αναφέρθηκα.

Πληροφορίες

«Η Ήμερη», του Φ. Ντοστογιέφσκι
Μετάφραση Λευτέρης Βογιατζής
Σκηνοθεσία: Δανάη Καρούμπη και Ανθή Κολέση
Πρεμιέρα 27/10, Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00
Θέατρο Σφενδόνη

Photo Credit: Karol Jarek

Διαβάστε επίσης:

Η Ήμερη, του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι από τις Δανάη Καρούμπη & Ανθή Κολέση στο Θέατρο Σφενδόνη