Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

Δέσποινα Σαραφείδου: Οι Μακμπέθ είναι τα τέρατα που εν δυνάμει υπάρχουν μέσα στον καθένα μας

Δέσποινα Σαραφείδου: Οι Μακμπέθ είναι τα τέρατα που εν δυνάμει υπάρχουν μέσα στον καθένα μας

Ο Μακμπέθ του Σαίξπηρ, ένα από τα πιο σκοτεινά θεατρικά κείμενα, παρουσιάζεται διασκευασμένο για δύο πρόσωπα στο «Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης».  Η Δέσποινα Σαραφείδου, που ερμηνεύει την εμβληματική «Λαίδη Μακμπέθ», μιλά για την σημασία του έργου και τους συμβολισμούς του και επιπλέον μας συστήνει την θεατρική ομάδα «1+1=1», στην οποία αποτελεί ιδρυτικό μέλος.

 

Συνέντευξη: Αναστασία Ρίζου

 

Culturenow.gr: Μόλις έκανε πρεμιέρα στο Ίδρυμα Κακογιάννης μία διασκευή του πασίγνωστου σαιξπηρικού έργου «Μακμπέθ». Περιγράψτε μας τι ακριβώς αφορά και πόσο διαφέρει από το πρωτότυπο κείμενο .

 

Δέσποινα Σαραφείδου: Το σαιξπηρικό έργο είναι μια πολυπρόσωπη τοιχογραφία με σαφείς ιστορικές, βιβλικές και άλλες αναφορές, ενώ εκτυλίσσεται ως γραμμική αφήγηση της ανόδου και της πτώσης του Μακμπέθ και συμπληρωματικά της Λαίδης. Η μεταγραφή του Θεόδωρου Εσπίριτου επικεντρώνεται στα δύο κύρια πρόσωπα του έργου, τονίζοντας το δίπολο που συνιστούν. Μια άλλη σημαντική μετατόπιση από το πρωτότυπο κείμενο είναι ότι εδώ οι δύο ήρωες εμφανίζονται εγκλωβισμένοι σε μια αέναη επανάληψη του εγκλήματος και της ενοχής τους, του τραύματός τους. Αναβιώνουν στο διηνεκές τη σφοδρότητα της φαύλης φιλοδοξίας τους και τη συνακόλουθη συντριβή τους.

 

Cul. N.: Ο «Μακμπέθ» είναι από τα πιο ζοφερά κείμενα της παγκόσμιας δραματουργίας. Τι είναι αυτό που πιστεύετε ότι το κάνει διαχρονικό και ποια στοιχεία του περιέχει η διασκευή που την καθιστούν επίκαιρη;

 

Δ. Σ.: Ο «Μακμπέθ» κινείται σε δύο άξονες. Αφενός, η ακόρεστη δίψα για εξουσία/δύναμη/επιτυχία, τρίπτυχο που εξακολουθεί να αποτελεί, μέχρι σήμερα, κυρίαρχο ανθρώπινο στόχο και μοχλό κίνησης της ιστορίας. Αφετέρου, η ματαίωση από την ίδια την επίτευξη αυτού του στόχου, καθώς κάτι τέτοιο σημαίνει αναπότρεπτα και απάρνηση της ανθρωπινότητάς μας. Στη διασκευή που ανεβάζουμε, οι Μακμπέθ γίνονται σε ακραίο βαθμό τα τέρατα που εν δυνάμει υπάρχουν μέσα στον καθένα μας. Είναι σαν να κοιτάμε, σ’ ένα παραμορφωτικό κάτοπτρο, την οδυνηρή συνειδητοποίηση της έλλειψης ενός νοήματος που θα ήταν ικανό να στηρίξει τη ζωή μας.

 

Cul. N.: Προσωπικά, τί διδαχθήκατε, τί σας έκανε εντύπωση και τί σας δυσκόλεψε, αναλαμβάνοντας έναν τέτοιο απαιτητικό ρόλο όπως αυτός της Λαίδη Μακμπέθ;

 

Δ. Σ.: Ομολογώ ότι η Λαίδη Μακμπέθ δεν ήταν ένας ρόλος που είχα ονειρευτεί να παίξω. Ίσως αυτό με ώθησε να την πλησιάσω με λιγότερη προκατάληψη και μου χάρισε περισσότερη έκπληξη στην πορεία της προσέγγισής της. Η Lady M. θεωρείται εμβληματική φιγούρα του Κακού, μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο την παρουσιάζει με τα στιλέτα στα χέρια – λοιπόν για να την παίξω, χρειάστηκε να εστιάσω περισσότερο στην άλλη της πλευρά, στην αδυναμία και την απελπισία που κρύβει, παρά στο δυναμισμό ή τη σκληρότητά της, χρειάστηκε να την πλάσω «εκ του αντιθέτου». Από την άλλη, η συνάφεια με το σκοτεινό του ρόλου είναι βασιλική οδός για να ρίξεις μια ματιά στο δικό σου έρεβος, να αντιμετωπίσεις τις δικές σου ρωγμές, τις ανασφάλειες, τις ντροπές, τον δικό σου τρόμο. Μια μέγιστη δυσκολία είναι η τεχνική, πρέπει να έχεις «τέρμα τα γκάζια» επί μιάμιση ώρα, κι αυτό επιβάλλει οικονομία και ετοιμότητα.

 

Cul. N.: Πείτε μας λίγα λόγια για την θεατρική ομάδα 1+1=1, της οποίας είστε ιδρυτικό μέλος. Τι συμβολίζει η ονομασία της, πώς δημιουργήθηκε και ποιοι είναι οι καλλιτεχνικοί στόχοι που σας ενώνουν;

 

Δ. Σ.: Το «1+1=1» είναι κλεμμένο απ’ τον Ταρκόφσκι. Σε μια σκηνή από τη Νοσταλγία το βλέπουμε γραμμένο στο μαυροπίνακα και ο Έρλαντ Γιόζεφσον εξηγεί ότι μια σταγόνα και μια σταγόνα κάνουν μια σταγόνα μεγαλύτερη.

 

Για μας συμβολίζει δύο όψεις της λειτουργίας του θέατρου. Από τη μια, η δουλειά μας είναι η συνισταμένη των δράσεων όλων όσοι εμπλέκονται στην παραγωγή ενός έργου – δεν είσαι ποτέ μόνος, είσαι πάντα εσύ και ο συμπαίκτης, ο συνεργάτης. Από την άλλη, η παράσταση είναι η συνάντηση του καλλιτέχνη με το κοινό, είναι το άθροισμα των ενεργειών τους και ταυτόχρονα τους υπερβαίνει.

 

Η 1+1=1 δημιουργήθηκε το 2011 από μια παρέα φίλων, που ασχολούνται με διαφορετικά πεδία της τέχνης, όταν ανέβηκε η πρώτη παραγωγή της, η «χειροποίητη» Kassandra (σε κείμενο του Sergio Blanco). Θέλαμε να κάνουμε θέατρο που να μιλάει στην καρδιά του θεατή. Στοχεύαμε, έτσι απλά, στην εγγύτητα με το κοινό και την απροσποίητη επικοινωνία μαζί του. Παράλληλα, μας ενδιέφερε ιδιαίτερα η σύνδεση με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, αλλά και η σύμπραξη με άλλους χώρους τέχνης. Η πρώτη αυτή παράσταση είχε πολύ θετική ανταπόκριση. Πέρα από το ανέβασμά της στην Αθήνα, ταξίδεψε πολύ και συνεχίζει να ταξιδεύει στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

 

Cul. N.: Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι αυτόν τον καιρό, οι μικρές θεατρικές ομάδες να επικοινωνήσουν το έργο τους με το κοινό; Τελικά, κάτι καλό ανακαλύπτεται και διαδίδεται ούτως ή άλλως;

 

Δ. Σ.: Νομίζω ότι, ειδικά σε καιρούς κρίσης σαν τη σημερινή, οι άνθρωποι είναι σε περισσότερη εγρήγορση, είναι πιο ανοιχτοί, έχουν μεγαλύτερη περιέργεια να δουν δουλειές και από μικρότερα σχήματα, ψάχνουν το άμεσο, το ειλικρινές, μια διαφορετική πρόταση που δεν προέρχεται από τα μεγάλα δίκτυα παραγωγής και καθρεφτίζει ίσως εναργέστερα τους προβληματισμούς της εποχής. Μια έντιμη κατάθεση προσελκύει συχνά κοινό πολύ μεγαλύτερο, τηρουμένων των αναλογιών, από ό,τι παλιότερα. Τουλάχιστον αυτό έχω διαπιστώσει από τη δική μου εμπειρία αλλά και βλέποντας πώς λειτουργούν παραστάσεις από άλλες μικρές ομάδες.


Cul. N.: Κλείνοντας, μιλήστε μας για τα επόμενα θεατρικά σας σχέδια και κάποιον στόχο που θα θέλατε να πραγματοποιηθεί.

 

Δ. Σ.: Στα άμεσα σχέδια της ομάδας είναι να ταξιδέψει ο Μακμπέθ. Αλλά και η ενασχόληση με ελληνικά κείμενα, όπως μια σκηνική ανάγνωση διηγημάτων του Σωτήρη Δημητρίου ή η Κασσάνδρα και ο λύκος της Μαργαρίτας Καραπάνου.

 

Όσο για το στόχο, θα ήταν ευχής έργο να έρχεται η δουλειά μας σε επαφή με ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Με ανθρώπους που, λόγω θέσης ή κατάστασης, δεν έχουν τη δυνατότητα να βρεθούν σε ένα θέατρο, να παρακολουθήσουν μια παράσταση.

 

Τέλος, προσωπικά θα ήθελα «να μου δοθεί η χάρη να μιλήσω απλά», όπως λέει ο ποιητής – είναι μεγάλο πράγμα η αφαίρεση και δύσκολο, ιδιαίτερα στη δουλειά του ηθοποιού. Και συνάμα, να μπορώ να δουλεύω με καλλιτέχνες με τους οποίους μας συνδέει η ίδια έμπνευση, η ίδια εμπιστοσύνη, όπως συμβαίνει με τους τωρινούς μου συνεργάτες.

 

 

Η παράσταση Μάκμπεθ, Η Βίβλος του Σκότους, παρουσιάζεται σε διασκευή και σκηνοθεσία Θεόδωρου Εσπίριτου, μόνο για 8 παραστάσεις στο Black Box του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης. Περισσότερες πληροφορίες.

Σχετικές ειδήσεις
DETACH: Ποίηση είναι η κρυπτογράφηση και ο κώδικάς μας
22.07.2016 12:13
Μία από τις ελληνικές παραγωγές του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών που περιμένουμε με ενδιαφέρον είναι το «The Dark Manifesto», μία lecture performance για το θάνατο των μανιφέστων τον 21ο αιώνα, η οποία θα παρουσιαστεί από την ομάδα DETACH στις 27 και 28 Ιουλίου, στην Πειραιώς 260. Τα μέλη της ομάδας DETACH, Γιώργος Βαλαής, Μάκης Κεντεποζίδης, Θάλεια Ιωαννίδου, Voltnoi Brege, βρήκαν λίγο χρόνο και μας μίλησαν –εν μέσω προβών- για την καλλιτεχνική τους "συνάντηση", την ιδέα πίσω από το «Σκοτεινό Μανιφέστο» που αποτελεί την αρχή μίας τριλογίας πάνω στη φόρμα του lecture, αλλά και για τις κρυμμένες δυνατότητες μέσα σε ένα νέο κόσμο που στοιχειώνεται βασανιστικά από καθετί παλιό…
Killing the fly: Η Αγγελική του τότε και του σήμερα δίνει ένα μάθημα ζωής!
07.04.2016 16:29
Την συγκλονιστική ιστορία της Αγγελικής Ματθαίου, μιας προσφυγοπούλας από τις Νέες Φώκαιες της Σμύρνης, όπως η ίδια την κατέγραψε σε ένα γράμμα της που δημοσιεύθηκε στις εφημερίδες, αποφάσισε να μεταφέρει επί σκηνής η ομάδα Killing The Fly μέσα από την παράσταση “Αγγελική”. Μετά την επιτυχημένη περιοδεία της σε Κρήτη και ηπειρωτική Ελλάδα, η “Αγγελική” τους θα παρουσιαστεί από 8 Απριλίου στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. Με αυτή την αφορμή, τα δύο μέλη της ομάδας (Κατερίνα Δαμβόγλου, Robin Beer) μας μίλησαν για την παράσταση και τους τρόπους που προσέγγισαν σκηνικά το οδοιπορικό της Αγγελικής, ενώ δεν παρέλειψαν να αναφερθούν στον ζωτικής σημασίας ρόλο των καλλιτεχνών και του θεάτρου μέσα στους δύσκολους καιρούς που βιώνουμε, στο μείζον ζήτημα της προσφυγιάς, καθώς και στις πολλές “Αγγελικές” του σήμερα που δίνουν ένα σημαντικό μάθημα ζωής.
Βασίλης Τσιγκριστάρης: Μόνο μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις μπορούμε να κρατήσουμε κάτι δικό μας
22.02.2016 12:04
Η Ομάδα Χρώμα και ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Χατζής επιστρέφουν από τις 24 Φεβρουαρίου στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης για να παρουσιάσουν για δέκα μόνο παραστάσεις το νέο καλλιτεχνικό τους εγχείρημα «Damiens / Φουκώ – Χειμωνάς». Ο Βασίλης Τσιγκριστάρης, που υπογράφει τη διασκευή μαζί με τον Κωνσταντίνο Χατζή και ενσαρκώνει τον σύγχρονο Damiens, μας εισάγει στον κόσμο του ήρωά του “που ακροβατεί ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι”, ενώ παράλληλα, μας μιλάει, για τις σύγχρονες μεθόδους σωφρονισμού που χρησιμοποιεί πολύ “έξυπνα”, “διακριτικά” και “ύπουλα” η κοινωνία και για τις ανθρώπινες σχέσεις οι οποίες “δημιουργούν το κάτι διαφορετικό μέσα στον καθένα μας, αυτό που ευτυχώς ποτέ δεν θα μπορέσει να ελέγξει καμία εξουσία” !
Αγγελική Παπαθεμελή: Θα συναντηθούμε απόψε, δόξα τω Θεώ
16.02.2016 13:44
“Και θα σφάξουμε το κουνέλι. Η ζωή είναι ωραία. Η ζωή είναι καλή. Θα σφάξουμε το κουνέλι.”, είναι ο πρωτότυπος και αινιγματικός τίτλος της παράστασης που παρουσιάζουν η Αγγελική Παπαθεμελή και η Σοφία Κορώνη στο Bios Tesla main. Έχοντας αναλάβει από κοινού σύνθεση κειμένου, σκηνοθεσία και ερμηνεία, μέσα από τα δύο αριστουργηματικά βιβλία της Αλίκης του Λιούις Κάρολ και τα «Κυμάτα» της Βιρτζίνια Γουλφ, με οδηγό την αναρώτηση «Περί αλήθειας και ψεύδους υπό εξωηθική έννοια» του Νίτσε, "ταξιδεύουν" σε μία γοητευτική περιπλάνηση προς την αναζήτηση της Αλίκης για την Αλίκη...
Νίκος Χατζόπουλος: Αγάπη με στόχο την κοινή συνύπαρξη
27.01.2016 10:10
Ορμώμενη από τη Μισαλλοδοξία (Intolerance), τη μνημειώδη, σπονδυλωτή, βωβή ταινία του D.W. Griffith, η σκηνοθέτις Ιώ Βουλγαράκη συνθέτει, με σημερινούς θεατρικούς όρους, ένα βωβό μουσικοθεατρικό έπος, πολιτικο- κοινωνικής και υπαρξιακής αυτογνωσίας, το οποίο παρουσιάζεται στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Με αφορμή την παράσταση στη Στέγη, ο Νίκος Χατζόπουλος, χαμηλών τόνων καλλιτέχνης που μιλάει όμως «ηχηρά» μέσα από την δουλειά του, μοιράστηκε μαζί μας τις σκέψεις του για την παράσταση, την ανθρώπινη μισαλλοδοξία που «δυναμιτίζει τη συνύπαρξη» και το αντίθετό της που θα μπορούσε να είναι η αγάπη.