Με αφορμή τα δέκα χρόνια από τον πρόωρο θάνατο του καλλιτέχνη και στο πλαίσιο της ανανέωσης της Συλλογής του, το ΕΜΣΤ παρουσιάζει ένα SPOTLIGHT στον Γιώργο Λάππα (1950–2016). Το έργο του Λάππα είχε καθοριστική επίδραση στην ανανέωση και εξέλιξη της γλυπτικής στην Ελλάδα. Τόσο μέσα από την ίδια την καλλιτεχνική πρακτική του όσο και μέσα από τον ρόλο του ως καθηγητή στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, συνέβαλε στην υπέρβαση των παραδοσιακών ορίων της ελληνικής γλυπτικής, μετατοπίζοντας την αντίληψη του είδους από την αναπαράσταση προς μια εννοιολογική πρακτική, στο πλαίσιο της οποίας η γλυπτική λειτουργούσε περισσότερο ως περιβάλλον παρά ως αντικείμενο. Η έκθεση του ΕΜΣΤ πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματός του με τίτλο SPOTLIGHT, που στοχεύει να παρουσιάζει καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες από τη Συλλογή του μουσείου, διαφωτίζοντας το έργο τους και παρουσιάζοντάς το σε βάθος. Η έκθεση συγκεντρώνει έργα από τη Συλλογή του ΕΜΣΤ, καθώς και επιλεγμένους δανεισμούς από άλλα ιδρύματα και ιδιωτικές συλλογές, που εστιάζουν σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο της πρακτικής του (1996-2004) κατά την οποία ο καλλιτέχνης δημιούργησε μια σειρά από εμβληματικά έργα με τη χρήση ηλεκτρικού φωτός και φωτογραφικής μεμβράνης.
Το πολυδιάστατο έργο του Γιώργου Λάππα χαρακτηρίζεται από μια συνεχή προσέγγιση της γλυπτικής φόρμας ως τρισδιάστατου σχεδίου στο χώρο, από τον διάλογο μεταξύ δισδιάστατης και τρισδιάστατης μορφής και τη σχέση αρχιτεκτονικού και ψευδαισθητικού χώρου —αναζητήσεις που ο καλλιτέχνης ακολούθησε συστηματικά μέσα από διερευνήσεις και πειραματισμούς πάνω στη γλυπτική, τη φωτογραφία, τη χρήση της κίνησης, του φωτός και της κλίμακας. Με διαπολιτισμικές αναφορές που ξεκινούν από την αρχαία αιγυπτιακή τέχνη, την αρχαία Ελλάδα και τον πολιτισμό των Μάγια και φτάνουν μέχρι την ιστορία της τέχνης του 20ου αιώνα, τη σύγχρονη εικονογραφία αλλά και πολλές σημαντικές στιγμές της πρόσφατης πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας, το έργο του Λάππα διερευνά και αρθρώνεται πάνω σε δίπολα όπως το προσωπικό και το συλλογικό, το ιδιωτικό και το δημόσιο, το έργο τέχνης και ο θεατής, το τοπικό και το παγκόσμιο, η Ανατολή και η Δύση.
Στο έργο του, ο καλλιτέχνης στοχάζεται την ανθρώπινη ύπαρξη και υποκειμενικότητα και εμβαθύνει στους τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος αλληλεπιδρά και αναμετριέται με τον κόσμο και την κοινωνία. Η ανθρώπινη φιγούρα κατείχε συχνά κεντρική θέση στο έργο του. Ωστόσο, τον Λάππα δεν τον ενδιέφερε η κυριολεκτική απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος. Επεδίωκε μάλλον τη μεταμόρφωσή του μέσα από πολύπλοκες διασταυρώσεις του πραγματικού και συνειδητού με το υποσυνείδητο, το ανοίκειο (uncanny) και το αλληγορικό. Σταδιακά, στην πρακτική του σημειώνεται μια μετάβαση από την ενασχόληση με την ανθρώπινη μορφή σε μια διερεύνηση του σύγχρονου υλικού βιομηχανικού πολιτισμού. Η έκθεση εστιάζει σε αυτή ακριβώς τη μετάβαση, φέρνοντας στο προσκήνιο μια σειρά έργων που αποτελούν τομή στην εξέλιξη της σύγχρονης ελληνικής γλυπτικής.
Η έκθεση παρουσιάζει δύο ενότητες έργων του Γιώργου Λάππα. Η πρώτη περιλαμβάνει πρωτοποριακά έργα του 2001 από την ιστορική έκθεσή του στην γκαλερί Bernier / Eliades στην Αθήνα, όπου τρισδιάστατες ανακατασκευές αντικειμένων από φωτογραφικές μεμβράνες Duratrans σηματοδοτούν το ξεκίνημα ενός διαλόγου στην πρακτική του καλλιτέχνη μεταξύ γλυπτικής, φωτογραφίας, φωτός και αρχιτεκτονικού χώρου ιδιαίτερα πρωτοποριακό για την εποχή του. Η δεύτερη ενότητα περιλαμβάνει έργα που επικεντρώνονται στην ανθρώπινη φιγούρα και κινούνται μεταξύ γλυπτικής και εγκατάστασης. Και στις δυο αυτές ενότητες έργων τον ενδιαφέρει η έννοια της μεταμόρφωσης που εν μέρει επιτυγχάνεται μέσω του φωτός, το οποίο ενσωματώνει σε όλα τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Κεντρική εικόνα θέματος: Άποψη εγκατάστασης από την έκθεση Spotlight. Γιώργος Λάππας. Η τέχνη ξεκινάει πάντα με τη λέξη έστω , 2026. Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν
Διαβάστε επίσης:
Καλοκαίρι στο ΕΜΣΤ: Οι 3 εκθέσεις που έρχονται
