Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου 2016

Βιβλίο: Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας - Σελίν

Βιβλίο: Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας - Σελίν

Στο λυκαυγές του 21ου αιώνα η λογοτεχνική αργκό δεν προκαλεί πια ιδιαίτερη εντύπωση, όταν μάλιστα στοχαστές, όπως ο Μαρκούζε, μας έχουν ήδη διαβεβαιώσει ότι «η αργκό και οι λαϊκές εκφράσεις ποτέ δεν ήταν τόσο πλούσιες» κι «είναι σαν ο άνθρωπος του δρόμου να επιβεβαιώνει τον ανθρωπισμό του στον λόγο του… σ’ ένα λεξιλόγιο που λέει τα πράγματα με το όνομά του».

 

Από τον Δημήτρη Στεφανάκη

 

Στη δεκαετία του ’30 η εμφάνιση ενός Σελίν δεν θα μπορούσε παρά να ταράξει τα νερά. Οι μεγάλες αλήθειες που διατύπωσε το μυθιστόρημα  μέχρι τις μέρες του τηρούσαν πάντοτε το πρωτόκολλο του γραπτού λόγου. Μια δόση προφορικότητας επιτρεπόταν μόνο στους διαλόγους των εκάστοτε χαρακτήρων ούτως ώστε να δίνεται ένας τόνος φυσικότητας.

 

Η ρηξικέλευθη ματιά του Τζόις στον Οδυσσέα του, μια δεκαετία νωρίτερα, με την χρήση του εσωτερικού μονολόγου είχε φωτίσει τις πιο μύχιες και συχνά μιαρές σκέψεις, αλλά αυτό δεν αρκούσε. Το βασικό αίτημα της λογοτεχνίας του μεσοπολέμου ήταν η γλωσσική χειραφέτηση προκειμένου να καταγγελθεί ένας παράλογος κόσμος που υπονόμευε την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων σύροντάς την σε δύο διαδοχικούς παγκόσμιους πολέμους.

 

Κοντολογίς χρειαζόταν ένας ανάλγητος αφηγητής, λογοτεχνικά αμοραλιστής, για να παραβιάσει τον κώδικα της συγγραφικής δεοντολογίας. Αυτός ήταν ο Σελίν. Στο Ταξίδι στην άκρη της νύχτας κατάφερε ουσιαστικά με ένα και μόνο εύρημα να αλλάξει το «επίσημο ένδυμα» της λογοτεχνίας. Έβγαλε τον προφορικό λόγο από την τυραννία των εισαγωγικών μολύνοντας έτσι όλο το σώμα της πρόζας με τα λόγια του δρόμου. Όμως ο Σελίν δεν θα παρέμενε ποτέ κλασικός αν μέσα στο πνιγηρό, μηδενιστικό παραλήρημά του δεν αποτύπωνε με απαράμιλλη ευρηματικότητα το στίγμα της εποχής του.

 

Η σκέψη του σαν αλλόκοτη παντιέρα υψώνεται σχεδόν σε κάθε κεφάλαιο αυτού του φυγόκεντρου, πέραν πάσης αφηγηματικής λογικής μυθιστορήματος που επέλεξε να ονομάσει Ταξίδι στην άκρη της νύχτας, παγιδεύοντας σαν έντομα αμέτρητους αναγνώστες στην μοιραία γοητεία της τέχνης του. Τις αντιφατικά μεγαλοφυείς προθέσεις του κατάφερε να μεταφέρει στα καθ’ ημάς η μετάφραση της Σεσίλ Ιγγλέση Μαργέλλου από τις Εκδόσεις Εστία.


Το βιβλίο του Σελίν (Λουί Φερντινάν Σελίν), Ταξίδι στην Άκρη της Νύχτας, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία.


Σχετικές ειδήσεις
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Ο άρχοντας των μυγών - Γουίλιαμ Γκόλντινγκ: Κριτική βιβλίου
25.07.2016 10:20
Ένα από τα πιο διαχρονικά μυθιστορήματα αγγλικής λογοτεχνίας, ένα βιβλίο σημείο αναφοράς για μικρούς και μεγάλους, ένα βιβλίο σημερινό, επίκαιρο, καθόλου φανταστικό αλλά πολύ πραγματικό. Πόσο όμως συγκλονιστικό και πόσο σκληρό είναι να ζει κανείς σε μία κοινωνία που οι κανόνες και οι νόμοι κλίνουν προς το χάος και την πλήρη αναρχία; Πόσο άπληστο, κακεντρεχές και αχάριστο ζώον είναι ο άνθρωπος και πως γίνεται μόνον σε αυτόν να οφείλονται όλα τα κακώς κείμενα αυτού του κόσμου;
Ως την άκρη της κλωστής - Παντελής Κυραμαργιός, ΠΛΕΓΜΑ: Κριτική βιβλίου
11.04.2016 15:39
Τον Παντελή Κυραμαργιό τον γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ως καταξιωμένο μουσικό. Ως συγγραφέα τον μάθαμε όταν πριν από δυο χρόνια κυκλοφόρησε το πρώτο του βιβλίο «Το παραμύθι της λήθης» από τις εκδ. Έναστρον. Το νέο του όμως έργο με τίτλο «Ως την άκρη της κλωστής», που μόλις κυκλοφόρησε, είναι ένας ιδιαίτερος συγκερασμός της μουσικής με την αφήγηση, ένα γοητευτικό πάντρεμα μορφών τέχνης, αφού για τη δημιουργία του συγκροτήθηκε και ενεργοποιήθηκε μια ολόκληρη καλλιτεχνική ομάδα, το Πλέγμα.
Το σημάδι - Μένιος Σακκελαρόπουλος: Κριτική βιβλίου
28.12.2015 11:46
"Γνώρισα" τον Μένιο Σακελλαρόπουλο όταν ήμουν ακόμα πολύ μικρή, τότε που ο πατέρας μου παρακολουθούσε αγώνες στην τηλεόραση και αθλητικές ειδήσεις νύχτα-μέρα. Θυμάμαι πως από τότε μου έκανε εντύπωση.
Την Κυριακή έχουμε γάμο - Γιάννης Ξανθούλης: Κριτική βιβλίου
24.12.2015 15:31
Με ένα ολοκαίνουργιο μυθιστόρημα έρχεται να γιορτάσει ο Γιάννης Ξανθούλης, τα 35 χρόνια παρουσία του στην λογοτεχνική σκηνή της χώρας μας.