Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

Μαρία Γοργία: Ο Χώρος του Χορού

Μαρία Γοργία: Ο Χώρος του Χορού

Θέλησα να γράψω ένα κείμενο για την τέχνη του χορού, παρά το φόρτο εργασίας αυτής της περιόδου, γιατί έχει στόχο να ξυπνήσει ερωτήματα που αφορούν, αλλά κυρίως απευθύνονται στους ανθρώπους του χώρου μου, αλλά και στον ευρύτερο καλλιτεχνικό χώρο στην Ελλάδα κυρίως. Αυτά τα ερωτήματα δεν μπορούν ή δεν ενδείκνυται να παραταθούν για πολύ ακόμα.


Η ευρωπαϊκή κρίση βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο προβληματισμού των καλλιτεχνών πολλών ειδών τέχνης στο εξωτερικό αλλά και ως ένα βαθμό σημαντικό στην Ελλάδα. Στο χώρο του χορού, προβληματιζόμαστε και ασχολούμαστε με τέτοια υπερεπίκαιρα θέματα, αλλά σε ποιό βαθμό πιστεύουμε ότι η τέχνη που δημιουργούμε μπορεί να προωθήσει αλλαγές; Κυρίως όμως σε ποιό βαθμό συνθέτουμε ένα έργο , και με τί βάθος αντιμετωπίζουμε έναν συνειδητό στόχο (όταν υπάρχει) ώστε να αφυπνίσουμε, να ταρακουνήσουμε, και να προωθήσουμε αλλαγές ως προς το ολοένα και χειρότερο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι; Πόσο η λεγόμενη πολιτικοποιημένη τέχνη συνεχίζει να φέρει τα ταμπού της «κακής», περιγραφικής τέχνης, που στερείται δημιουργικότητας προς χάριν της στράτευσής της στον πολιτικό λόγο;


Και ενώ εμάς (κυρίως εμάς του χώρου του Χορού), μας απασχολούν ακόμη (ή δε μας απασχολούν καν), αυτά τα χρόνια ερωτήματα, ο Artur Zmijewski, πασίγνωστος εικαστικός καλλιτέχνης, φωτογράφος και σκηνοθέτης , επιμελητής της 7ης Μπιενάλε που θα γίνει στο Βερολίνο, λέει στην πρώτη επίσημη έκδοση της Μπιενάλε, με τον χαρακτηριστικό τίτλο Forget Fear («Ξεχάστε τον φόβο»),  «αυτό που χρειαζόμαστε περισσότερο είναι η τέχνη που διαθέτει τα εργαλεία της, τον χρόνο και τις δυνάμεις της στην επίλυση των οικονομικών προβλημάτων της εκπτωχευμένης πλειοψηφίας». Ο Zmijewski επέλεξε την καλλιτεχνική κολεκτίβα Voina (που το όνομά της σημαίνει «πόλεμος»), μια ομάδα τέχνης του δρόμου, που η δράση της στρέφεται ενάντια στις ρωσικές αρχές και συχνά συνοδεύεται από ομάδες πολιτικών ακτιβιστών. Οι καλλιτέχνες της ομάδας αυτής έχουν πολλές φορές συλληφθεί για τη δράση τους από τη ρωσική αστυνομία, ενώ είναι αμφίβολο αν ένα μέλος τους θα μπορέσει να παραστεί στο Βερολίνο, αφού λόγω δικαστικών εκκρεμοτήτων τού έχει απαγορευθεί η έξοδος από τη Ρωσία. Ο κύριος λόγος επιλογής της ομάδας ως συν-επιμελήτριας ήταν το γεγονός ότι «η κολεκτίβα παρεμβαίνει άμεσα στην πολιτική, κάτι που δεν κάνει καμία άλλη καλλιτεχνική ομάδα στην Ευρώπη. Είναι απόλυτα μοναδικοί», δήλωσε ο Zmijewski. Οι 7000 αιτήσεις συμμετοχής στη Μπιενάλε  όχι μόνο ενίσχυσαν την επιλογή του Zmijewski να δημιουργήσει ένα έντονο πολιτικοποιημένο πλαίσιο, αλλά απέδειξαν ότι οι καλλιτέχνες δεν έχουν τέτοια ταμπού και είναι έτοιμοι να δημιουργήσουν «στρατευμένα», (βέβαια όχι με την ίδια έννοια που ο όρος «στρατευμένη τέχνη» χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν).


Ποιά η θέση λοιπόν των Ελλήνων καλλιτεχνών, κυρίως του χώρου του Χορού, αλλά και των άλλων μορφών τέχνης απέναντι στην κοινωνικοπολιτική δραστηριοποίηση των ευρωπαίων καλλιτεχνών; Βεβαίως η διάθεση για επικοινωνία και συνεργασία που καλλιεργείται το τελευταίο διάστημα, εμπεριέχει την έννοια της κοινωνικοπολιτικής δραστηριοποίησης εν μέρη, αλλά αρκετά έμμεσα  και αδύναμα θα έλεγα. Περισσότερο αφορά στην πολιτιστική δραστηριοποίηση, στη βελτίωση της επικοινωνίας των καλλιτεχνών μεταξύ τους καθώς και προσπάθειες διεύρυνσης του κοινού του χώρου του χορού. Όλα τα παραπάνω θετικά και ουσιαστικά! Μα στους καιρούς μας, η προσωπική μου άποψη είναι ότι, αν και σημαντικά, είναι «κουτσά», ανεπαρκή. Όταν έχει πιάσει φωτιά το σπίτι, δε φτάνει η ομάδα να ξέρει να συνεργάζεται καλά ώστε μεθοδικά να το σβήσει σύντομα και ανώδυνα. Πρέπει να έχει  και την ισχυρή θέληση να το σβήσει! Το “Εγώ” γίνεται “Εμείς” όταν υπάρχει ισχυρός κοινός Στόχος, ισχυρό κοινό Πρόβλημα προς επίλυση. Και στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως, υπάρχει Οξύ Πρόβλημα!


Ένας από τους λόγους που θέλησα να φτιάξω τα δύο τελευταία έργα, «To στρώμα» και την «Κρυμμένη στους Ελαιώνες», (το τελευταίο έκανε πρεμιέρα στις 27 Ιουνίου στο Φεστιβάλ Αθηνών), ήταν καταρχάς ο προβληματισμός και η αγωνία μου για το σημερινό  πολιτικοοικονομικό γίγνεσθαι. Έπειτα, ήθελα να κατανοήσω τί συνέβαινε δύο αιώνες σχεδόν πίσω, ψάχνοντας για αίτια προγενέστερα. Διαβάζοντας γεννήθηκε αυτό το φλεγόμενο «πρέπει», «οφείλω», «έχω καλλιτεχνική ανάγκη μα και χρέος μαζί» (και η συνειδητοποίηση του χρέους αναζωπυρώνει την καλλιτεχνική ανάγκη) να δημιουργήσω στο πλαίσιο της θεώρησης του Zmijewski. Αλλά όλα τα «πρέπει» δεν έχουν ποτέ αξία και ουσιαστικό αποτέλεσμα αν δεν είναι προϊόντα μιας διαδικασίας γνώσης και συνειδητοποίησης της πραγματικότητας, αλλά επιβολής ενός εξωτερικού παράγοντα.


Info:
Η Μαρία Γοργία είναι αριστούχος απόφοιτος της Κρατικής Σχολής Χορού (ΚΣΟΤ 1992). Σπούδασε με υποτροφία της ΚΣΟΤ στη Χορογραφία , Χορολογία, Αισθητική και Σύγχρονο Χορό στο Laban Centre (City University). Έχει αποσπάσει το 3ο Βραβείο Χορογραφίας (Διαγωνισμός Νέων Χορογράφων - Ηρώδειο 1992). Με την ομάδα της Αμάλγαμα έχει δημιουργήσει 16 χορογραφίες και 12 παραγωγές, ενώ έχει δημιουργήσει χορογραφίες και για έργα άλλων καλλιτεχνών. Έχει διδάξει χορογραφία , σύγχρονο χορό και χορολογία στην Κατεύθυνση Χορού του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και στο  τμήμα χορού του Αμερικανικού Κολεγίου Ελλάδος.

Σχετικές ειδήσεις
Κατερίνα Κασιούμη: 22ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας
08.07.2016 14:55
Θυμάμαι σαν παιδί να περπατάω στους δρόμους των Ιωαννίνων, πηγαίνοντας από το ένα μάθημα στο άλλο, με αγωνία, να προλάβω… και ένα σύννεφο σκέψεων πάνω από το κεφάλι μου για το αν έχουν νόημα όλα αυτά… Αναρωτιόμουν αν όλη αυτή η γνώση θα ησύχαζε την αγωνία που όλοι οι άνθρωποι, ακόμη και τα μικρά παιδιά, έχουν για το μέλλον. Το μόνο μάθημα στο οποίο πήγαινα ανάλαφρα, νιώθοντας κάτι μαγικό να συμβαίνει, ήταν το μάθημα του χορού. Ήδη από τη διαδρομή, πηγαίνοντας, περπατούσα με ένα διαφορετικό τρόπο, με έναν τρόπο σαν να με πήγαινε κάποιος άλλος εκεί που εγώ ήθελα.
Εύη Σούλη: Αστικές ουτοπίες σε κατάρρευση
20.04.2016 17:30
Μη τόποι, άχρονοι, φανταστικοί, ιδανικές κοινωνίες με τέλειο κοινωνικό, πολιτικό και νομικό σύστημα. Χαμένες Ατλαντίδες στα βάθη των θαλασσών. Ιδεολογίες για το καλό και το δίκαιο, το ηθικό και το ορθό. Κριτικές και αναλύσεις και θεωρίες. Προσπάθειες και απογοητεύσεις. Το τείχος του μίσους και ο Cave στα φτερά του Έρωτα. Μητέρες με όνειρα και εφηβικά παιχνίδια. Έρωτες και καταρρεύσεις και ξανά έρωτες. Ώρα μηδέν, κενό.
Μαριάννα Βαρβιάνη: Η ιδέα πίσω από το ‘Vortex’
15.03.2016 13:47
Πριν από δυο χρόνια περίπου καθόμουν σε ένα πεζούλι ενός πανηγυριού στην Ικαρία και παρακολουθούσα τον κόσμο να χορεύει. Χόρευαν, ακολουθώντας ένα σπειροειδές σχήμα, χωρίς να συγκρούονται μεταξύ τους και το σχήμα που ακολουθούσαν έδινε την εντύπωση ότι δεν είχε αρχή και τέλος, ότι θα μπορούσε να κινείται έτσι για πάντα.
Μαρίνα Μαυρογένη: Ο φόβος της γελοιότητας στην τέχνη του χορού
05.02.2016 11:36
Μου αρέσει να δημιουργώ με άξονα το χιούμορ και να βρίσκω τον τρόπο εκείνο της ανεπιτήδευτης έκφρασης. Αυτό το Φεβρουάριο χορογραφώ και σκηνοθετώ δύο performances στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων με τίτλους «4» και «Η Χαρά της Αποτυχίας». Είναι δύο έργα που φλερτάρουν με τη γελοιότητα, με το άτεχνο καλλιτεχνικό δημιούργημα.
Χρυσηίς Λιατζιβίρη – SYNDRAM dance co: Ο Χορός δεν είναι απλά 'Φαίνεσθαι'
22.12.2015 14:43
- Σ’ αρέσει να κρύβεσαι; - Όχι. Δεν μ’ αρέσει να φαίνομαι…Δεν μ’ αρέσει να φαίνομαι με τον τρόπο που το «σήμερα» μπορεί να εκθέσει παραμορφώνοντας το οτιδήποτε… Δεν μ’ αρέσει να κοινοποιώ τις κρίσεις μου… Δεν μ’ αρέσουν οι κρίσεις μου έτσι όπως αυτές γεννιούνται και προβάλλουν το «εγώ» μου μέσα από την κρίση… Δεν μ’ αρέσει να με αλλοτριώνουν το «φαίνεσθαι», η κρίση, η κατάκριση…