Ο Κουρέας της Σεβίλλης είναι από εκείνα τα έργα που σε παρασύρουν από την πρώτη νότα. Έχει ρυθμό, χιούμορ, μια σχεδόν παιδική σκανταλιά, αλλά ταυτόχρονα μια ακρίβεια που δεν συγχωρεί προχειρότητες. Όταν άρχισα να δουλεύω πάνω στην παιδική του εκδοχή, σκέφτηκα ότι δεν ήθελα να τον «μικρύνω». Ήθελα να τον κάνω πιο άμεσο. Να επιτρέψω στα παιδιά να μπουν στον κόσμο του χωρίς φίλτρα, χωρίς εξηγήσεις, μόνο με το ένστικτο.
Ο Φίγκαρο είναι ένας ήρωας που μιλά κατευθείαν στη φαντασία. Είναι γρήγορος, έξυπνος, παιχνιδιάρης, πάντα ένα βήμα μπροστά. Στη σκηνή, προσπάθησα να τον αντιμετωπίσω όχι ως χαρακτήρα όπερας, αλλά ως φίλο που σε τραβάει από το χέρι και σε βάζει μέσα στην ιστορία. Σαν ένας μαέστρος της ιστορίας που σε οδηγεί και ταυτόχρονα σου κλείνει το μάτι μπαίνοντας και βγαίνοντας από την θεατρική σύμβαση. Μαζί του, ο Κουρέας της Σεβίλλης γίνεται μια αλυσίδα από παρεξηγήσεις, μεταμορφώσεις και ξέφρενο ρυθμό — ένα παιχνίδι που δεν σταματά ποτέ.
Η σχέση με το παιδικό κοινό με συγκινεί πάντα. Τα παιδιά δεν παρακολουθούν παθητικά. Αντιδρούν, γελούν, εκπλήσσονται, αγωνιούν και συμμετέχουν στην παράσταση. Προς το τέλος της ιστορίας όταν η Ροζίνα αποφασίζει να παντρευτεί τον Μπαρτολο τον αυστηρό γιατρό, η αντίδραση των παιδιών σε αυτή την αναγγελία είναι τόσο έντονη και πηγαία και φανερώνει πόσο πραγματικά έχουν παρακολουθήσει και μπει μέσα στην ιστορία, όχι μόνο σαν πλοκή αλλά και σαν την αίσθηση του δικαίου αλλά και τη λαχτάρα της εκπλήρωσης του ονείρου.
Αυτή η ζωντανή ανταλλαγή ενέργειας πάντα επηρεάζει καθοριστικά τις σκηνοθετικές επιλογές μου. Ο ρυθμός της παράστασης είναι γρήγορος, οι εικόνες καθαρές και οι χαρακτήρες αναγνωρίσιμοι από την πρώτη στιγμή. Σε αυτή την παράσταση επίσης επέλεξα να βάλω στοιχεία της commedia dell arte, ειδος που φέρνει αναγνωρίσιμους χαρακτήρες. Ηταν σημαντικό για εμένα η ιστορία, σε ένα έργο γεμάτο ανατροπές και γυρίσματα, να είναι ξεκάθαρη. Έτσι ο θεατής και πόσο μάλλον ένα παιδι να μπορέσει να χαλαρώσει και να απολαύσει την εξέλιξη αλλά και τις “νοστιμιες” του έργου.
Η μουσική του Ροσσίνι λειτουργεί σαν σύμμαχος. Είναι σχεδόν σωματική. Σε παρασύρει, σε αναγκάζει να κινηθείς, να χαμογελάσεις. Στην παράσταση μας έχουμε επιλέξει τα πιο γνωστά κομμάτια του έργου, τα οποία λειτουργούν μαζί με τη θεατρική αφηγηση. Έτσι το κοινό έρχεται σε επαφή με τις υπέροχες μουσικές του Ροσσίνι με έναν παιχνιδιάρικο τροπο.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Το μεγαλύτερο όπλο μου και σύμμαχος σε αυτή τη διαδικασία ήταν οι ομάδα μας. Ήταν μεγάλη η τύχη σε αυτή την παραγωγή ο κάθε συνεργάτης να είναι καλύτερος από τον άλλο. Ξεκινώντας από τον παραγωγό μας Γιώργο Λυκιαρδόπουλο, που χάρη σε αυτόν ξεκίνησε όλο αυτό το εγχείρημα και το καταπληκτικό θέατρο Πορεία που μας πλαισίωσε. Το κείμενο της παράστασης μεταφρασμένο εκπληκτικά και θεατρικά από τη Λουίζα Μητσάκου, τον Περικλή, τον Φοίβο, τη Δήμητρα, την Ανζελικα, την Εύα, τον Δημήτρη, τη Μαρία, τον Γιάννη, τον Γιώργο, τον Ηλία, τον Μαρίνο, την Κωνσταντίνα, την Ξένια και φυσικά τη Σοφία μου… που χωρίς αυτούς θα είχαμε μια εντελώς διαφορετική παράσταση στα χέρια μας. Κάθε συνεργάτης με άπειρο ταλέντο ομόρφυνε την παρασταση μας. Πόσο σημαντικό να περιστοιχίζεσαι από όρεξη και ταλέντο…
Από την αρχή, υπήρχε κοινή αντίληψη για το τι σημαίνει μια ποιοτική παράσταση για παιδιά: όχι ευκολία, όχι εκπτώσεις, αλλά φροντίδα. Ο Κουρέας της Σεβίλλης αντιμετωπίστηκε με την ίδια σοβαρότητα και αγάπη που θα είχε οποιαδήποτε μεγάλη παραγωγή. Αυτή η στάση είναι κάτι που διαπερνά ολόκληρη τη δουλειά.
Μέσα από τον Κουρέα, συνειδητοποίησα ξανά γιατί με αφορά τόσο πολύ το μουσικό θέατρο για νεαρό κοινό. Είναι ένας χώρος όπου η σκηνοθεσία δεν μπορεί να είναι αυτάρεσκη. Οφείλει να είναι λειτουργική, ζωντανή, ανοιχτή. Δεν σκηνοθετείς για να δείξεις μια ιδέα, αλλά για να δημιουργήσεις μια εμπειρία.
Ο Κουρέας της Σεβίλλης για παιδιά δεν είναι για μένα μια «εισαγωγή» στην όπερα, με την εκπαιδευτική έννοια. Είναι μια συνάντηση. Αν ένα παιδί φύγει από την αίθουσα με μια εικόνα, ένα γέλιο ή μια μελωδία στο μυαλό του, τότε κάτι έχει ήδη συμβεί.
Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που αυτή η παράσταση παραμένει τόσο ζωντανή όσο συνεχίζει να παίζεται. Ο Κουρέας της Σεβίλλης δεν ζητά να τον θαυμάσεις από απόσταση. Ζητά να μπεις μέσα στο παιχνίδι του. Και όταν το κοινό είναι παιδιά, αυτό το παιχνίδι γίνεται αληθινά μαγικό.
Και κάπου εκεί, ανάμεσα στη μουσική, την κίνηση και τα γέλια, θυμάμαι ξανά γιατί σκηνοθετώ: για να δημιουργούνται στιγμές που μένουν. Δανειζόμενη τα λόγια της Λουιζας και του Φίγκαρο: “Tι είναι το θεατρο; Mια αφορμή μια ευκαιρια για να βρεθουμε εμείς κι εσείς για την αιωνιότητα της μιας στιγμής.”
Διαβάστε επίσης:
Ο Κουρέας της Σεβίλλης, για παιδιά σε σκηνοθεσία Χλόης Μάντζαρη στο Θέατρο Πορεία
