Ε, λοιπόν θα πρέπει να το πάρουμε απόφαση πως τα μυθιστορήματα δεν θα γράφονται πια με τον τρόπο που ξέραμε. Η Τζακαράντα του Γκαέλ Φάιγ είναι ασφαλώς ένα παράδειγμα της μοντέρνας γραφής, το μανιφέστο μιας γενιάς που θέλει να αφήσει πίσω της τη μεγάλη παράδοση, ξαναγράφοντας τη μικρή Ιστορία του κόσμου από την αρχή.
Οι σελίδες του Φάιγ μυρίζουν σελιλόιντ και αγαπημένα βινύλια. Το μελάνι που χύθηκε για τις λέξεις, θα μπορούσε να είναι λίγο από το αίμα της φρίκης που ξοδεύτηκε στη διαβόητη γενοκτονία της Ρουάντα. Μουσικός και ράπερ με καταγωγή από το Μπουρούντι και τη Ρουάντα, διηγείται μια ιστορία που τον αφορά, τοποθετώντας έναν εκρηκτικό αφηγητή στη θέση ενός αφηγηματικού άξονα γύρω από τον οποίο χτίζει με κινηματογραφικούς όρους μια καλοδουλεμένη αλληλουχία γεγονότων. Φτάνει έτσι στο μεδούλι των σκοτεινών χρόνων της γενοκτονίας έχοντας προηγουμένως σκιαγραφήσει όλες τις απαραίτητες ανθρώπινες σχέσεις, τα συναισθήματα και τις ιδέες που χαρτογραφούν αυτό το ιδιαίτερο δρομολόγιο.
Ο Μιλάν δεν είναι απλά ένας χαρακτήρας, είναι μια αφηγηματική χοάνη μέσα στην οποία συγκεντρώνεται το απαραίτητο υλικό. Είναι η ασυμβίβαστη βούληση του ανθρώπου να εμβαθύνει, να ξεδιαλύνει, ή μάλλον να ερμηνεύσει την παραδοξότητα της ανθρώπινης φύσης, που γράφει και ξαναγράφει την ίδια αποτρόπαια Ιστορία. Γύρω του οι χαρακτήρες δορυφόροι, ο Κλοντ, η Στέλλα, η μητέρα του αφηγητή, ξεπροβάλλουν περισσότερο ως γρίφοι και λιγότερο ως ζωντανές υπάρξεις.
Η καινοτομία σε όσα προαναφέραμε βρίσκεται ίσως στα καινούργια αφηγηματικά ήθη, σε αυτό που μοιάζει αφέλεια αλλά δεν είναι, στην απουσία της μεγάλης τέχνης που δεν μας έλειψε σε καμία σελίδα, σε αυτή τη νέα πρόταση, που δεν φαίνεται και τόσο λογοτεχνική αλλά τι σημασία έχει; Ζούμε άλλωστε τον θάνατο του μυθιστορήματος, όπως το ξέραμε, σε μια εποχή που σκέφτεται αντιμυθιστορηματικά, που αν κάποτε κληθεί να διηγηθεί την ιστορία της, ίσως να μην μπορεί να το κάνει παρά με αλγόριθμους και τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Για την ώρα ας απολαύσουμε τα κείμενα αυτής της τρομερής γενιάς μέσα από το βιβλίο του Γκαέλ Φάιγ στη δόκιμη μετάφραση του Γιάννη Στρίγκου.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Διαβάστε επίσης:
Γκαέλ Φάιγ – Τζακαράντα: Ένα δυνατό βιβλίο για τη γενοκτονία των Τούτσι στη Ρουάντα
