Το 1ο Polichnitos Cultural Festival Lesvos είναι γεγονός!

Πολιχνίτος, Λέσβος: Από τις 3 έως τις 5 Ιουλίου 2026, πραγματοποιείται για πρώτη φορά το Polichnitos Cultural Festival Lesvos (PCFL) φέρνοντας κοντά τριάντα καλλιτέχνες από περισσότερες από δέκα χώρες για τρεις ημέρες φωτογραφίας, κινηματογράφου, μουσικής, περιπάτων και εργαστηρίων στη Σκάλα Πολιχνίτου, τον Πολιχνίτο και τη Νυφίδα.

Αφιερωμένο στη θεματική «Μνήμες», το φεστιβάλ εξερευνά πώς τα τοπία, τα χωριά, οι ιστορίες, οι εικόνες και οι κοινές εμπειρίες μεταφέρουν το παρελθόν στο παρόν και πώς η μνήμη μπορεί να γίνει αφετηρία για νέες πολιτιστικές συναντήσεις.

Το φεστιβάλ είναι αποτέλεσμα μιας συλλογικής προσπάθειας κατοίκων, καλλιτεχνών και ανθρώπων του πολιτισμού. Κατά τη διάρκεια των τριών ημερών, κάτοικοι του χωριού ανοίγουν σπίτια, αυλές και κοινόχρηστους χώρους για εκθέσεις, προβολές και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις. Το πρόγραμμα φέρνει κοντά διεθνώς αναγνωρισμένους φωτογράφους, κινηματογραφιστές και εικαστικούς καλλιτέχνες με τοπικές συμμετοχές.

Το φεστιβάλ ανοίγει με εργαστήριο που θα πραγματοποιηθεί από ντόπιο ψαρά. Μετά τη δύση του ήλιου, οι τρεις τοποθεσίες του φεστιβάλ μετατρέπονται σε υπαίθριους εκθεσιακούς χώρους, με φωτογραφίες να προβάλλονται πάνω σε άδειες προσόψεις και εγκαταλελειμμένα κτίρια. Αρχειακό υλικό του χωριού ενεργοποιείται ξανά μέσα από μια εγκατάσταση ήχου και εικόνας, ενώ δημόσιοι χώροι μετατρέπονται σε σημεία κινηματογραφικών προβολών, εγκαταστάσεων, περιπάτων, μουσικής και συνάντησης.

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Anna Adamo, Eleni Albarosa, Dionisis Christofilogiannis, Özge Ertürk, Stratos Kalafatis, Pat Kane, Akis Katsoudas, Anna Kereszty, Ledia Kostandini, Mariana Kostandini, Efi Longinou, Francesco Merlini, Inga Padurari, Stefanos Paikos, Antonios Pasvantis, Tako Robakidze, Orestis Seferoglou, Ashutosh Shaktan, Maria Sidiropoulou, Maria Sturm, Maria Tsagkari, Ilir Tsouko, Panagiotis Vekris, Marlena Waldthausen, Julia Windischbauer και FIM Collective.

Την καλλιτεχνική διεύθυνση του προγράμματος έχει ο Ilir Tsouko. Την επιμέλεια των εκθέσεων υπογράφουν η Νίνα Καψάλη και η Anja Troelenberg.

Το PCFL διοργανώνεται σε συνεργασία με την Created Agency Brussels και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ρίζες & Ορίζοντες, υπό την αιγίδα του Δήμου Δυτικής Λέσβου, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και του Europe Direct Βορείου Αιγαίου, με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής. Πρόσθετη υποστήριξη παρέχεται από το Mythical Coast, τις Ιαματικές Πηγές Ιπποκράτη, το Ούζο Γιαννατσή, το Goethe-Institut, το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Γραφείο Θεσσαλονίκης, καθώς και από τοπικούς συλλόγους, κατοίκους και επιχειρήσεις της περιοχής.

Επιλεγμένα σημεία του προγράμματος

• Παρασκευή, 3 Ιουλίου | 11:00 – 13:00
  ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΨΑΡΕΜΑΤΟΣ
  Λιμάνι Σκάλας Πολιχνίτου

Ντόπιοι ψαράδες μοιράζονται παραδοσιακές τεχνικές, εργαλεία και γνώση της θάλασσας που περνά από γενιά σε γενιά, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ματιά στην αλιευτική κληρονομιά της περιοχής.

• Παρασκευή, 3 Ιουλίου | 21:00 – 22:30
  ΥΠΑΙΘΡΙΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ — ΤΑΙΝΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΗΚΟΥΣ
  Ελαιώνας, Σκάλα Πολιχνίτου

Callas Darling | Julia Windischbauer | 89 λεπτά

Ένα road movie για δύο γυναίκες σε κομβικά σημεία της ζωής τους, που ταξιδεύουν στη Νοτιοανατολική Ευρώπη με προορισμό την Αλβανία — μια ιστορία πένθους, αποχαιρετισμού και απροσδόκητης σύνδεσης. Στα γερμανικά με ελληνικούς υπότιτλους.

• Σάββατο, 4 Ιουλίου | 20:00 – 23:00
  ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
  Πολιχνίτος

Stefanos Paikos | Eleni Albarosa | Antonis Pasvantis | Tako Robakidze | Akis Katsoudas | Maria Sturm | Marlena Waldthausen | Ilir Tsouko

Υπαίθρια έκθεση φωτογραφίας με προβολές πάνω σε τοίχους, εγκαταλελειμμένα κτίρια και δημόσιες επιφάνειες.

• Σάββατο, 4 Ιουλίου | 20:00 – 21:00
  ΥΠΑΙΘΡΙΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ — ΤΑΙΝΙΕΣ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ
  Εκκλησία Αγίου Γεωργίου, Πολιχνίτος

The Man on the Left | 2022 | Maria Tsagkari | 25 λεπτά
Athos. The Colors of Faith | 2013 | Stratos Kalafatis | 10 λεπτά

• Σάββατο, 4 Ιουλίου | 10:00 – 21:00
  ΕΠΙΜΕΛΗΜΕΝΟ ΑΡΧΕΙΟ & ΗΧΗΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
  Κίτρινο Καφενείο, Πολιχνίτος

Αρχειακές φωτογραφίες από τον Πολιχνίτο, συλλεγμένες από τον Κυριάκο Κουκούλα, παρουσιάζονται μαζί με ηχητική εγκατάσταση της Γεωργίας Κελαϊδονή.

• Κυριακή, 5 Ιουλίου | 19:00 – 22:00
  ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
  Mythos Hotel, Νυφίδα

Anna Adamo | Francesco Merlini | Pat Kane | Orestis Seferoglou

Έκθεση φωτογραφίας που παρουσιάζεται με προβολή σε τοίχο.

• Κυριακή, 5 Ιουλίου | 10:00 – 21:00
  ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
  Θερμές Πηγές Πολιχνίτου

Dionisis Christofilogiannis

Με τίτλο εμπνευσμένο από το παραδοσιακό ξύλινο φτυάρι ψωμιού που χρησιμοποιούνταν στους ξυλόφουρνους, το «Πυρίφτη» είναι μια εγκατάσταση που μεταμορφώνει ένα καθημερινό αντικείμενο οικιακής χειροτεχνίας σε έναν σύγχρονο στοχασμό πάνω στη μνήμη, την παράδοση και την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά.

Επιμελητικό Σημείωμα

Η πρώτη έκδοση του Polichnitos Cultural Festival Lesvos είναι αφιερωμένη στη θεματική «Μνήμες». Το πρόγραμμα προσεγγίζει τη μνήμη όχι ως κάτι στατικό ή νοσταλγικό, αλλά ως κάτι που μεταφέρεται μέσα από τοπία, εικόνες, χειρονομίες, κτίρια, τραγούδια, χειροτεχνίες και καθημερινές πρακτικές. Η μνήμη είναι επίσης ένας τρόπος να κοιτάμε μπροστά: διαμορφώνει όσα οι κοινότητες επιλέγουν να διατηρήσουν, όσα παραδίδουν στις επόμενες γενιές και τις νέες μνήμες που δημιουργούν μαζί.

Το φεστιβάλ προέκυψε μέσα από μια στενή και ουσιαστική επαφή με τον Πολιχνίτο και την ευρύτερη περιοχή του. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας του, συλλέχθηκαν, εξετάστηκαν και επαναπροσεγγίστηκαν χιλιάδες παλιές οικογενειακές φωτογραφίες από το χωριό. Σε αυτές, ιδιωτικές στιγμές μετατρέπονται σε ίχνη μιας κοινής ιστορίας: συναντήσεις, εσωτερικοί χώροι, γιορτές και ήσυχες σκηνές της καθημερινής ζωής. Οι εικόνες αυτές αποτελούν το σημείο εκκίνησης για έναν ευρύτερο διάλογο ανάμεσα στα προσωπικά αρχεία, την ιστορία του χωριού και τη σύγχρονη καλλιτεχνική πρακτική.

Μέσα στο πρόγραμμα, η μνήμη γίνεται ορατή με συγκεκριμένους τρόπους. Στο λιμάνι, ντόπιοι ψαράδες μοιράζονται παραδοσιακές τεχνικές και γνώση της θάλασσας. Στις αλυκές, οι επισκέπτες μπορούν να παρατηρήσουν φλαμίνγκο και να μάθουν για τη συγκομιδή του αλατιού. Ένας φυσιολατρικός περίπατος οδηγεί από τη Μονή Δαμανδρίου στις θερμές πηγές, συνδέοντας το τοπίο με τοπικές ιστορίες και καθημερινές διαδρομές.

Οικογενειακά αρχεία και φωτογραφίες του χωριού επιστρέφουν στη δημόσια θέα. Η αρχιτεκτονική, τα υφάσματα και η οικιακή χειροτεχνία εμφανίζονται ως υλικά ίχνη βιωμένης εμπειρίας: σύγχρονα έργα υφαντικής στοχάζονται πάνω στην παιδική ηλικία, τη μετάβαση, την απουσία και τη μεταμόρφωση, ενώ καθημερινά αντικείμενα από τη ζωή του χωριού, όπως ξύλινα φτυάρια ψωμιού που χρησιμοποιούνταν στους ξυλόφουρνους, γίνονται μέρος μιας σύγχρονης εγκατάστασης. Το πρόγραμμα του υπαίθριου κινηματογράφου περιλαμβάνει το «Callas, Darling», μια ταινία για ένα καλοκαιρινό ταξίδι στην Αλβανία που επιστρέφει μέσα από τη μνήμη.

Κάθε βράδυ, την ώρα του ηλιοβασιλέματος, υπαίθριες εκθέσεις φωτογραφίας προβάλλονται πάνω σε τοίχους, εγκαταλελειμμένα κτίρια και δημόσιες επιφάνειες σε διαφορετικά σημεία, επιτρέποντας στο ίδιο το χωριό να γίνει μέρος της έκθεσης. Η μουσική κλείνει κάθε ημέρα, από παραδοσιακούς ήχους της Λέσβου έως dance και house μουσική.

Κεντρική ιδέα του φεστιβάλ είναι η ενεργοποίηση χώρων που συχνά παραβλέπονται ή δεν χρησιμοποιούνται πλέον στην καθημερινή ζωή. Αυλές, παλιά σχολεία, άδειες προσόψεις, εγκαταλελειμμένα κτίρια και πλατείες μετατρέπονται προσωρινά σε χώρους τέχνης και συνάντησης. Σε ένα χωριό που, όπως πολλοί αγροτικοί τόποι, φέρει τα σημάδια της απουσίας και της μετανάστευσης, αυτοί οι χώροι κρατούν επίσης μια δυνατότητα: προσκαλούν τους ανθρώπους να κοιτάξουν ξανά, να συγκεντρωθούν και να φανταστούν νέες μορφές πολιτιστικής ζωής στο παρόν.

Επιλεγμένοι καλλιτέχνες

• STEFANOS PAIKOS

Ο Stefanos Paikos είναι ντοκιμαντερίστας φωτογράφος, γεννημένος στη Λάρισα και με έδρα το Βερολίνο. Μεγαλώνοντας ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Γερμανία, διαμόρφωσε μια μακροχρόνια φωτογραφική πρακτική που εστιάζει σε υποφωτισμένα ανθρωπιστικά ζητήματα συνδεδεμένα με πολιτικές και οικολογικές κρίσεις. Από το 2021 εργάζεται πάνω στο Reaching for Dusk, ένα μακροχρόνιο project για τον εκτοπισμό πριν από το σύνορο — σε καταυλισμούς, πόλεις διέλευσης και διαδρομές που έχουν απωθηθεί πέρα από τα ορατά όρια της Ευρώπης. Η δουλειά του έχει δημοσιευθεί στον The Guardian, στη Die Zeit και σε άλλα διεθνή μέσα. Το 2025 έλαβε το W. Eugene Smith Grant in Humanistic Photography.

• MARIA STURM

Η Maria Sturm είναι φωτογράφος, δασκάλα και μητέρα με έδρα το Βερολίνο, γεννημένη στη Ρουμανία το 1985. Επηρεασμένη από τη δική της εμπειρία μετανάστευσης, η δουλειά της εξερευνά την ταυτότητα ως κάτι που μπορεί να γίνεται αντιληπτό από τους άλλους, να επιβάλλεται από έξω ή να βιώνεται από μέσα. Τα μακροχρόνια projects της έχουν ασχοληθεί με θέματα που εκτείνονται από τη μητρότητα και την υλική κουλτούρα έως τη φυλή Lumbee στη Βόρεια Καρολίνα, μία από τις μεγαλύτερες ομοσπονδιακά μη αναγνωρισμένες αυτόχθονες φυλές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχει λάβει το Daylight Photo Award, το Royal Photographic Society Award και το PHmuseum Women Photographers Grant. Η δουλειά της έχει παρουσιαστεί διεθνώς και έχει δημοσιευθεί σε The Guardian, CNN, i-D, The New York Times, Libération και Le Monde.

• JULIA WINDISCHBAUER

Η Julia Windischbauer είναι Αυστριακή ηθοποιός και κινηματογραφίστρια, γεννημένη στο Linz το 1996. Σπούδασε υποκριτική στη Σχολή Otto Falckenberg στο Μόναχο και έχει εμφανιστεί στα Munich Kammerspiele, Deutsches Theater Berlin, στο Φεστιβάλ του Salzburg και στο Burgtheater της Βιέννης. Η δουλειά της έχει λάβει αρκετές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το βραβείο Max Ophüls, το Diagonale Acting Award και το Götz George Emerging Talent Award. Το 2025 έκανε πρεμιέρα το σκηνοθετικό της ντεμπούτο Callas, Darling στο Max Ophüls Prize Film Festival, ακολουθούμενο από κινηματογραφική περιοδεία στην Αυστρία. Ζει ανάμεσα στο Βερολίνο, το Fuschl και το Μόναχο.

Photo credit: Ilir Tsouko