Η γιορτή έχει μόλις τελειώσει. Τα ποτήρια μένουν μισογεμάτα, η ζάχαρη στα πιάτα έχει κρυσταλλώσει, κάποιος έχει χάσει ένα σκουλαρίκι κάτω από το τραπέζι και η μουσική μοιάζει σαν να συνεχίζει να παίζει στα αυτιά μας. Τώρα έρχεται αυτή η παράξενη στιγμή, γλυκιά και πικρή μαζί, όπου η απόλαυση έχει ήδη γίνει ανάμνηση και η ανάμνηση αποκτά τη δική της ζωή.
Μήπως έφτασα σε αυτό το πάρτι αφότου είχε τελειώσει; Ή αντιθέτως ακριβώς όταν άρχιζε; Κλήθηκα σίγουρα να ζήσω τις αναμνήσεις του. Και μπορεί αυτό να είναι αρκετό. Ίσως οι στιγμές να μην χρειάζεται να διαρκούν για πάντα για να έχουν νόημα, αρκεί να αφήσουν κάτι πίσω τους.
Οι πέντε καλλιτέχνιδες που με κάλεσαν να σταθώ μαζί τους σε αυτή την έκθεση δεν μιλούν όλες με τον ίδιο τρόπο, αλλά μιλούν όλες για το ίδιο πράγμα: για το μετά που ακολουθεί κάθε βίωμα, για τη διττή φύση κάθε πλευράς της ανθρώπινης ζωής∙ την ησυχία μετά τη φρενίτιδα, τη θλίψη μετά τη χαρά, τα ίχνη γνωριμιών που τελειώνουν, την αναπόληση των εμπειριών.
Η Βούλα Κούκκου στέκεται ακριβώς στο μεταίχμιο της στιγμής όπου η χαρά και η θλίψη δεν είναι πλέον τόσο εύκολο να ξεχωρίσουν. Οι υπερ-μεγεθυμένοι κόκκοι ζάχαρης που ζωγραφίζει σχηματίζουν τώρα μορφές που θυμίζουν ασαφείς οργανισμούς και εκρηκτικά τοπία. Η απόλαυση μεγεθύνεται μέχρι να αρχίσει να γίνεται ανησυχητική. Οι ροζ και κόκκινες αποχρώσεις της ζωγραφικής της άλλοτε μοιάζουν να μιλούν για χαρά, ένταση και παιχνίδι, και άλλοτε κάτι σκοτεινό εμφανίζεται μέσα από το σκούρο αιμάτινο χρώμα.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Και κάπου εδώ, η γιορτή έχει πλέον τελειώσει. Έχουν μείνει τα θραύσματα και οι συσχετισμοί. Τα έργα της Ζωής Σκλέπα είναι το απόσταγμα μιας εμπειρίας, τα συναισθήματα που έρχονται μετά την ένταση και η στιγμή του συλλογισμού. Τα assemblage της είναι το ιδανικό μέσο για να εκφράσουν κάτι τέτοιο. Αντικείμενα που αποτελούν κατεξοχήν την ουσία ενός πάρτι αποκτούν νέες υβριδικές μορφές. Κάπως έτσι λειτουργούν άλλωστε και οι αναμνήσεις. Δεν θυμόμαστε ακριβώς αυτό που συνέβη, αλλά συγκεντρώνουμε κομμάτια και συναρμολογούμε ξανά τα γεγονότα.
Σε αυτά τα γεγονότα η Αρχοντούλα Τσατσουλάκη λειτουργεί ως οικοδέσποινα∙ τα υλικά που συγκροτούν τα έργα της παραπέμπουν σε αυτά του σπιτιού και της ανθρώπινης παρουσίας που φιλοξένησαν αυτή τη γιορτή όπου οι άνθρωποι συνδέθηκαν μεταξύ τους. Τα έργα της μιλούν για την ανάγκη μας για ζωή, τρυφερότητα και επαφή, αλλά και για τη φθορά και την απουσία που είναι πάντα παρούσες. Τι μένει από μια σύνδεση όταν η συνάντηση έχει τελειώσει; Και μπορούμε άραγε να είμαστε πραγματικά μαζί χωρίς να καταργήσουμε την απόσταση μεταξύ μας;
Για μια τέτοια υπερβατική, σχεδόν ερωτική, στιγμή ένωσης μεταξύ των ανθρώπων μιλούν οι γλυπτικές μορφές της Δάφνης Φικιώρη. Άλλοτε μόνες και άλλοτε σε ζεύγη -σε μια προσπάθεια επαφής- δημιουργούν μια παράδοξη αίσθηση μελαγχολίας και αποξένωσης. Θυμίζουν θραύσματα μιας ανθρώπινης οντότητας που κάποτε μπορεί να ήταν έμψυχη, αλλά τώρα μοιάζει να έχει απομείνει χωρίς παρουσία. Το κενό εδώ δεν είναι απλώς αυτό που λείπει· είναι κάτι χειροπιαστό.
Και φτάνουμε με αυτή την αίσθηση του κενού στο έργο της Καλλιόπης Μπέκου. Οι φωτογραφίες της καταγράφουν τα απομεινάρια μιας ιδιότυπης συγκέντρωσης, που γιορτάζει μια ζωή που έχει τελειώσει. Τα αντικείμενα του χώρου αποσπώνται από την καθημερινή τους λειτουργία, χάνουν την καθαρότητα της φωτογραφικής αποτύπωσης, και μετατρέπονται σχεδόν σε ζωγραφική. Δύσκολα ξεχωρίζουμε τα ποτήρια, τα πιάτα ή τις καρέκλες. Η εικόνα μοιάζει να έχει κρατήσει περισσότερο την αίσθηση της συνάντησης παρά την ίδια τη συνάντηση. Σαν να έχει μείνει στον χώρο ένα ίχνος ανθρώπινης παρουσίας, ενώ οι άνθρωποι έχουν ήδη φύγει.
Αυτό μοιάζει να είναι τελικά το κοινό νήμα των έργων αυτής της έκθεσης: όχι η γιορτή, αλλά η στιγμή που η γιορτή γίνεται ανάμνηση. Η χαρά και η θλίψη δεν εμφανίζονται ως αντίθετα. Συνυπάρχουν, μπλέκονται, αλλάζουν θέση. Η επαφή εμπεριέχει την απόσταση, η παρουσία την απουσία, η απόλαυση την απώλεια. Και ανάμεσα σε όλα αυτά υπάρχει ο άνθρωπος — που συναντά, αγγίζει, γελά, χορεύει, αποχωρεί, θυμάται. Και ακριβώς επειδή θυμάται είναι έτοιμος για την επόμενη γιορτή.
-Γαληνή Λαζάνη,
Σεπτέμβριος 2026
-Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Βούλα Κούκκου, Καλλιόπη Μπέκου, Ζωή Σκλέπα, Αρχοντούλα Τσατσουλάκη, Δάφνη Φικιώρη
-Επιμέλεια: Γαληνή Λαζάνη
*Ο τίτλος της έκθεσης προέρχεται από το ποίημα της Alison Stine”After the Party”, 2011.
Κεντρική εικόνα θέματος: Δάφνη Φικιώρη, Στον καναπέ, 2026, κεραμικό, 20,5 x 26.5 × 25 εκ.
