Η νέα έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος – η οποία επανεξετάζει τη Συλλογή Κωστάκη μέσα από το πρίσμα της σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος – γνωρίζει ήδη μεγάλη ανταπόκριση και έχει προκαλέσει μέσα σε λίγες εβδομάδες το ενδιαφέρον των εγχώριων και διεθνών Μέσων. Τον Μάιο ξεκινούν οι ξεναγήσεις για το κοινό, ενώ τέσσερα νέα εκπαιδευτικά προγράμματα εισάγουν τα παιδιά στον κόσμο της Πρωτοπορίας.
Στο πλαίσιο του φετινού εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων στις 18 Μαΐου, με θέμα Τα Μουσεία ενώνουν τον κόσμο, η Εθνική Πινακοθήκη έχει σχεδιάσει τέσσερις εκδηλώσεις προκειμένου να αναδείξει στην πράξη ότι τα μουσεία μπορούν να γίνουν γέφυρες επικοινωνίας: δύο απτικές ξεναγήσεις για άτομα με αναπηρία όρασης, μία θεματική περιήγηση στη μόνιμη έκθεση της Εθνικής Γλυπτοθήκης και μία παρουσίαση βιβλίου, σε συνδυασμό με εικαστικό εργαστήρι, στο Παράρτημα Ναυπλίου. Εκδηλώσεις που ενισχύουν τον διάλογο και τη συμπερίληψη, καλλιεργώντας την κατανόηση και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα.
Η έκθεση των 80 χαρακτικών του Francisco Goya με τίτλο Los Caprichos, που έχει αγαπηθεί πολύ για τον ριζοσπαστικό της χαρακτήρα, παρατείνεται μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου.
Στον Ενδιάμεσο Χώρο του Κεντρικού Κτηρίου της ΕΠΜΑΣ, στο πλαίσιο της έκθεσης της Νατάσας Μπιζά, Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης, θα πραγματοποιηθεί στις 27 Μαΐου θεματική ξενάγηση με τίτλο «Το αρχείο και το ρήγμα».
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, στις 13 Μαΐου, λίγο πριν το κλείσιμο (15/5) της έκθεσης Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική, θα πραγματοποιηθεί μια τελευταία ξενάγηση την οποία αξίζει να παρακολουθήσετε, καθώς θα έχετε την ευκαιρία να έρθετε σε επαφή με έργα που φωτίζουν με μοναδικό τρόπο την κοινωνική ιστορία του επίπλου και τους μετασχηματισμούς του εσωτερικού οικιακού χώρου στην ελληνική μεταπολεμική συνθήκη της ραγδαίας αστικοποίησης.
Εθνική Πινακοθήκη – Κεντρικό Κτήριο
Διεθνής Ημέρα Μουσείων
Αγγίζοντας τη Ζωγραφική: Μια απτική ξενάγηση στην Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου
Μόνο για άτομα με αναπηρία όρασης
Μια ειδικά σχεδιασμένη προσβάσιμη εμπειρία για άτομα με αναπηρία όρασης θα φιλοξενηθεί στο Κεντρικό Κτήριο της Εθνικής Πινακοθήκης τη Δευτέρα 18 Μαΐου. Σε αυτή την ξενάγηση, οι συμμετέχοντες έρχονται σε επαφή, μέσω της αφής και της ακουστικής περιγραφής, με απτικά αντίγραφα επιλεγμένων πινάκων ζωγραφικής από τη Μόνιμη Έκθεση, ενημερώνονται για τα υλικά κατασκευής τους και τις ενέργειες προστασίας τους.
Είσοδος Δωρεάν.
Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο σύνδεσμο που ακολουθεί, αποκλειστικά για άτομα με αναπηρία όρασης εδώ.
Δευτέρα 18 Μαΐου 2026
Ώρα: 16:00
Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, Βασ. Κωνσταντίνου 50, ΤΚ: 116 34, Αθήνα
Υπηρεσίες Προσβασιμότητας:
Απτική ξενάγηση σε αντίγραφα επιλεγμένων έργων από τη Συλλογή
Ακουστική περιγραφή έργων τέχνης
Εκπαιδευτικά προγράμματα
Ένα σύννεφο που φορούσε παντελόνια
Μπορούν οι άνθρωποι να πετούν στον ουρανό, σαν σύννεφα; Ποιες σκέψεις μας κάνουν να νιώθουμε πραγματικά ελεύθεροι και ελεύθερες; Με αφορμή το ποίημα του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι Σύννεφο με Παντελόνια και το έργο του Σολομόν Nικρίτιν Άνθρωπος και Σύννεφο, περιηγούμαστε στην έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος και συζητάμε για την ελευθερία. Στο εργαστήριο που θα ακολουθήσει κατασκευάζουμε τα δικά μας εικαστικά σύννεφα, δίνοντας μορφή στις ιδέες μας.
Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Χριστίνα Μπότσου, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ
Ημερομηνία: 24/5/2026
Ώρα: 12:00
Διάρκεια: 90 λεπτά Όριο συμμετεχόντων: 20 άτομα
Παιδιά ηλικίας: 3-6 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία γονέα) Χώρος: Κεντρικό Κτήριο-Περιοδική Έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος (όροφος: -2)
Συνάντηση: Ταμεία εισόδου Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ
Κρατήσεις εδώ
Μακέτα για την πόλη του μέλλοντος
Πώς φαντάζονταν οι φουτουριστές καλλιτέχνες το μέλλον; Πώς μπορεί να συμβάλει η κονστρουκτιβιστική τέχνη στον επανασχεδιασμό της καθημερινότητάς μας; Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων 2026 της ICOM, με θέμα: Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Μακέτα για την Πόλη του Μέλλοντος προσκαλεί τα παιδιά στον νέο κόσμο που φαντάστηκε η τέχνη της πρωτοπορίας, πέρα από την αναπαράσταση της πραγματικότητας. Μέσα από την περιήγηση στη νέα περιοδική έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος οι μαθητές και οι μαθήτριες θα κληθούν να κατασκευάσουν συλλογικά τις δικές τους πόλεις του αύριο.
Ημερομηνία: 17/5/2026
Ώρα: 12:00
Διάρκεια: 90 λεπτά Όριο συμμετεχόντων: 30 άτομα Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Χριστίνα Μπότσου, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ Συμμετέχοντες: Παιδιά ηλικίας 8-12 ετών Χώρος: Κεντρικό Κτήριο – Περιοδική Έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος (όροφος: – 2) Συνάντηση: Ταμεία εισόδου
Κρατήσεις εδώ
Μάμα Μία!
Στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Μάμα Μία! το μουσείο ανοίγει τις πόρτες του και προσκαλεί μαμάδες και παιδιά σε ένα ξεχωριστό ταξίδι στον χώρο της τέχνης. Μαζί θα περιηγηθούμε στα έργα και θα ανακαλύψουμε πώς οι καλλιτέχνες φαντάστηκαν, ένιωσαν και αποτύπωσαν τη μορφή της μητέρας. Θα παρατηρήσουμε μορφές, στάσεις και βλέμματα και θα συζητήσουμε για τις ιστορίες που κρύβονται στα έργα. Τι είναι άραγε αυτό που κάνει μια μητέρα να ξεχωρίζει; Πώς αποτυπώνονται η φροντίδα, η αγάπη και η σχέση μητέρας και παιδιού μέσα στην τέχνη; Στο τέλος της διαδρομής μας, μικροί και μεγάλοι θα δημιουργήσουν το δικό τους έργο, αποτυπώνοντας τη δική τους μοναδική εικόνα της μαμάς. Γιατί κάθε μαμά είναι διαφορετική.
Ημερομηνία: 09/05/2026
Ώρα: 15:00
Διάρκεια: 90 λεπτά Όριο συμμετεχόντων: 30 άτομα Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Φρύνη Καρζή, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ Παιδιά ηλικίας: 8-12 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία ενήλικα) Χώρος: Κεντρικό Κτήριο – Μόνιμη Έκθεση Συνάντηση: Ταμεία εισόδου Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ
Κρατήσεις εδώ
Από την αναπαράσταση στην αφαίρεση: Ο κόσμος της Ρωσικής Πρωτοπορίας
Το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα απευθύνεται σε ενήλικες και συνδυάζει τη συμμετοχική παρατήρηση με τη διεξαγωγή εργαστηρίου ζωγραφικής. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος θα παρουσιαστούν οι βασικές έννοιες της Πρωτοπορίας με σκοπό την κατανόηση της εικαστικής μετάβασης από τον ρεαλισμό στην αφαίρεση. Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με την πραγματοποίηση εικαστικού εργαστηρίου, όπου οι συμμετέχοντες θα δημιουργήσουν τις δικές τους συνθέσεις με τη χρήση χρωμάτων και σχημάτων.
Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Σπυριδούλα Φειδεροπούλου, Εικαστικός της ΕΠΜΑΣ
Ημερομηνία: 9 & 31/5/2026
Ώρα: 11:30
Διάρκεια: 180 λεπτά (30΄ συζήτηση μπροστά στα έργα & 90’-120’ εργαστήριο ζωγραφικής) Όριο συμμετεχόντων: 12 ενήλικες Χώρος: Κεντρικό Κτήριο-Περιοδική Έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος (όροφος: -2) Συνάντηση: Ταμεία εισόδου Κόστος Προγράμματος: 15 ευρώ
Κρατήσεις εδώ
Ταξιδεύοντας με τη γυναίκα της Popova
Μουσειοπαιδαγωγικό πρόγραμμα
Με αφετηρία το έργο Γυναίκα που ταξιδεύει της Ρωσίδας καλλιτέχνιδας Liubov Popova, οικογένειες με παιδιά, ηλικίας 12-15 ετών, θα έχουν τη δυνατότητα να ταξιδέψουν στον δυναμικό και καινοτόμο κόσμο της Ρωσικής Πρωτοπορίας. Στο δημιουργικό μέρος του προγράμματος, οι συμμετέχοντες καλούνται να προβληματιστούν γύρω από την έννοια του «ταξιδιού» στη σύγχρονη εποχή και να πειραματιστούν με μορφές, σχήματα και χρώματα. Το πρόγραμμα στοχεύει στην καλλιέργεια της οπτικής παρατήρησης, της δημιουργικής και κριτικής σκέψης, καθώς και της προσωπικής καλλιτεχνικής έκφρασης, προσφέροντας στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να προσεγγίσουν τη μοντέρνα τέχνη με βιωματικό, ενεργό και ουσιαστικό τρόπο.
Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Φρύνη Καρζή, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ
Ημερομηνία: Σάββατο 23 Μαΐου
Ώρα: 15:00
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο
Διάρκεια: 90 λεπτά
Όριο συμμετεχόντων: 25 άτομα
Παιδιά ηλικίας: 12-16 ετών (Απαραίτητη η συνοδεία ενήλικα για κάθε παιδί)
Κόστος Προγράμματος: 8 ευρώ
Κρατήσεις εδώ
Ξεναγήσεις
Χάρτινες Εικόνες – Οι Απαρχές της Ελληνικής Χαρακτικής
Η έκθεση με τίτλο Χάρτινες Εικόνες – Οι Απαρχές της Ελληνικής Χαρακτικής* παρουσιάζει τα θρησκευτικά χαρακτικά της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης, μια λιγότερο γνωστή μορφή τέχνης η οποία επί δυόμισι περίπου αιώνες (μέσα 17ου-τέλος 19ου αι.) γνώρισε τεράστια διάδοση, από τα τουρκοκρατούμενα εδάφη ως τις εσχατιές της Ορθόδοξης Ελληνικής διασποράς.
Η έκθεση διαρθρώνεται σε δύο ενότητες. Η πρώτη περιλαμβάνει μια σειρά από αγιορείτικα χαρακτικά του 18ου και του 19ου αι.: πανοραμικές απόψεις μοναστικών κέντρων όπως το Όρος Σινά ή το Άγιον Όρος, αναπαραστάσεις μοναστηριών, μορφές Αγίων ή σκηνές από τα πάθη του Χριστού, οι απεικονίσεις αυτές είναι συχνά επιζωγραφισμένες ή συνοδεύονται από τις αντίστοιχες χάλκινες μήτρες. Στη δεύτερη, ένα Προσκυνητάριον των Αγίων Τόπων (έκδοση: Βιέννη 1807), βιβλίο με περιγραφικό κείμενο και πρωτότυπα χαρακτικά έργα που αναπαριστούν μνημεία της Ιερουσαλήμ και σκηνές από τη ζωή και τα Πάθη του Χριστού, πλαισιώνεται από μια επιλογή από αντίστοιχα χαρακτικά έργα σε ελεύθερα φύλλα που ανήκουν στις συλλογές του μουσείου.
Με την έκθεση αυτή, η οποία παρουσιάζεται στην είσοδο του πρώτου ορόφου, η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει μια σειρά παρουσιάσεων που στοχεύουν στη γνωριμία του κοινού με τη χαρακτική τέχνη, όπως αυτή εξελίχθηκε στον ελληνικό χώρο.
*Ο όρος «Χάρτινες Εικόνες» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από την Ντόρη Παπαστράτου ως τίτλος του θεμελιώδους σημασίας δίτομου έργου της (1986), με το οποίο ανέδειξε αυτό το είδος της τέχνης.
Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ταβαντζή
Ξεναγήσεις από την επιμελήτρια της έκθεσης:
Κυριακή 10 Μαΐου στις 16:00
Κυριακή 17 Μαΐου στις 16:00
Κυριακή 24 Μαΐου στις 16:00
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο ΕΠΜΑΣ, Σημείο συνάντησης: Στην είσοδο του πρώτου ορόφου
Κρατήσεις εδώ
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 25 άτομα
Διάρκεια έκθεσης: 25 Ιουνίου 2025 – 28 Δεκεμβρίου 2026
Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης
Θεματική Ξενάγηση
Στο πλαίσιο του δημόσιου προγράμματος της έκθεσης της Νατάσας Μπιζά, Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης, θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 27 Μαΐου 2026, στις 19:00, στον χώρο της έκθεσης, θεματική ξενάγηση από την Ελπίδα Καραμπά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Πολιτισμού και Δημιουργικών Μέσων και Βιομηχανιών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με τίτλο “Το αρχείο και το ρήγμα”.
Σε θεωρητικό διάλογο με το έργο της bell hooks -συγγραφέα, ακτιβίστριας και παιδαγωγού- το οποίο αναδεικνύει πώς η φυλή, το φύλο και η τάξη λειτουργούν ως συστήματα καταπίεσης και κυριαρχίας, ο τίτλος της έκθεσης της Νατάσας Μπιζά Changing Grounds συνομιλεί με το κεφάλαιο “Embracing Change” του εμβληματικού βιβλίου της Teaching to Transgress, συγκροτώντας ένα κοινό πεδίο σκέψεων γύρω από τη μετατόπιση και την αλλαγή.
Σε συνάρτηση με τα παραπάνω, και καθώς το έργο της Νατάσας Μπιζά εντάσσεται στο πεδίο της θεσμικής κριτικής και διερευνά πώς θεσμοί, πρακτικές και μέσα διαμεσολάβησης διαμορφώνουν την καλλιτεχνική εμπειρία και τη γνώση, η συγκεκριμένη ξενάγηση θα επανεξεταστεί ως εργαλείο όχι μόνο μετάδοσης, αλλά και κριτικής ενεργοποίησης του κοινού.
Το αρχείο, σε αυτό τον χώρο συνάντησης, γίνεται ένα πεδίο έντασης και ρηγματώσεων -μια τομή που, αν και απαιτητική, ανοίγει χώρο για νέες ερμηνείες των τεκμηρίων, των συμφραζομένων τους και των όρων υποδοχής τους.
Ημερομηνία:Τετάρτη 27 Μαΐου
Ώρα: 19:00
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο
Δεν απαιτείται κράτηση θέσης
Francisco Goya, Los Caprichos – Μόνιμη Συλλογή
Η σειρά των 80 χαρακτικών με τίτλο Los Caprichos, η οποία ανήκει στις μόνιμες συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης, αγοράστηκε μαζί με τις υπόλοιπες χαρακτικές σειρές του Francisco Goya το 1961 από τον τότε διευθυντή Μαρίνο Καλλιγά και είναι η πρώτη ̶ η μία από τις δύο (μαζί με τις Ταυρομαχίες) ̶ που εκτέθηκαν όσο ο καλλιτέχνης ήταν εν ζωή.
Η σειρά Los Caprichos, που ο Francisco Goya δημοσιεύει στις αρχές του 1799, αποτελεί ένα έργο-ορόσημο στην καλλιτεχνική του εξέλιξη, καθώς για πρώτη φορά ο επίσημος ζωγράφος της Ισπανικής Αυλής αφήνεται να εκφράσει τον επαναστατικό χαρακτήρα μιας τέχνης ώριμης και απελευθερωμένης από τις δεσμεύσεις των δημόσιων παραγγελιών.
Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ταβαντζή, Ιστορικός Τέχνης, Επιμελήτρια Χαρακτικής της ΕΠΜΑΣ
Ξεναγήσεις από την επιμελήτρια της έκθεσης:
Σάββατο 9 Μαΐου στις 16:00
Σάββατο 16 Μαΐου στις 16:00
Σάββατο 23 Μαΐου στις 16:00
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο ΕΠΜΑΣ
Σημείο συνάντησης: Είσοδος της έκθεσης (όροφος -2)
Κρατήσεις εδώ
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα
Διάρκεια: Ιανουάριος 2025 – Σεπτέμβριος 2026
Λουλούδια στην Νεοελληνική Τέχνη: Χρήση και Συμβολισμός
Κατά τη διάρκεια αυτής της ξενάγησης θα επιχειρήσουμε μια καινούργια, διαφορετική ανάγνωση σε εμβληματικά πορτραίτα και έργα μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων. Θα παρατηρήσουμε φυτά και λουλούδια που απεικονίζονται σε έργα της μόνιμης συλλογής του μουσείου, εστιάζοντας στον συμβολισμό και στην αλληγορική χρήση της φύσης στη ζωγραφική, στα υλικά και στις τεχνικές που χρησιμοποιούν οι καλλιτέχνες για να την αποδώσουν, καθώς και στο πώς αυτά μεταβάλλονται στο πέρασμα του χρόνου.
Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Μαρίνα Τομαζάνη, Ιστορικός τέχνης, Επιμελήτρια της ΕΠΜΑΣ
Ημερομηνία: 2 & 9/5/2026
Ώρα: 12:00
Διάρκεια: 60 λεπτά Όριο συμμετεχόντων: 25 άτομα Χώρος ξενάγησης: Κεντρικό Κτήριο, Μόνιμες Συλλογές Σημείο Συνάντησης: Στα ταμεία εισόδου
Κόστος συμμετοχής: Εισιτήριο Εισόδου
Κρατήσεις εδώ
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ: ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ, ΣΥΜΠΑΝ, ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Ξεναγήσεις από τη Γενική Διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ, Συραγώ Τσιάρα
Στο πλαίσιο του δημόσιου προγράμματος της έκθεσης Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος, η οποία πραγματοποιείται σε συνεργασία με το MOMUS – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη, θα πραγματοποιηθούν μια σειρά από ξεναγήσεις από τη Γενική Διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ, Συραγώ Τσιάρα.
Η νέα έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη επανεξετάζει τη Συλλογή Κωστάκη μέσα από το πρίσμα της σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος, μια θεματική που στη Ρωσία των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα αποτέλεσε κρίσιμο πεδίο καλλιτεχνικής έρευνας. Η έκθεση αναδεικνύει, μέσα από τρεις θεματικές, τη μετάβαση από τον κανόνα στο πείραμα, από τη σύμβαση στην ουτοπία, καθώς η τέχνη συνομιλεί με τις πολιτικές, ιδεολογικές και αισθητικές αναζητήσεις της εποχής.
Οι τρεις θεματικές της έκθεσης, Πόλη, Φύση και Σύμπαν, εξετάζουν τη σχέση του Ανθρώπου με τον κατασκευασμένο (Πόλη), τον οργανικό (Φύση) και τον ανεξερεύνητο χώρο (Σύμπαν), φωτίζοντας τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις της ρωσικής πρωτοπορίας ανάμεσα στο πείραμα, την τεχνολογική πρόοδο και την ουτοπία.
Ξεναγήσεις από τη Γενική Διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ:
Κυριακή 10 Μαΐου στις 12:30
Κυριακή 24 Μαΐου στις 12:30
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο ΕΠΜΑΣ – Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων (-2)
Eπιμέλεια έκθεσης: Συραγώ Τσιάρα, Γενική Διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ, Μαρία Τσαντσάνογλου, Καλλιτεχνική διευθύντρια MOMUS-Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη
Διάρκεια: Απρίλιος – Σεπτέμβριος 2026
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ. ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ, ΣΥΜΠΑΝ, ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Μέσα από την περιήγηση στη νέα περιοδική έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης, Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος, εξερευνούμε τα σημαντικότερα κινήματα της ρωσικής avant-garde των αρχών του 20ού αιώνα. Από τους χρωματικούς πειραματισμούς των καλλιτεχνών της Οργανικής Σχολής έως την εξερεύνηση του Διαστήματος από τους κοσμιστές ζωγράφους, τα μυστικά της συλλογής Κωστάκη ̶ μιας συλλογής διεθνούς ακτινοβολίας και επιρροής ̶ αποκαλύπτονται μπροστά μας.
Ημερομηνία: 27/5/2026
Ώρα: 17:00
Διάρκεια: 60 λεπτά Όριο συμμετεχόντων: 25 άτομα Σχεδίαση & Διεξαγωγή: Χριστίνα Μπότσου, Μουσειοπαιδαγωγός της ΕΠΜΑΣ
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο – Περιοδική Έκθεση Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος (όροφος: – 2)
Κρατήσεις εδώ
Συνάντηση: Ταμεία εισόδου
Από τη γη στο διάστημα: το προφητικό όραμα της ρωσικής πρωτοπορίας
Земли к космосу: пророческое видение русского авангарда
Ξενάγηση στα ρωσικά από τη Μαρία Κωστάκη
Στο πλαίσιο του δημόσιου προγράμματος της έκθεσης Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος, η οποία πραγματοποιείται σε συνεργασία με το MOMUS – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη, θα πραγματοποιηθεί θεματική ξενάγηση στη ρωσική γλώσσα από την ιστορικό τέχνης Μαρία Κωστάκη.
Οι επιστημονικές ανακαλύψεις των αρχών του 20ού αιώνα, η έννοια της τέταρτης διάστασης, η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, καθώς και η ρωσική φιλοσοφία του κοσμισμού, επηρέασαν καθοριστικά τη νεότερη τέχνη και συντονίστηκαν με τις αναζητήσεις των καλλιτεχνών της Πρωτοπορίας. Η δημιουργική τους πορεία εκτείνεται από τα ρεαλιστικά τοπία έως τις μη αντικειμενικές συνθέσεις.
Τα σουπρεματιστικά έργα του Καζιμίρ Μαλέβιτς, του Ιβάν Κλιουν, του Ιλία Τσάσνικ, καθώς και τα έργα του Ιβάν Κουντριασόφ, μοιάζουν να αποκαλύπτουν ανεξερεύνητες διαστάσεις του Σύμπαντος και να προαναγγέλλουν την έξοδο του ανθρώπου στο Διάστημα.
Ημερομηνία: Σάββατο 30 Μαΐου
Ώρα: 12:00
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο (-2)
Διάρκεια: 75 λεπτά
Κρατήσεις εδώ
Επανάσταση, ουτοπία και καταστολή: Ο 20ός αιώνας μέσα από τη Συλλογή Κωστάκη
Révolution, utopie et répression: le XXe siècle à travers la collection Costakis
Ξενάγηση στα γαλλικά από τη Μαρία Κωστάκη
Στο πλαίσιο του δημόσιου προγράμματος της έκθεσης Ο Κόσμος της Πρωτοπορίας. Πόλη, Φύση, Σύμπαν, Άνθρωπος, η οποία πραγματοποιείται σε συνεργασία με το MOMUS – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη, θα πραγματοποιηθεί θεματική ξενάγηση στη γαλλική γλώσσα από την ιστορικό τέχνης Μαρία Κωστάκη.
Η τέχνη της Ρωσικής Πρωτοπορίας εξέφρασε, και σε μεγάλο βαθμό προέβλεψε, τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα: η αναζήτηση νέων μορφών και οι ρηξικέλευθοι καλλιτεχνικοί πειραματισμοί προανήγγειλαν την Επανάσταση του 1917. Στη συνέχεια, οι καλλιτέχνες συμμετείχαν ενεργά στη διαμόρφωση ενός νέου τρόπου ζωής και μιας νέας πραγματικότητας, συχνά ουτοπικής, σχεδιάζοντας κτίρια, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, ενδύματα, καθώς και κοστούμια και σκηνικά για το θέατρο και τον κινηματογράφο.
Κατά τα χρόνια των σταλινικών διώξεων, η καινοτόμος και πειραματική αυτή τέχνη απαγορεύτηκε, ενώ πολλοί καλλιτέχνες διώχθηκαν ή περιήλθαν στη λήθη. Μέσα από τα έργα των Καζιμίρ Μαλέβιτς, Λιουμπόβ Ποπόβα, Ιβάν Κλιουν, Γκούσταβ Κλούτσις, Σολομόν Νικρίτιν και πολλών άλλων, τα οποία διασώθηκαν χάρη στον συλλέκτη Γιώργο Κωστάκη, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τα στάδια εξέλιξης της τέχνης σε άμεση συνάρτηση με την ιστορία του 20ού αιώνα.
Ημερομηνία: Σάββατο 16 Μαΐου
Ώρα: 12:00
Χώρος: Κεντρικό Κτήριο (-2)
Διάρκεια: 75 λεπτά
Κρατήσεις εδώ
Εθνική Γλυπτοθήκη
Διεθνής Ημέρα Μουσείων
Αγγίζοντας τη γλυπτική: Μία απτική ξενάγηση στην Εθνική Γλυπτοθήκη
Μόνο για άτομα με αναπηρία όρασης
Τη Δευτέρα 18 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί μια ειδικά σχεδιασμένη ξενάγηση για άτομα με αναπηρία όρασης, όπου οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να προσεγγίσουν και μέσω της αφής επιλεγμένα έργα από τη Συλλογή της Εθνικής Γλυπτοθήκης. Στόχος της ξενάγησης είναι να γνωρίσουμε τη Νεοελληνική Γλυπτική: την ιστορία της, τις φόρμες και τις μορφές, τα υλικά και τους τρόπους προστασίας των γλυπτών.
Είσοδος Δωρεάν.
Απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο σύνδεσμο που ακολουθεί, αποκλειστικά για άτομα με αναπηρία όρασης εδώ.
Ημερομηνία: Δευτέρα 18 Μαΐου 2026
Ώρα: 13:00
Χώρος: Εθνική Γλυπτοθήκη – Άλσος Στρατού, Γουδή, ΤΚ: 115 25, Αθήνα
Υπηρεσίες Προσβασιμότητας:
Απτική ξενάγηση σε επιλεγμένα έργα από τη Συλλογή
Ακουστική περιγραφή έργων τέχνης
Διαφορετικά υλικά, κοινή φροντίδα και αρμονική συνύπαρξη, στην Εθνική Γλυπτοθήκη
Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων, στις 20 Μαΐου, θα πραγματοποιηθεί περιήγηση στη μόνιμη έκθεση της Εθνικής Γλυπτοθήκης, κατά την οποία οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν τα υλικά και τις τεχνικές κατασκευής των έργων. Πώς επηρεάζονται από το περιβάλλον; Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν; Και πώς οι συντηρητές φροντίζουν, ώστε διαφορετικά υλικά να συνυπάρχουν αρμονικά και τα γλυπτά να διατηρούνται στον χρόνο;
Η είσοδος είναι δωρεάν, δεν απαιτείται κράτηση θέσης.
Ημερομηνία: Τετάρτη 20 Μαΐου 2026
Ώρα: 18:30
Χώρος: Εθνική Γλυπτοθήκη, Άλσος Στρατού, Γουδή, ΤΚ:115 25, Αθήνα
Ξενάγηση στη μόνιμη έκθεση της Εθνικής Γλυπτοθήκης
Την Τετάρτη 27 Μαΐου στις 18:00 η επιμελήτρια της συλλογής Νεοελληνικής και Ευρωπαϊκής Γλυπτικής, Τώνια Γιαννουδάκη, θα ξεναγήσει το κοινό στη μόνιμη έκθεση, στην Εθνική Γλυπτοθήκη.
Στην Εθνική Γλυπτοθήκη παρουσιάζεται η έκθεση της μόνιμης συλλογής Νεοελληνικής Γλυπτικής, που αποτυπώνει την αρχή και την εξέλιξή της από τον 19ο έως τις αρχές του 21ου αιώνα.
Η Εθνική Γλυπτοθήκη είναι ανοιχτή για το κοινό και τα σχολεία καθημερινά (εκτός Τρίτης) από τις 9.00 έως τις 16.00, ενώ δύο φορές την εβδομάδα υπάρχει η δυνατότητα ξενάγησης για σχολεία.
Δεν είναι απαραίτητη η κράτηση θέσεων. Η ξενάγηση είναι δωρεάν, απαιτείται όμως η έκδοση εισιτηρίου για την είσοδό σας στην Εθνική Γλυπτοθήκη.
ΙΣΕΤ
Ξενάγηση στην έκθεση Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική
Λίγο πριν το κλείσιμο της έκθεσης Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 13 Μαΐου στις 17:00 μια τελευταία ξενάγηση από την επιμελήτρια της έκθεσης Ευγενία Αλεξάκη.
Η έκθεση Ειρήνη Απέργη: αρχείο – έπιπλο & διακόσμηση – ζωγραφική χαρτογραφεί σημαντικούς σταθμούς του εικαστικού έργου της Ειρήνης Απέργη (1921-1994), από τους πρώτους πειραματισμούς της στη γεωμετρική αφαίρεση, που χαρακτηρίζουν την περίοδο της «επιστροφής» της στη ζωγραφική, έως τις πληθωρικές επιτοίχιες συνθέσεις, στις οποίες εγκαταλείπει τη σύμβαση του τελάρου. Όλα τα έργα της έκθεσης προέρχονται από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, στην οποία περιήλθαν μέσω αγορών – ήδη από την πρώτη ατομική έκθεση της Απέργη το 1979 –, μέσω του κληροδοτήματος της Μαρίας Δημητριάδη, στην γκαλερί της οποίας πραγματοποιήθηκαν τέσσερις ατομικές εκθέσεις της Απέργη, καθώς και έπειτα από την πρόσφατη δωρεά του γιου της, Γιώργου Απέργη.
Πριν να «επιστρέψει», στα μέσα της δεκαετίας του 1970, στη ζωγραφική, η Απέργη, έπειτα από τις σπουδές της στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (1939-1948), εργάστηκε για περίπου 25 χρόνια στον σχεδιασμό επίπλου και τη διακόσμηση ως ελεύθερη επαγγελματίας. Στην έκθεση παρουσιάζονται, για πρώτη φορά, σχέδια επίπλων και έγχρωμες υδατογραφίες με προτάσεις επίπλωσης και διαρρύθμισης εσωτερικών χώρων, τα οποία αναδεικνύουν αυτή την παραγνωρισμένη έως σήμερα όψη της επαγγελματικής της διαδρομής. Τα τεκμήρια αυτά από το αρχείο της Απέργη, τα οποία –όπως και το σύνολο του αρχείου της– διασώθηκαν χάρη στη σχολαστική «αρχειακή φροντίδα» της φίλης της, εικαστικού Διοχάντης, φωτίζουν με μοναδικό τρόπο την κοινωνική ιστορία του επίπλου και τους μετασχηματισμούς του εσωτερικού οικιακού χώρου στην ελληνική μεταπολεμική συνθήκη της ραγδαίας αστικοποίησης, της εντατικής ανοικοδόμησης και του «εκσυγχρονισμού».
Τετάρτη 13 Μαΐου στις 17:00
Ωράριο λειτουργίας της έκθεσης: Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00 – 18:00
Η συμμετοχή στις ξεναγήσεις είναι δωρεάν.
Δεν απαιτείται κράτηση θέσης.
Χώρος: Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης – Παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης
Βαλαωρίτου 9Α
Παράρτημα ΕΠΜΑΣ – Ναύπλιο
Διεθνής Ημέρα Μουσείων
Παρουσίαση βιβλίου και εικαστικό εργαστήρι
Με αφορμή το θέμα του εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων 2026, «Τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο», στο Παράρτημα Ναυπλίου της Εθνικής Πινακοθήκης ̶ Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου παρουσιάζεται η ιστορία τη φουστανέλας ̶ εμπνευσμένη από τα έργα των συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης ̶ η οποία αναδεικνύεται ως ισχυρό πολιτισμικό σύμβολο που συνδέει ανθρώπους, τόπους και εποχές.
Με αφορμή το νέο βιβλίο της μουσειοπαιδαγωγού της ΕΠΜΑΣ, Φρύνης Καρζή, «Φούστα – Νέλλα: Μνήμες από ύφασμα», από τη σειρά Τα Έργα Αφηγούνται των εκδόσεων 24 Γράμματα, θα ξεκινήσει ένα παραμυθένιο ταξίδι ανακάλυψης του ενδύματος.
Οι συμμετέχοντες καλούνται να παρατηρήσουν πώς οι ζωγράφοι αποτύπωσαν πρόσωπα, στιγμές και επεισόδια που συνδέονται με την Επανάσταση του 1821, αναδεικνύοντας, μέσα από τις μορφές και τις φορεσιές, στοιχεία της κοινωνίας και της εποχής.
Μετά την παρουσίαση θα ακολουθήσει εικαστικό εργαστήρι με θέμα τη φουστανέλα, από την εικαστικό Ελένη Παυλοπούλου. Με αφορμή την κυκλική δομή της φουστανέλας στο έργο της «Καραϊσκάκης / Τα μάτια του Δάσους» (2021), που παρουσιάζεται στην περιοδική έκθεση Ζωηφόρος, η καλλιτέχνις θα υλοποιήσει μια καλλιτεχνική επιτέλεση του ενδύματος.
Μέσα από τη διαδικασία αυτή, χαράσσονται νέες διαδρομές επικοινωνίας και ανακαλούνται οι κοινωνικές και πολιτισμικές σημασίες του ενδύματος στο πέρασμα του χρόνου. Το ένδυμα μετατρέπεται σε ένα εικαστικό παλίμψηστο στον χώρο και στον χρόνο ̶ μια μετουσιωμένη παρουσία-απουσία που αναδεικνύει το ενωτικό του μήνυμα δύο αιώνες μετά τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων.
Ημερομηνίες
Σάββατο 16 Μαΐου, Ώρα: 19:00
Κυριακή 17 Μαΐου, Ώρα: 12:00
Απαραίτητη δήλωση συμμετοχής εδώ.
Κεντρική εικόνα θέματος: Σολομόν Νικρίτιν [Τσέρνιγκοφ (Ρωσική Αυτοκρατορία, σημ. Ουκρανία) 1898 – Μόσχα (ΕΣΣΔ, σημ. Ρωσία) 1965] Άνθρωπος και σύννεφο, τέλη δεκαετίας 1920 Λάδι σε καμβά επικολλημένο σε χαρτόνι, 142,3 × 142,3 εκ. MOMUS-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης-Συλλογή Κωστάκη Αρ. έργου 160.78-3
