Λακούβα: Ένα μουσικό ταξίδι ανάμεσα στο παλιό και το νέο με Γιάννη Διονυσίου & Γιάννη Παπαγεωργίου

Με φιλία που μετρά ήδη δεκαπέντε χρόνια, οι Γιάννης Διονυσίου και Γιάννης Παπαγεωργίου καταθέτουν τη κοινή δισκογραφική δουλειά, τη «Λακούβα». Πρόκειται για ένα άλμπουμ που, ενώ παραπέμπει στο λαϊκό τραγούδι περασμένων δεκαετιών, ενσωματώνει ταυτόχρονα σύγχρονα στοιχεία και προσεγγίζει ζητήματα της σημερινής κοινωνίας. Η ακρόαση από την αρχή έως το τέλος μετατρέπει το άλμπουμ σε ένα μουσικό road trip, που μας οδηγεί στον Σταυρό του Νότου για τη ζωντανή παρουσίασή του.

***

-Πείτε μας δυο λόγια για τη «Λακούβα». Θα κυκλοφορήσει μόνο ψηφιακά ή και σε φυσική έκδοση;

Γιάννης Παπαγεωργίου: Η «Λακούβα» είναι ένας ολοκληρωμένος δίσκος, μια ενότητα έντεκα τραγουδιών που συνέθεσα για τη φωνή του Γιάννη Διονυσίου. Είναι ένας δίσκος που πιθανότατα μουσικά και υφολογικά να σε παραπέμπει στο λαϊκό τραγούδι περασμένων δεκαετιών, αλλα ταυτόχρονα έχει στραμμένο το βλέμμα του στις ανάγκες και στα ζητήματα του σήμερα. Η «Λακούβα» κυκλοφόρησε ψηφιακά πριν λίγες μέρες – συγκεκριμένα την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου – και μέσα στον Δεκέμβριο περιμένουμε την έκδοση της σε υλικό φορέα και μάλιστα σε βινύλιο.

-Η «Λακούβα» είναι σα να μας προσκαλεί σε ένα μουσικό road trip. Παίζει ρόλο για εσάς να ακούσει κάποιος αυτή σας τη δουλειά από την αρχή ως το τέλος; 

Γιάννης Παπαγεωργίου: Ξέρεις, καμιά φορά αργώ να ακούσω τους καινούργιους δίσκους φίλων και συναδέλφων μουσικών ακριβώς γιατί όταν θα βάλω να ακούσω, θέλω να μπω στη κατάλληλη συνθήκη ακρόασης. Βασικό συστατικο της συνθήκης αυτής είναι η ακρόαση των κομματιών από την αρχή ως το τέλος, με τη σειρά και χωρίς περισπασμούς και διαφημίσεις ενδιάμεσα. Με αυτή τη λογική βέβαια οργανώνω και τους δικούς μου δίσκους,το ιδιο κάναμε και στη «Λακούβα».

-Το τραγούδι «Ο παλιός ο δρόμος» κυκλοφόρησε ως προπομπός της «Λακούβας», και προσωπικά το έχω ήδη χορέψει. Γιατί το επιλέξατε ως πρώτο δείγμα αυτής της δισκογραφικής δουλειάς;

Γιάννης Διονυσίου: Θεωρούμε πως είναι ένα πολύ αντιπροσωπευτικό τραγούδι της «Λακούβας» τόσο για τους στίχους όσο και για τη μουσική. Είναι από τα τελευταία τραγούδια που έγραψε ο Γιάννης Παπαγεωργίου για το άλμπουμ, το οποίο ήρθε να κουμπώσει μαζί με τα υπόλοιπα, σαν να ήταν το τελευταίο χαμένο κομμάτι του παζλ. «Ο παλιός ο δρόμος» είναι ένα χιτζάζ τσιφτετέλι που εκφράζει σκωπτικά και με καυστικότητα την ανάγκη της σύνδεσης του νέου – «ευκολότερου» τρόπου με τον παλιό – «δυσκολότερο», δημιουργικά, κοινωνικά, πολιτικά.

-Κατά την πρώτη ακρόαση μου έκανε εντύπωση που σας άκουσα να τραγουδάτε με σύγχρονο λεξιλόγιο, όπως στους στίχους “τα μαλλιά στον άνεμο να δέρνονται / κι ας τα air condition να μαραίνονται”. Είναι για εσάς σημαντικό να μην μένουμε σε μια στερεοτυπική αντίληψη γύρω από το λαϊκό τραγούδι και τους στίχους του;

Γιάννης Διονυσίου: Ποια είναι τελικά η στερεοτυπική αντίληψη για τους στίχους του λαϊκού τραγουδιού; Να γράφονται και να τραγουδιούνται λέξεις και εκφράσεις, οι οποίες δεν χρησιμοποιούνται πλέον στην καθημερινότητα και που μας θυμίζουν μια άλλη εποχή; Ίσως να είναι αυτή. Το σίγουρο πάντως είναι ότι αυτή δεν είναι η δική μου άποψη. Το λαϊκό τραγούδι είναι πρέπει να μιλάει άμεσα στον ακροατή της κάθε εποχής, έτσι γινόταν πάντα. Μέσα στην διαδικασία της νέας δημιουργίας, λοιπόν καλό είναι να έχουμε στο μυαλό μας να μιλήσουμε στο τώρα, στο σήμερα και να μην προσπαθήσουμε να αναλωθούμε με κόπιες του παρελθόντος, όσο ασφαλής τρόπος κι αν φαντάζει φαινομενικά.

-Ενώ σταδιακά δημιουργείτε ένα προσωπικό ρεπερτόριο, ποιο θα λέγατε πως είναι το βασικό σας κριτήριο ή η βασική στοχοθεσία σας σε σχέση με τον ήχο, τα κομμάτια και τις συνεργασίες σας;

Γιάννης Διονυσίου: Η προσωπική δισκογραφία και δημιουργία είναι κάτι με το οποίο αφήνουμε ένα αποτύπωμα σαν καλλιτέχνες. Είναι μια κατάθεση και γι’ αυτό προσπαθώ να είμαι πολύ προσεκτικός με αυτό. Επιλέγω τραγούδια κυρίως με βάση την αισθητική μου αλλά και με το ένστικτο. Το ίδιο κάνω και με τους συνεργάτες μου. Θέλω πάντα να έχω μια σχέση, όχι μόνο στυγνή επαγγελματική με τους ανθρώπους που δημιουργούμε μαζί. Όσο για τον ήχο, μπορώ να πω ότι προτιμώ τον φυσικό ήχο των οργάνων αλλά υπάρχει και μια διάθεση πειραματισμού και αναζήτησης σε μονοπάτια που ακόμα δεν έχω περπατήσει. Αυτό εξάλλου, μπορεί κάποιος να το διαπιστώσει από την μέχρι τώρα μουσική πορεία μου.

-Τι θα λέγατε πως απολαμβάνετε περισσότερο στις live εμφανίσεις ως ερμηνευτής; Και ως ακροατής, τι σας “κλέβει” την καρδιά;

Γιάννης Διονυσίου: Απολαμβάνω την κάθε στιγμή της παράστασης, τόσο το φωνητικό όσο και το οργανικό κομμάτι του performance. Όλες οι στιγμές έχουν τη γλύκα τους και γι’ αυτό προσπαθώ πάντα, το πρόγραμμα που επιμελούμαι να έχει πολλές εναλλαγές, για να μη βαριέμαι κιόλας. Θεωρώ περισσότερο σημαντικό την συνολική μουσική αίσθηση και αντίληψη, παρά την μουσική αρτιότητα και την πρόθεση για να κάνεις εντύπωση με κάτι βιρτουόζικο και «δύσκολο». Πολλές φορές είναι δυσκολότερο να ερμηνεύσεις κάτι απλοϊκό και φαινομενικά εύκολο, παρά κάτι σύνθετο και δεξιοτεχνικό.

-Στο τραγούδι “Τα Παπούτσια” θίγετε θέματα όπως η καταστολή, η αστυνομική ασυδοσία και η σχέση μας με τον δημόσιο χώρο. Στο ραδιόφωνο, όμως, σπανίζουν νέα κομμάτια που να μιλούν για κάτι πέρα από τον έρωτα και την καψούρα. Σας φοβίζει καθόλου το γεγονός ότι ένα τέτοιο τραγούδι ίσως να μην πληροί τις συνήθεις προϋποθέσεις του εμπορικού ραδιοφώνου; 

Γιάννης Παπαγεωργίου: Τόσο εντος των συνόρων όσο και παγκοσμίως, η επικαιρότητα είναι καταιγιστική, συμβαίνουν γεγονότα τα οποια δεν έχουμε δικαίωμα να τα αγνοούμε και να κάνουμε πως δεν τα βλέπουμε. Στο μυαλό μου όλα φιλτράρονται μέσω της πολιτικής σκέψης και δεν θα μπορούσα να μην εντάσσω τη θέση μου και το σχόλιο μου στους στίχους μου, αφού είναι η πνευματική προέκταση του εαυτού μου. Κάποιες φορές μπορεί να το κάνω δεκτικά. Όμως επειδή δεν κανω ειδησεογραφία, τις περισσότερες φορές προσπαθώ να προσεγγίσω μια μεγαλύτερη εικόνα, το διαχρονικό στοιχείο που θα περιλαμβάνει και την εκάστοτε περίπτωση που καυτηριάζω, χωρίς να γίνομαι ισαποστάκιας και γενικόλογος. Σε καμία περίπτωση πάντως δε με φοβίζει η μη αναπαραγωγή των πιο “αιχμηρών” τραγουδιών μου. Ίσως να με θλίβει η τάση για στρογγυλοποίηση και ωραιοποίηση πολλών καταστάσεων από τα μεγάλα μέσα, στα οποία μεγάλα μέσα ανήκουν και οι μεγαλύτεροι ραδιοφωνικοί όμιλοι. Και ο έρωτας όπως αναφέρεις, αν και στη βαση του βαθια πολιτικό ζήτημα, δυστυχώς εχει χρησιμοποιηθεί ως επι το πλείστον για αυτού του είδους την “ωραιοποίηση”.

Στο «πιθάρι του Διογένη» υπάρχει επίσης κοινωνικός σχολιασμός, αλλά θέλω να μείνω στην πολύπαθη Ιθάκη! Χρησιμοποιείτε ένα σύμβολο με τεράστια ποιητική παράδοση στη χώρα μας. Ως δημιουργός, τι σημαίνει για εσάς να εντάσσετε τη δική σας φωνή σε αυτήν;

Γιάννης Παπαγεωργίου: Θεωρώ πως ο δημιουργός θα πρέπει να είναι αποφορτισμένος από τέτοιου είδους βάρη. Επειδή κατά τη γνώμη μου ο καλλιτέχνης διαχωρίζεται από το έργο του και δεν του χρεώνω παραπάνω ευθύνες από αυτές  που του αναλογούν, κάπως έτσι αντιμετωπίζω και το έργο μου. Θέλω να πω πως η σχέση μου με την παράδοση είναι σχέση μελέτης, προσπάθειας κατανόησής της εις βάθος και απέραντης εκτίμησης. Όχι όμως σχέση φόβου, συντηρητισμού και μουσειακής αντιμετώπισης. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιώ λέξεις-συμβολισμούς όπως η Ιθάκη για να περιγράψω επαρκέστερα το λόγο μου.

-Έμειναν δουλειές στο “συρτάρι”; Υπάρχει υλικό που αγαπήσατε αλλά θεωρήσατε πως δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα του;

Γιάννης Παπαγεωργίου: Νιώθω τυχερός που οταν ξεκίνησα να γράφω τραγούδια δεν είχα μπει ακόμα στη διαδικασία της παραγωγής και της έκδοσης τους. Αυτό σημαίνει πως το συρτάρι ήταν απο την αρχή γεμάτο, με σκόρπια στιχάκια, με ολοκληρωμένα ή μισοτελειωμένα τραγούδια, με διάσπαρτες μουσικές. Δεν ένιωσα ποτέ την ανάγκη να τρέξω να προλάβω να γράψω τα επόμενα τραγούδια για να συμπληρώσω την επόμενη μου εργασία γιατί υπήρχε πάντοτε απόθεμα. Έτσι και τώρα λοιπόν, κάποια τραγούδια τα έγραψα επι τούτου πάνωστη φωνή του Γιάννη, κάποια άλλα τα τράβηξα απο το συρτάρι. Είναι πολλά βεβαίως τα τραγούδια που περιμένουν ακόμα και όταν έρθει η επόμενη ιδέα, ο επόμενος τίτλος εργασίας κάποια απο αυτά θα πάρουν το δρόμο τους προς τον έξω κόσμο και θα ηχογραφηθούν με τη σειρά τους.

-Τι άλλο εκτός «Λακούβας» θα ακούσουμε στον Σταυρό του Νότου; Πώς αποφασίζετε ποιο παλιό κομμάτι θα ενταχθεί στο πρόγραμμα και πώς το προσαρμόζετε ώστε να συνυπάρχει με τα νέα τραγούδια;

Γιάννης Διονυσίου: Το πρόγραμμα βασίζεται πάνω στα καινούρια τραγούδια του άλμπουμ. Θα παίξουμε επίσης, επιλογές από την ξεχωριστή δισκογραφική προσωπική μας πορεία αλλά και παλαιότερα ή νεότερα τραγούδια άλλων, που αγαπούμε πολύ. Αυτά τα «άλλα» τραγούδια, επιλέγονται κυρίως με βάση το προσωπικό κριτήριο και την αισθητική του τη δική μου και του Γιάννη, και πάντα με την πεποίθηση αυτή η παράσταση να αποτελέσει μια πρόταση για τον κόσμο και όχι μια στερεότυπη και συνηθισμένη μουσική βραδιά διασκέδασης.

Διαβάστε επίσης:

Λακούβα: Γιάννης Διονυσίου και Γιάννης Παπαγεωργίου στον Σταυρό του Νότου Plus