Βρέθηκα στο Θέατρο Καλλιρρόης ένα μουντό πρωινό των πρώτων ημερών του Οκτωβρίου, για να συναντήσω τη Δανάη Καλοπήτα και να μιλήσουμε για την παράσταση «Γυμνή», λίγο πριν από την πρεμιέρα της. Έξω, η Καλλιρρόης είχε μετατραπεί σε ένα πολύβουο σκηνικό αστικής παράνοιας: ακινητοποιημένα αυτοκίνητα, νευρικά κορναρίσματα, μηχανές που μαρσάριζαν και οι φωνές των πεζών που πάλευαν να ακουστούν πάνω από τον θόρυβο. Μια πόλη στο κόκκινο, με τα νεύρα τεντωμένα και τον χρόνο να χάνεται στην άσφαλτο.
Μέσα στο θέατρο, ο ρυθμός άλλαζε απότομα. Ένας άνθρωπος, μόνος και γυμνός πάνω στη σκηνή, απέναντι σε ένα κοινό που καλείται να τον ακούσει, να τον παρατηρήσει και, ενδεχομένως, να αναγνωρίσει μέσα του κάτι από τη δική του ιστορία.
Στο κέντρο της σκηνής βρίσκεται ένας κύβος. Ένας περιορισμένος χώρος που γίνεται ολόκληρος ο κόσμος της ηρωίδας. Πάνω του η ηθοποιός εκθέτει τις σκέψεις της, αναμετριέται με τις αναμνήσεις της και μοιάζει να προσπαθεί να βάλει σε τάξη όσα συμβαίνουν μέσα της. Άλλοτε σπαρταρά σαν ψάρι έξω από το νερό, άλλοτε περιστρέφεται, αναζητώντας μια θέση που θα μπορούσε να την ανακουφίσει. Η υποβλητική μουσική του Γιώργου Κοντοπόδη, καθώς και τα σκηνικά και η εικαστική επιμέλεια που υπογράφει ο σκηνοθέτης της παράστασης, Αλέξανδρος Λιακόπουλος, συγκεντρώνουν την προσοχή στο σώμα και στις κινήσεις της, μετατρέποντας τον κύβο σε έναν τόπο εγκλεισμού αλλά και αποκάλυψης.
Η Δανάη Καλοπήτα εμφανίζεται γυμνή και το σώμα της γίνεται το μέσο με το οποίο ο ρόλος που ερμηνεύει εκφράζει όσα δεν μπορούν εύκολα να ειπωθούν με λόγια. Η έκθεση είναι σωματική, αλλά και βαθιά ψυχική, και θέτει ερωτήματα: τι απομένει από έναν άνθρωπο όταν αφαιρεθούν οι ρόλοι, οι άμυνες και οι συμβάσεις που τον προστατεύουν; Και πόσο εύκολο είναι να σταθεί κανείς απέναντι στους άλλους χωρίς να κρύβεται;
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η «Γυμνή», σε κείμενο και ερμηνεία της Δανάης Καλοπήτα, αφηγείται την ιστορία της Σοφίας, μιας νεαρής γυναίκας που βρίσκεται έγκλειστη σε ψυχιατρικό ίδρυμα. Η πραγματικότητα και οι παραισθήσεις συνυπάρχουν σε έναν κόσμο όπου οι αναμνήσεις επιστρέφουν, οι φωνές επιμένουν και τα όρια ανάμεσα σε όσα συνέβησαν και σε όσα η ίδια πιστεύει ότι συνέβησαν γίνονται ολοένα πιο δυσδιάκριτα.
Ο πατέρας που εκείνη θεωρούσε ότι την είχε εγκαταλείψει βρίσκεται στο ίδιο ίδρυμα. Η μητέρα που πίστευε νεκρή εμφανίζεται ξανά στη ζωή της. Και ο πρώτος μεγάλος της έρωτας γίνεται ένα σημείο αναφοράς για την ανάγκη της να αγαπήσει και να αγαπηθεί. Πίσω από την ιστορία μιας γυναίκας που παλεύει με τον εσωτερικό της κόσμο, αναδύεται το αίτημα να την αντιμετωπίσουν ως άνθρωπο και όχι ως μια διάγνωση που την απομονώνει από τους υπόλοιπους.
Η ηθοποιός εξηγεί πως το έργο γεννήθηκε σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής της, όταν είχε κλειστεί αρκετά στον εαυτό της. Η ανάγκη «να γράψω και πράγματα χωρίς να χρειάζεται να τα πω με το στόμα μου» ήταν αυτή που την οδήγησε αρχικά στη γραφή. Με τη βοήθεια του Αλέξανδρου Λιακόπουλου, όμως, το κείμενο βρήκε τον δρόμο του προς τη σκηνή.
Η Καλοπήτα περιγράφει τη Σοφία ως έναν καθημερινό άνθρωπο, «της διπλανής πόρτας», με μια τεράστια αλήθεια και δύναμη ψυχής. Δεν την ενδιαφέρει να παρουσιάσει μια απόμακρη, εξαιρετική περίπτωση, αλλά μια γυναίκα μέσα από την οποία ο θεατής μπορεί να αναγνωρίσει κομμάτια του εαυτού του. Γιατί, ακόμη κι αν οι εμπειρίες της ηρωίδας είναι διαφορετικές από τις δικές μας, η ανάγκη για αγάπη, επαφή και αποδοχή δεν αφορά μόνο εκείνη.
«Το έργο αυτό, αυτό που ουσιαστικά θέλει να πει είναι για τις γυμνές αλήθειες, για τη γυμνή μας ψυχή, για την ανάγκη μας να αγαπηθούμε και σίγουρα να αγαπήσουμε όσο περισσότερο μπορούμε τον εαυτό μας», μου λέει.
Ο μονόλογος είναι ένα είδος που αγαπά ιδιαίτερα και όπως λέει, της δίνει ζωή. Η άμεση σχέση με το κοινό απαιτεί εμπιστοσύνη, έκθεση και μια διαρκή επικοινωνία που δεν μπορεί να στηριχθεί σε τίποτε άλλο πέρα από την παρουσία του ερμηνευτή. Στη «Γυμνή», αυτή η σχέση αποκτά μια επιπλέον διάσταση: το σώμα της γίνεται μέρος της αφήγησης, ένας τρόπος να εκφραστούν οι εσωτερικές συγκρούσεις πέρα από τον λόγο.
Η συνεργασία με τον Αλέξανδρο Λιακόπουλο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αυτή τη φορά η ηθοποιός του εμπιστεύεται ένα έργο που έχει γράψει η ίδια. Δεν παραδίδει απλώς έναν ρόλο, αλλά σκέψεις και προσωπικό υλικό που έχουν μετασχηματιστεί σε θεατρικό κείμενο. Η εμπιστοσύνη της βασίζεται στον τρόπο με τον οποίο ο σκηνοθέτης αντιμετωπίζει τον ηθοποιό: «Είναι ένας άνθρωπος που πρώτα βλέπει την ψυχή του ηθοποιού, τη σέβεται, τον αγαπάει τον ηθοποιό».
Για την Καλοπήτα, η γυμνότητα είναι μια πρόσκληση να αναρωτηθούμε τι έχουμε προσθέσει πάνω μας στην πορεία της ζωής μας, τι μας έχουν φορέσει οι άλλοι και τι επιλέξαμε εμείς οι ίδιοι να φορέσουμε για να προστατευτούμε.
«Δεν μπορούμε να μας δούμε», λέει, προσπαθώντας να εξηγήσει γιατί δυσκολευόμαστε να αγαπήσουμε τον εαυτό μας. «Και όταν μας βλέπουμε φοβόμαστε. Και όταν φοβηθούμε, αποστασιοποιούμαστε και εκεί είναι που φεύγει και η αγκαλιά από πάνω μας».
Ίσως εκεί βρίσκεται και το πιο ουσιαστικό ερώτημα που αφήνει ανοιχτό η «Γυμνή». Πόσο συχνά αποφεύγουμε να κοιτάξουμε τον εαυτό μας χωρίς τις βολικές εξηγήσεις, τις απαιτήσεις των άλλων και τις εικόνες που προσπαθούμε να συντηρήσουμε; Και πόσο εύκολα αναζητούμε έξω από εμάς εκείνη την αποδοχή που δυσκολευόμαστε να προσφέρουμε στον ίδιο μας τον εαυτό;
Όταν βγήκα ξανά στην Καλλιρρόης, η κίνηση συνεχιζόταν. Άνθρωποι διασταυρώνονταν, προσπερνούσαν ο ένας τον άλλον, ακολουθούσαν τις διαδρομές τους. Σκέφτηκα την απόσταση ανάμεσα σε αυτό το πλήθος και στη μοναξιά ενός ανθρώπου που στέκεται μόνος πάνω σε έναν κύβο, προσπαθώντας να συμφιλιωθεί με όσα κουβαλά μέσα του.
Και αναρωτήθηκα: από τους χιλιάδες ανθρώπους που συναντάμε καθημερινά στον δρόμο, πόσοι έχουν καταφέρει να αγκαλιάσουν πραγματικά τον εαυτό τους; Όχι εκείνον που παρουσιάζουν στους άλλους, αλλά τον πιο ευάλωτο, τον φοβισμένο, εκείνον που θα ήθελαν κάποτε να αγαπήσει κάποιος χωρίς όρους.
«Γιατί η πρώτη αγκαλιά που πήραμε ήταν όταν ήμασταν γυμνοί», μου είπε η Δανάη Καλοπήτα. Ίσως η πιο δύσκολη αγκαλιά να είναι τελικά εκείνη που καλούμαστε να δώσουμε εμείς οι ίδιοι στον εαυτό μας.
Πληροφορίες για την παράσταση
«Γυμνή» της Δανάης Καλοπήτα
Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Λιακόπουλος
Στο Θέατρο Καλλιρρόης
Από 15 Οκτωβρίου 2026, κάθε Πέμπτη στις 21:15
ticketservices.gr
Διαβάστε επίσης:
Γυμνή, της Δανάης Καλοπήτα σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Λιακόπουλου στο Θέατρο Καλλιρρόης
