Η Δύση έθρεψε για καιρό αυταπάτες σχετικά με τον Πούτιν. Αγνοώντας τα πολλαπλά ανησυχητικά σημάδια που έδειχνε το ρωσικό καθεστώς ήδη από τις απαρχές του, προτίμησε να τον θεωρεί ως έναν «πραγματιστή» ηγέτη, βασική επιδίωξη του οποίου ήταν ο πλουτισμός – τόσο ο προσωπικός όσο κι εκείνος του στενού του περιβάλλοντος. Αυτό που δεν κατάλαβε είναι ότι ο Πούτιν αντιλαμβάνεται το χρήμα πρώτα και κύρια ως βασικό εργαλείο απόκτησης ισχύος, εφόσον επιτρέπει την εξαγορά ανθρώπων και την αγορά όπλων. Η πουτινική Ρωσία ακολούθησε την ίδια εξέλιξη τόσο σ’ επίπεδο εσωτερικής όσο και σ’ επίπεδο εξωτερικής πολιτικής. Μόλις ο Ρώσος Πρόεδρος νιώσει πως βρίσκεται σε θέση ισχύος, αφήνει κατά μέρος τη δωροδοκία και τις προσπάθειες προσεταιρισμού των εκάστοτε αντιπάλων, χωρίς φυσικά να τις εγκαταλείπει, και στρέφεται περισσότερο στον εκφοβισμό και την τρομοκρατία, ως μέσα άσκησης πολιτικής: δηλητηρίαση των αντιφρονούντων, επιθέσεις στα γειτονικά κράτη, απειλές για πυρηνικά πλήγματα ενάντια στις ευρωπαϊκές χώρες, όταν αυτές δεν υποτάσσονται στις βουλές της Μόσχας. Ο πουτινισμός συνιστά ένα πρωτόγνωρο ιστορικό φαινόμενο, ένα μηδενιστικό καθεστώς, εμμονικό με την επιδίωξη ισχύος, το οποίο παρασύρεται στην κακοπραγία δίχως κανένα ορθολογικό κίνητρο, εις βάρος, πρώτα και κύρια, της ίδιας της Ρωσίας. Το βιβλίο αυτό συνιστά απαραίτητο ανάγνωσμα για όποιον θέλει να κατανοήσει τα βαθύτερα κίνητρα της πολιτικής του Κρεμλίνου.
«Η νοοτροπία της φυλακής είναι η αιτία μιας ιδιαίτερης αντίληψης για την ανθρωπότητα, ευδιάκριτης στη σύγχρονη ρωσική λογοτεχνία: Το ανθρώπινο γένος διαιρείται σε δύο κατηγορίες: στα αρπακτικά και στους υπανθρώπους. […] Στον κώδικα της φυλακής, το πιο σημαντικό είναι να μη χάσεις την αξιοπρέπειά σου, να μην επιτρέψεις να σε υποβιβάσουν. Αντίστοιχα, η ικανότητα να ταπεινώσεις τους άλλους ατιμώρητα συνιστά ένδειξη υψηλής θέσης στην ιεραρχία της. […] Έτσι, η επήρεια του σοβιετισμού, η καταστρεπτική επίδραση της φυλακής, γεννά μια γενικευμένη μισανθρωπία, ένα μίσος για τον εαυτό που είναι ταυτόχρονα και μίσος για τους άλλους και έχει μια πολύ σημαντική συνέπεια σε πολιτικό επίπεδο. Αν θεωρούμε τον άνθρωπο εκ φύσεως διεστραμμένο, ευάλωτο και επιρρεπή στο έγκλημα, αδυνατούμε να τον δούμε ως ελεύθερο πολίτη· και αντιστοίχως, το πολιτικό καθεστώς πρέπει να έχει ως πρώτιστο καθήκον του να τον εμποδίσει να εγκληματεί, μια αποστολή που μόνο μια δικτατορία μπορεί να φέρει εις πέρας».
Φρανσουάζ Τομ – Πληροφορίες για την συγγραφέα
Η Φρανσουάζ Τομ γεννήθηκε το 1951 στο Στρασβούργο και είναι κόρη του μαθηματικού Ρενέ Τομ. Από το 1973 ως το 1978, σπούδασε στην ΕΣΣΔ και στη συνέχεια δίδαξε ρωσικά στη γαλλική δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το 1983, υποστήριξε τη διδακτορική της διατριβή με θέμα τη σοβιετική ξύλινη γλώσσα και τον ρόλο της (La Langue de bois soviétique: déscription, rôle et fonctionnement). Έκτοτε, διδάσκει σύγχρονη ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, με ειδίκευση στην ΕΣΣΔ και (πλέον) στη μετα-κομμουνιστική Ρωσία. Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του ιστότοπου Desk Russie (https://desk-russie.eu), ο οποίος ασχολείται με τις εξελίξεις στη σύγχρονη Ρωσία.
