Υπάρχουν κάποια έργα που σε κερδίζουν από την πρώτη στιγμή, όχι επειδή είναι εντυπωσιακά ή θεαματικά, αλλά επειδή μιλούν με ειλικρίνεια για κάτι βαθιά ανθρώπινο. «Το Σημειωματάριο» του Ζαν Κλοντ Καρριέρ είναι ένα τέτοιο έργο.  Μια φαινομενικά απλή ιστορία, που όμως μέσα από το χιούμορ και την ελαφροτητα της ακουμπά ζητήματα πολύ οικεία: τη μοναξιά, την ανάγκη για επικοινωνία, την επιθυμία να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε.

Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται ο Ζαν Ζακ, ένας άντρας που έχει οργανώσει τη ζωή του με σχεδόν μαθηματική ακρίβεια. Κρατά ένα σημειωματάριο που καταγράφει τις ερωτικές του κατακτήσεις, σαν να πρόκειται για μικρές καταγραφές μιας ζωής που θέλει να έχει απόλυτο έλεγχο. Η ρουτίνα του όμως διαταράσσεται ξαφνικά όταν εμφανίζεται στο διαμέρισμά του μια γυναίκα που αρνείται να φύγει. Η παρουσία της λειτουργεί σαν μια μικρή έκρηξη μέσα σε έναν κόσμο τακτοποιημένο, ασφαλή, αλλά και απομονωμένο.

Η Σούζαν, ο χαρακτήρας που υποδύομαι, είναι μια γυναίκα που κινείται με ένστικτο. Δεν ακολουθεί κανόνες και δεν φοβάται να πει αυτό που σκέφτεται. Μπαίνει στη ζωή του Ζαν Ζακ χωρίς προειδοποίηση, χωρίς προσχήματα, και με έναν τρόπο τον αναγκάζει να δει τον εαυτό του διαφορετικά. Αυτό που με γοήτευσε στον ρόλο είναι ακριβώς αυτή η ελευθερία της. Δεν προσπαθεί να είναι αρεστή. Είναι απλώς αυθεντική.

Καθώς προχωρά η ιστορία, οι δύο χαρακτήρες περνούν από πολλές φάσεις: δυσπιστία, ένταση, χιούμορ, αμηχανία, τρυφερότητα. Ο Καρριέρ έχει γράψει έναν διάλογο γεμάτο ζωντάνια και πνεύμα, όπου η κωμωδία λειτουργεί σαν καθρέφτης των ανθρώπινων αδυναμιών μας. Γελάμε με τους ήρωες, αλλά στην πραγματικότητα αναγνωρίζουμε μέσα τους κομμάτια του εαυτού μας.

Αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα γοητευτικό στο έργο είναι ότι μιλά για τον έρωτα χωρίς υπερβολές και δραματισμούς. Ο έρωτας εδώ δεν εμφανίζεται σαν μια μεγάλη, ρομαντική χειρονομία. Έρχεται σιγά σιγά, μέσα από μικρές στιγμές, μέσα από συγκρούσεις, αστείες παρεξηγήσεις και απρόσμενες εξομολογήσεις. Είναι ο έρωτας που γεννιέται όταν δύο άνθρωποι αφήνουν για λίγο στην άκρη τις άμυνές τους.

Στη σκηνή προσπαθούμε να κρατήσουμε ακριβώς αυτή την ισορροπία: την ελαφρότητα της κωμωδίας και ταυτόχρονα τη λεπτή συγκίνηση που κρύβεται κάτω από τις λέξεις. Η σκηνοθετική προσέγγιση του Αντώνη Αντωνίου δίνει χώρο στους χαρακτήρες να αναπνεύσουν, να συναντηθούν και να συγκρουστούν με φυσικότητα. Ο ρυθμός της παράστασης βασίζεται στον διάλογο και στη σχέση των δύο προσώπων, που σταδιακά αποκαλύπτεται μπροστά στα μάτια του θεατή.

Για μένα, το θέατρο έχει πάντα αξία όταν μας θυμίζει κάτι απλό αλλά ουσιαστικό: ότι οι άνθρωποι χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Στην εποχή μας, όπου όλοι προσπαθούμε να οργανώσουμε τη ζωή μας μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια, συχνά ξεχνάμε πόσο σημαντικό είναι να αφήνουμε χώρο για το απρόβλεπτο. Το «Σημειωματάριο» είναι, με έναν τρόπο, μια μικρή υπενθύμιση αυτού του πράγματος. Ότι όσο κι αν προσπαθούμε να καταγράψουμε, να ελέγξουμε ή να τακτοποιήσουμε τη ζωή μας, εκείνη πάντα βρίσκει τρόπο να μας εκπλήσσει. Και καμιά φορά, η πιο απρόσμενη συνάντηση μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την πορεία μας.

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο όμορφο στοιχείο της ιστορίας: ότι ο έρωτας και η ανθρώπινη επαφή δεν χωρούν σε κανένα σημειωματάριο.

Διαβάστε επίσης:

Το σημειωματάριο, του Ζαν Κλοντ Καρριέρ στη Θεατρική Σκηνή Αντώνη Αντωνίου