Το όρος Γιουγιαϊγιάκο είναι ένα ηφαίστειο στα σύνορα Χιλής και Αργεντινής, γνωστό για την συγκλονιστική ανακάλυψη τριών μουμιοποιημένων παιδιών στην κορυφή του.
Η παράσταση Γιου γιαϊ γιάκο είναι οι αληθινές και φανταστικές διαδρομές των ανθρώπων στα δύσβατα μονοπάτια μέχρι την κορυφή.
Έχω την τάση να μαζεύω στο μυαλό μου ιστορίες και πληροφορίες άχρηστες. Σα να υπάρχει εκεί ένα μεγάλο ντουλάπι με την ετικέτα “Διάφορα”. Μέσα έχει παράδοξα trivia, μισο-ξεχασμένα αξιοπερίεργα από βιβλία/περιοδικά/ταινίες, φράσεις και στιγμιότυπα από σύντομες συναναστροφές στο λεωφορείο, αποτελέσματα ωρών wiki-hole (*wiki-hole = όταν ξεκινάς να διαβάζεις ένα άρθρο για κάποιο θέμα, και κάνοντας κλικ σε εξωτερικούς συνδέσμους, ανοίγεις συνέχεια κι άλλες καρτέλες, ώσπου καταλήγεις να διαβάζεις για πράγματα εντελώς άσχετα, παράξενα, εξειδικευμένα), και διάφορα άλλα άχρηστα.
Το άχρηστο, όμως, το εννοώ με όλο τον σεβασμό, όλη την περηφάνια και όλη την αγάπη. Άχρηστο είναι ό,τι δεν μπορεί (ή δεν δέχεται) να πωληθεί, να αγοραστεί, να αποκτηθεί, να εργαλειοποιηθεί. Με αυτή την έννοια, άχρηστα είναι και τα συναισθήματα, άχρηστες οι φιλικές και ερωτικές σχέσεις, άχρηστη η μουσική, η λογοτεχνία, το θέατρο. Τα χρήσιμα πράγματα μας βοηθούν να επιβιώνουμε, μα τα άχρηστα τα θέλουμε για να ζούμε – και για να πεθαίνουμε.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Τα παιδιά του Γιουγιαϊγιάκο είναι μια τέτοια ιστορία που χρόνια ζούσε μες το μυαλό μου, ίσως από τις σπουδές μου στην αρχαιολογία, αλλά μάλλον περισσότερο χάρη σε κάποια μυστήρια τρύπα που θα σκάλισα ένα βράδυ. Πρόκειται για μια ιστορία πολύ μακρινή και αξιοπερίεργη. Το 1999, επιστήμονες και ορειβάτες ανακάλυψαν στα 6700μ υψόμετρο τις μούμιες τριών μικρών παιδιών Ίνκας που είχαν θυσιαστεί εκεί τον 15ο αιώνα. Βρίσκονταν δηλαδή θαμμένα στην κορυφή του βουνού για 500 χρόνια, κι όταν πια βγήκαν στην επιφάνεια, οι αρχαιολόγοι διαπίστωσαν ότι είχαν διατηρηθεί σε εξαιρετική κατάσταση. Το δέρμα τους, οι εκφράσεις του προσώπου τους, τα μαλλιά τους, μέχρι και το αίμα τους. Αυτά τα παιδιά είχαν μπει στην κατάψυξη τη στιγμή ακριβώς του θανάτου τους και έτσι έγιναν η πιο ζωντανή 3D φωτογραφία του κόσμου.
Έπειτα, τα παιδιά έγιναν αντικείμενα μελέτης, έρευνας και έκθεσης. Τρεις άνθρωποι. Από τι συνίσταται ένας άνθρωπος; Όργανα, κόκκαλα, καρδιά, αίμα, δέρμα, τρίχες, ναι. Μα δεν είναι μόνο αυτά. Είναι και οι συσπάσεις του δέρματος, ο χτύπος της καρδιάς, η κίνηση των μυών, η ζωή. Και είναι και άλλα. Η λογική, το συναίσθημα, η διερώτηση, η πίστη, η απόφαση, οι διαδρομές της κάθε ζωής. Στο έργο αναφερόμαστε και σε έναν διάσημο αρχαιολόγο του 20ου αιώνα, ο οποίος μεταξύ άλλων έλεγε ότι η αρχαιολογία δεν φέρνει στο φως μόνο αντικείμενα, αλλά φέρνει στο φως τις διαδρομές των ανθρώπων.
Αυτή η παράσταση είναι μια διαδρομή γεμάτη διαδρομές. Η διαδρομή προς την κορυφή. Η διαδρομή των παιδιών μέχρι να θυσιαστούν. Η διαδρομή των αρχαιολόγων/εξερευνητών μέχρι να τα βρουν. Οι διαδρομές μας στο χρόνο, σε παρελθόν, παρόν και μέλλον. Η διαδρομή προς την πίστη. Η διαδρομή προς το θάνατο. Η διαδρομή προς το φόβο. Η διαδρομή προς την αγάπη. Όλα είναι ενεργητικά, όλα σε μια διαρκή κίνηση. Τι αξία έχει να φωτίζουμε αυτές τις διαδρομές; Το πιθανότερο είναι πως δεν θα ανακαλύψουμε κάποια μεγάλη αλήθεια. Ίσως, όμως, να μας φανερωθεί μια πολύ μικρή στιγμή.
“Μία από τις καρδιές των παιδιών του Γιουγιαϊγιάκο είχε ακόμα παγωμένο αίμα μέσα της. Δηλαδή η καρδιά του παιδιού έδωσε έναν τελευταίο χτύπο γεμάτο αίμα και, πριν αδειάσει, πάγωσε ολότελα.”
Μέσα από την έρευνα, τη συγγραφή, τη σύνθεση και τις πρόβες, μου γίνεται όλο και πιο καθαρό πως όλα είναι αποστάσεις και διαδρομές. Τίποτα δεν κατακτιέται τελειωτικά και κανένας προορισμός δεν μένει ίδιος. Λες και η ιστορία του κόσμου είναι μια αλληλουχία από μεγαλειώδεις, άχρηστες διαδρομές μέσα στα τούνελ του σύμπαντος.
Αυτή την άνοιξη, η παράστασή μας ανεβαίνει στο πιο ταιριαστό θέατρο που θα μπορούσε να ανέβει. Στο Rabbithole, την τρύπα του κουνελιού, το τούνελ όπου μπήκε η Αλίκη και ξεκίνησε κι εκείνη τις διαδρομές της στη χώρα των θαυμάτων.
