Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2025: Το εικαστικό πρόγραμμα

Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2025 – ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ/ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ

RAST Εκτροπή
7, 8 Ιουλίου 2025 / Ώρα έναρξης: 20.00
Νεώρια αρχαιολογικού χώρου Οινιαδών, Αιτωλοακαρνανία

• Καλλιτέχνες: Άγγελος Κράλλης, Πάνος Χαραλάμπους
• Επιμέλεια: Ελένη Ρήγα
• Φωτογραφία: Αλεξάνδρα Μασμανίδη
• ΑΜΚΕ: 3 137

Η τοποειδική εγκατάσταση-ηχητικό χάπενινγκ RAST Εκτροπή έχει ως αφετηρία τον μύθο του ποταμού Αχελώου. Η γεωμυθολογία λειτουργεί ως ζωντανή μνήμη και μεταμορφωτική δύναμη. Η έννοια της εκτροπής δεν αφορά μόνο την ανακατεύθυνση του ποταμού αλλά και τη μετατόπιση της ιστορικής και πολιτισμικής αφήγησης.

Ο Πάνος Χαραλάμπους αξιοποιεί γνώριμα μοτίβα της πρακτικής του –αρδευτικούς σωλήνες, μεταλλικές λεκάνες, μια βάρκα από τη λίμνη Αμβρακία– ως φορείς έμψυχων οικολογιών. Το τσάμικο, αποδομημένο και παρατεταμένο, μεταμορφώνεται σε μια πράξη αναστοχασμού πάνω στη μνήμη του σώματος και του τοπίου. Ο Άγγελος Κράλλης συνθέτει ένα ηχητικό παλίμψηστο συνδυάζοντας ραστ, μικροπεριβάλλοντα και ζωντανή επεξεργασία σε μια ηχητική εξόρυξη.

Η εκτροπή γίνεται μια πράξη επαναπροσδιορισμού των σχέσεων με το νερό, τη γη, τον χρόνο – σε ένα παρόν συνύπαρξης.

***

Στα βήματά τους… 127 χρόνια μετά
19, 20 Ιουλίου 2025 / Ώρα έναρξης: 20.00
Σχολή Ουρσουλινών, Λουτρά Τήνου
Διάρκεια έκθεσης έως 24/8
Ώρες επίσκεψης: 11.00-14.00 & 18.00-22.00 (καθημερινά)

Παράλληλες εκδηλώσεις
Ζαρίφειος Σχολή Υφαντικής, Χώρα Τήνου
Παλαιά Σχολή Υφαντικής Πύργου
Εικονικό Μουσείο Τήνου, Χώρα Τήνου
Διάρκεια εκδηλώσεων έως 31/8

• Φορέας υλοποίησης: Εικονικό Μουσείο Τήνου (EMT)
• Διευθύντρια ΕΜΤ: Μαρία Γρυπάρη
• Επιστημονική τεκμηρίωση: Μαρία Γρυπάρη, Λουίζα Καραπιδάκη, Κωνσταντίνα Συλίκου
• Οργάνωση παραγωγής: Noma Collective, Μάριος Βιδάλης, Νίκη Γεωργίου
• Συντονισμός παραγωγής: Μαρία Γρυπάρη, Κωνσταντίνα Συλίκου
• Επιμελήτρια έκθεσης: Λουίζα Καραπιδάκη
• Παραγωγή documentation: Ειρήνη Τσακίρη
• Οπτική επικοινωνία: Wim Creations, Μάριος Βιδάλης
• Γραφιστική επιμέλεια καταλόγου: Α4 Design, Βάσω Αβραμοπούλου
• Βοηθοί παραγωγής: Όλγα Αναστασιάδη, Λίλιαν Γρυπάρη
• Τεχνική υποστήριξη: Νεκτάριος Αντωνόπουλος, Θέμης Καζιάνης
• Συμμετέχουσες εικαστικοί: Εοζέν Αγκοπιάν, Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Iraida Cano, Μαριγώ Κάσση, Βάλλυ Νομίδου, Σπυριδούλα Πολίτη, Κωνσταντίνα Συλίκου, Βιβέττα Χριστούλη
• Εκπαιδευτικοί εργαστηρίων: Κάτια Paquot, Κωνσταντίνα Συλίκου
• Εισηγήτρια, ερευνητικό σκέλος: Αικατερίνη Καμηλάκη
• Ερευνητές λαογραφίας: Αλέκος Φλωράκης, Αναστασία Φλωράκη
• Εισηγητές, τοπική ιστορία: Γιώργος Βίδος, Γιώργος Βιδάλης, Μαρουλίτσα Γκύζη, Κωνσταντίνος Δανούσης

Το Εικονικό Μουσείο Τήνου (ΕΜΤ) παρουσιάζει μια πολυδιάστατη δράση υπό τον τίτλο Στα βήματά τους… 127 χρόνια μετά, αφιερωμένη στην υφαντική τέχνη της Τήνου και την αναβίωσή της στο σήμερα. Μέσα από ένα πρόγραμμα εκθέσεων, ομιλιών, προβολών, καλλιτεχνικών και εκπαιδευτικών δράσεων, η υφαντική προσεγγίζεται ως ζωντανή πολιτισμική πρακτική και εργαλείο δημιουργικής έκφρασης, μέσα από ένα ιστορικό πρίσμα έρευνας, μεταφερμένο στο παρόν.

Οι δράσεις υλοποιούνται σε χαρακτηριστικά τοπόσημα του νησιού –τη Σχολή των Ουρσουλινών (Λουτρά), τη Ζαρίφειο Υφαντουργική και Βιοτεχνική Σχολή (Χώρα), το ιστορικό Υφαντουργείο του χωριού Πύργος– καθώς και στον χώρο του ΕΜΤ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκθέσεις εικαστικών, παιδικά εργαστήρια, εισηγήσεις από διακεκριμένους ιστορικούς και λαογράφους, καθώς και προβολές ερευνητικών βίντεο που επιμελήθηκε το ΕΜΤ.

***

Είναι γραφτό; Μακτούμπ
20, 21 Ιουλίου 2025 / Ώρα έναρξης: 21.15
Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας

• Σκηνοθεσία, δραματουργία: Μαριλένα Κατρανίδου
• Σκηνικά, κοστούμια: Αναστασία Παπαδοπούλου
• Ερμηνεύουν: Άννα Παπαθανασίου, Μυρτώ Κουτλή, Manal Awad
• Πρωτότυπη μουσική, ζωντανή εκτέλεση: Νίκος Τσόπογλου
• Επιμέλεια κειμένων: Γιώργος Ματζουρανίδης
• Βίντεο, προβολές: Γιάννης Γκούντμαν
• Διεύθυνση παραγωγής: Ελένη Ζαχαροπούλου
• Υπεύθυνος παραγωγής: Νίκος Νικήτογλου
• ΑΜΚΕ: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

Μια παράσταση ως πολυαισθητηριακό τελετουργικό αφύπνισης, ένα μανιφέστο χειραφέτησης που συνδέει το παρελθόν με το παρόν μέσα από τη γυναικεία φωνή, ως πράξη αντίστασης και επιβίωσης.

Με άξονα ποιήματα γυναικών από τη Νότια Ασία και τη Μέση Ανατολή, που τόλμησαν να μιλήσουν σε καθεστώτα σιωπής, το έργο διασταυρώνει την ποίηση, το σώμα και την εικόνα. Κάθε στίχος γίνεται χειρονομία, κάθε παύση σκιά, κάθε ανάσα ψίθυρος που διεκδικεί χώρο και φως.

Μέσα από τη συνύπαρξη performance art, πρωτότυπης μουσικής, σκηνογραφίας και τεχνολογίας, η παράσταση Είναι γραφτό; Μακτούμπ αναδεικνύει τη γυναικεία εμπειρία ως παγκόσμιο αφήγημα – διαχρονικό, τολμηρό, λυρικό. Το σώμα της ερμηνεύτριας γίνεται πεδίο μνήμης και μεταμόρφωσης: αναμετριέται με το παρελθόν, αμφισβητεί την παράδοση, δημιουργεί χώρο ελευθερίας. Στο περιθώριο και στην καταστολή γεννιέται μια νέα μορφή – όχι θύμα, αλλά αφηγήτρια, φλόγα. Είναι γραφτό; Ή μήπως είναι καιρός να το ξαναγράψουμε;

***

Κωνσταντίνος Βήτα: Ο Χώρος και η Μνήμη
29, 30 Ιουλίου 2025 / Ώρες έναρξης: 19.00 (έκθεση), 21.00 (συναυλία)
Περίπτερο Πικιώνη, Δελφοί

• Εικαστική έκθεση, μουσική: Κωνσταντίνος Βήτα
• Επιμέλεια: Κίκα Κυριακάκου
• Διοργάνωση: Polygreen Culture and Art Initiative (PCAI)
• Παραγωγή: Μαρία Διαλεκτάκη, Κατερίνα Μιλέση
• Facilitators: Σοφία Χρυσαφοπούλου, Ασημίνα Καρατζά, Μενέλαος Μπακρατσάς
• Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Μαρία Μανέτα
• Ηχοληψία: Γιάννης Λαμπρόπουλος
• Υλικοτεχνική υποστήριξη έκθεσης και μουσικής παράστασης: Αντώνης Γκατζουγιάννης, Μάκης Φάρος
• ΑΜΚΕ: Polygreen Culture and Art Initiative – Awareness Raising

Ο σπουδαίος μουσικός και καλλιτέχνης Κωνσταντίνος Βήτα παρουσιάζει στο «πι», το ιστορικό παβιγιόν Πικιώνη στους Δελφούς, τη νέα του εικαστική έκθεση και μουσική παράσταση, σε επιμέλεια της Κίκας Κυριακάκου, καλλιτεχνικής διευθύντριας του Polygreen Culture and Art Initiative (PCAI).

Πρόκειται για ένα νέο εικαστικό εγχείρημα του Κωνσταντίνου Βήτα σε συνεργασία με το PCAI, σε άμεσο διάλογο με το σημαντικό παρελθόν του αρχιτεκτονικού μνημείου Πικιώνη, με την ιστορική βαρύτητα της περιοχής των Δελφών, καθώς και με το ευρύτερο φυσικό τοπίο και περιβάλλον. Ο τίτλος του προγράμματος είναι εμπνευσμένος από την πρώτη ποιητική ανθολογία του μεταπολεμικού ποιητή Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου (Δύσκολος θάνατος, 1954).

Η παρούσα έκθεση του Κωνσταντίνου Βήτα και του PCAI και η ζωντανή μουσική παράσταση που θα την πλαισιώσει με έναυσμα τη φράση του Ανδρέα Εμπειρίκου Η σήμερον ως αύριον και ως χθες συνδιαλέγονται με το έργο του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου και την καλλιτεχνική σχέση του με το παρελθόν, τη μνήμη και το παρόν.

***

Εικονογραφία 2.0
Πολιτιστικό Σχέδιο Παράδοσης και Καινοτομίας
NextGenerationTradition
23, 24 Αυγούστου 2025 / Ώρα έναρξης: 19.00
Ιερά Μονή Κυρίας Ακρωτηριανής και Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Τοπλού Σητείας

• Σύλληψη, παραγωγή, μουσειολογικός σχεδιασμός, εικαστική επιμέλεια χώρου: LOOX – Οργανισμός Έρευνας, Καινοτομίας και Πολιτισμού
• Καλλιτεχνική και επιστημονική διεύθυνση: Λουκάς Ζιάρας, Χρήστος Καλαϊτζόγλου
• Ακαδημαϊκή υποστήριξη και θεολογική τεκμηρίωση: Σταύρος Γιαγκάζογλου
• Σύμβουλος εικαστικών: Μαριάννα Στραπατσάκη
• Σύμβουλος αρχιτεκτονικής: Frosso Poimenides
• Εικαστική διδασκαλία: Ιερομ. Ιλαρίων Σταματάκης, Ολυμπιάδα Κελαϊδή, Ευαγγελία Κελαϊδή
• Εικαστικοί, αγιογράφοι: Ιωακείμ Κουμούσης, Γιώργος Ξανθόπουλος
• Μουσική διεύθυνση, ηχητικός σχεδιασμός: Γιώργος Ανδριώτης
• Καλλιτεχνική διδασκαλία, μουσική και θεατρική ερμηνεία: Ηλέκτρα Σαρρή, Ελένη Αλιφραγκή, Νικόλαος-Χριστοφόρος Γκουτσέλης
• Ψηφιακός σχεδιασμός, τεχνολογίες και ψηφιακή τεκμηρίωση: Κωνσταντίνος Λάζος, Όλγα Ζιάρα, Χρήστος Παπαναστασίου-Κόντος, Βαγγέλης Καραπέτσας
• Σύμβουλοι παραγωγής και διεθνείς συνεργασίες: Zorica Rašković, Μαριάννα Κούρτη, Σταυρούλα Καλαϊτζόγλου, Ναταλία Τσιλογιάννη, Στέλλα Ευριπίδη
• ΑΜΚΕ: LOOX

Το έργο Εικονογραφία 2.0 αποτελεί ένα καινοτόμο πολιτιστικό σχέδιο για τον επαναπροσδιορισμό του διαλόγου μεταξύ παραδοσιακών μεθόδων εικονογραφίας, τεχνολογικής καινοτομίας, τέχνης, πίστης και αισθητικής.

Η δράση κορυφώνεται με μια πρωτότυπη εικαστική εγκατάσταση που θα πραγματοποιηθεί στην Ιερά Μονή Κυρίας Ακρωτηριανής και Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Τοπλού Σητείας, όπου το φως, η εικόνα και ο ήχος συνθέτουν ένα υβριδικό φυσικοψηφιακό περιβάλλον (phygital), το οποίο αναπτύσσεται στους χώρους της Μονής και μεταμορφώνει την εμπειρία του επισκέπτη σε ένα πολυαισθητηριακό ταξίδι μεταξύ παρελθόντος και παρόντος.

Η βυζαντινή μουσική και τα φυσικά ηχοτοπία της Κρήτης συνομιλούν με σύγχρονες μουσικές συνθέσεις και ποιητικά κείμενα, πλαισιώνοντας τα εικαστικά έργα που θα δημιουργηθούν στο πλαίσιο του τριήμερου εκπαιδευτικού και καλλιτεχνικού προγράμματος που προηγείται της δράσης. Μέσα από αυτόν τον πολυφωνικό διάλογο ήχου, εικόνας και λόγου, η παράδοση και η καινοτομία συνυπάρχουν, δημιουργώντας έναν νέο, ζωντανό τόπο πολιτιστικής έκφρασης, όπου η τέχνη γίνεται γλώσσα πίστης, μνήμης, αισθητικής και συλλογικότητας.

* Στο πλαίσιο της δράσης θα πραγματοποιηθούν εργαστήρια (20-22/8), καθώς και περιηγήσεις, βιωματική έρευνα και ερευνητικός τουρισμός στην Κρήτη (25-27/8).

***

Model Collapse
26, 27 Αυγούστου 2025
Εγκαίνια έκθεσης: 26/8 στις 19.00
Εργαστήρια: 26, 27/8 (11.00-13.00)
Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας • Διάρκεια έκθεσης έως 31/8

• Καλλιτέχνις: Μαρία Μαυροπούλου
• Επιμέλεια: Εύα Βασλαματζή
• Εκπαιδευτικά εργαστήρια: Εύα Βασλαματζή, Μαρία Μαυροπούλου
• ΑΜΚΕ: ΑΝΑΚΟΛΟΥΘΑ

Στην έκθεση Model Collapse η Μαρία Μαυροπούλου διαπραγματεύεται αντιστοιχίες ανάμεσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο και την τεχνητή νοημοσύνη όσον αφορά τη διαδικασία φθοράς τους. Η σταδιακή απώλεια των αναμνήσεων, όπως εμφανίζεται σε περιπτώσεις άνοιας ή Αλτσχάιμερ, παραλληλίζεται με το φαινόμενο του model collapse στην τεχνητή νοημοσύνη όταν τα μοντέλα ανατροφοδοτούνται με τα δεδομένα που παρήγαγαν, οδηγώντας σε σφάλματα.

Έπειτα από έρευνα με ασθενείς σε πρώιμα στάδια άνοιας, η καλλιτέχνις καταγράφει προσωπικές ιστορίες και αντικείμενα που συνδέονται με τη μνήμη τους ενώ συνδιαλέγεται με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για να σχολιάσει την απόσταση μεταξύ της αντιφατικής υποκειμενικότητας ενός ατόμου και της υποτιθέμενης αντικειμενικότητας στα δεδομένα των μοντέλων AI.

Η έκθεση εμπλουτίζεται από τη διαλεκτική σχέση των έργων με τα αρχαιολογικά ευρήματα που εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας, έναν χώρο που αποτελεί κατεξοχήν αποθετήριο της συλλογικής μνήμης.

Το έργο προσκαλεί το κοινό να αναλογιστεί την αξία της ανθρώπινης μνήμης και τον ρόλο της τεχνολογίας στη διαμόρφωση της συλλογικής και ατομικής μας ταυτότητας.

***

Μητέρα αράχνη
28, 29 Αυγούστου 2025 / Ώρα έναρξης: 21.00
Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
Διάρκεια έως 31/8

• Σύλληψη, σκηνοθεσία: Γιώργος Γιανναράκος
• Εικαστική επιμέλεια: Ίρις Κρητικού
• Πρωτότυπη μουσική, ζωντανή εκτέλεση: Νίκος Κυριαζής
• Textile artists: Ειρήνη Γκόνου, Μαρία Γρηγορίου, Στάθης Κατσαρέλης, Ελένη Κρίκκη, Μαρία Κώτσου, Αναστάσης Μαδαμόπουλος, Πανδώρα Μουρίκη, Γιάννης Παπαδόπουλος, Ισμήνη Σαμανίδου, Ερμιόνη Συρογιαννοπούλου, Ιωάννα Τερλίδου, Αργύρης Χατζημαλλής
• Σκηνικά, κοστούμια: Εύα Μελά
• Κατασκευή σκηνικών αντικειμένων: Άννα Λουκίδη-Ανδρέου
• Σχεδιασμός φωτισμών: Βαγγέλης Μούντριχας
• Σχεδιασμός προγράμματος: Πέτρος Αργυρός
• Βοηθός σκηνοθέτη: Νικόλαος Κλάδης
• Διεύθυνση παραγωγής: Τζένυ Αναγνωστοπούλου
• Διαβάζει κείμενα και παίζει ο Γιώργος Γιανναράκος
• Τραγουδά και παίζει η Κερασία Σαμαρά
• Επί σκηνής ο Νίκος Κυριαζής παίζει δικές του αλλά και παραδοσιακές συνθέσεις
• ΑΜΚΕ: ΘΕΣΙΣ

Το έργο Μητέρα αράχνη αποτελεί ένα εικαστικό-θεατρικό-μουσικό δρώμενο, που περιλαμβάνει δώδεκα σύγχρονα έργα υφαντικής τέχνης, επιλεγμένα και επιμελημένα από τη διακεκριμένη ιστορικό τέχνης και επιμελήτρια Ίριδα Κρητικού.

Τα δώδεκα υφαντά είναι φιλοτεχνημένα από τους σημαντικούς εκπροσώπους της τέχνης του υφάσματος (textile artists) Ειρήνη Γκόνου, Μαρία Γρηγορίου, Στάθης Κατσαρέλης, Ελένη Κρίκκη, Μαρία Κώτσου, Αναστάσης Μαδαμόπουλος, Πανδώρα Μουρίκη, Γιάννης Παπαδόπουλος, Ισμήνη Σαμανίδου, Ερμιόνη Συρογιαννοπούλου, Ιωάννα Τερλίδου και Αργύρης Χατζημαλλής. Τα έργα, στερεωμένα σε ανισομεγέθη τελάρα, λειτουργούν όχι μόνο ως αντιπροσωπευτικά δείγματα της σύγχρονης υφαντικής τέχνης, αλλά και ως ένα δεύτερο, συνολικό έργο, που αποτελεί το σκηνικό της παράστασης.

Τα κείμενα, επιλεγμένα και δραματοποιημένα από τον Γιώργο Γιανναράκο, ο οποίος υπογράφει και τη σκηνοθεσία της παράστασης, διανύουν τις τρεις τελευταίες χιλιετίες και αναφέρονται στην ελληνική υφαντική τέχνη, μέσα από το έπος, τη μυθολογία, το θέατρο, τη λογοτεχνία, τους θρύλους και την ποίηση. Τα τραγούδια, διασκευασμένα παραδοσιακά ή σύγχρονα, ενωμένα με το θεματικό «νήμα» της παράστασης, τονίζουν τη συνέχεια της μουσικής, αλλά και τη σημασία της υφαντικής τέχνης μέσα στον χρόνο.

Διαβάστε επίσης:

Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2025: Η πρόσληψη του παρελθόντος – Η σήμερον ως αύριον και ως χθες