Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017
Δεν είσαι εδώ (Τριλογία της Κρήτης) - Πολυχρόνης Κουτσάκης: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2016 16:36
Δεν είσαι εδώ (Τριλογία της Κρήτης) - Πολυχρόνης Κουτσάκης: Κριτική βιβλίου

Κάθε φορά που μια αγαπημένη λογοτεχνική σειρά φτάνει στο τέλος της, νιώθω βαθιά συγκίνηση αλλά και μια γλυκιά νοσταλγία, γιατί κάπου βαθιά μέσα μου θα ήθελα να έχει λίγο ακόμα. Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η " Τριλογία της Κρήτης" του Πολυχρόνη Κουτσάκη, μια εφηβική αστυνομική περιπέτεια γεμάτη δράση, μεταφυσικό στοιχείο, έρωτα, αγάπη, αγωνία, θυσία και αυτοθυσία -με τα δύο αυτά να συνδυάζονται τις περισσότερες φορές-, παραστατική απεικόνιση των πανέμορφων Χανίων και των μυστικών που αυτά κρύβουν -υπό την σκέπη μιας μαγείας βγαλμένη σαν από άλλη εποχή-, κινηματογραφική αφήγηση γεγονότων που σε κρατάνε καθηλωμένο. Μια τριλογία που έφτασε στο τέλος της μέσω ενός δυναμικού κρεσέντου σκέψεων και συναισθημάτων που με έκαναν να κλαίω με μαύρο δάκρυ, νιώθοντας μια γλυκόπικρη συγκίνηση.


Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά συγγραφικά στοιχεία του Πολυχρόνη, είναι οι κοινωνικοπολιτικές, καυστικές τις περισσότερες φορές, αναφορές του, οι οποίες αποδεικνύουν πως δεν ενδιαφέρεται απλά να αφηγηθεί μια έντονη και καθηλωτική ιστορία, αλλά να προσεγγίσει τον αναγνώστη με τον καταλληλότερο τρόπο, περνώντας του μηνύματα αλλά και προβληματισμούς, θίγοντας αυτά που πρέπει, στα σημεία που πρέπει. Και στο συγκεκριμένο βιβλίο, με μια πρώτη ανάγνωση, μπορεί εύκολα κάποιος να πει πως το παραπάνω στοιχείο, που χαρακτηρίζει τον συγγραφέα, δεν υπάρχει τόσο έντονο, με μία δεύτερη ανάγνωση, όμως, θα καταλάβει πόσο λανθασμένο είναι το αρχικό αυτό συμπέρασμά του. Δεν είναι η ποσότητα των καυστικών σχολιασμών που διαφέρει, αλλά ο τρόπος με τον οποίο, στοχευμένα και εξόχως μελετημένα, αυτοί γίνονται, χτυπώντας το καρφί στο πέταλο, όχι για να δημιουργήσουν εντυπώσεις , αλλά για ν' αφυπνίσουν συνειδήσεις.


Αν υπάρχει κάτι ακόμα που οφείλω ν' αναφέρω για το "Δεν είσαι εδώ", είναι το πόσο καλοδουλεμένη είναι η όλη πλοκή του, αλλά και πόσο εντυπωσιακά έχει αποδοθεί η δράση του, που έχω την αίσθηση πως συγκριτικά με τα προηγούμενα βιβλία, μπορεί να είναι κάπως μικρότερη σε έκταση, έχει όμως μεγαλύτερη δυναμική, κορυφώνοντας την αγωνία σου για το τι θα συμβεί, περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Από το ξεκίνημα της ιστορίας αυτής γνώριζες πως η μάχη θα είναι μεγάλη και δύσκολη, και πως όταν όλα θα έφταναν στο τέλος, δεν θα μπορούσε παρά η τελευταία σελίδα του δράματος να είναι γραμμένη με αίμα, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό, με όποιον τρόπο κι αν μετουσιώνεται η ιδέα αυτή στο χαρτί. Ακόμα και στις μάχες που οι καλοί κερδίζουν, αν θες να είσαι ρεαλιστής, πρέπει να γνωρίζεις πως αυτό δεν μπορεί να συμβεί χωρίς απώλειες, χωρίς θύματα, χωρίς να θυσιάσεις κάτι, και όλες αυτές οι έννοιες, είναι πολύ περισσότερο πολυδιάστατες απ' όσο -ίσως- θέλουμε να πιστεύουμε.


Και περνάμε στο να αναλύσουμε τα δύο πιο σημαντικά σημεία της τριλογίας -συνολικά-, που δεν έχουν να κάνουν με το αστυνομικό κομμάτι της ιστορίας και την απόδοσή του -που είναι εξαιρετική όπως προείπα. Το ένα απ' αυτά, είναι η αγάπη! Πριν πάρω το βιβλίο στα χέρια μου, ο Πολυχρόνης μου είπε: "Όταν το τελειώσεις, θέλω να μου πεις ποια αγάπη πιστεύεις πως είναι μεγαλύτερη!", και δεν σας κρύβω πως προβληματίστηκα πριν καν διαπιστώσω τι εννοούσε -πράγμα που φυσικά δεν θα σας αναλύσω, γιατί πρέπει να το ανακαλύψετε και ν' αποφασίσετε μόνοι σας. Ωστόσο, το σίγουρο είναι πως υπάρχουν δύο αγάπες πολύ διαφορετικές. Εκείνη που θεωρητικά είναι φυσιολογική -γιατί οι εμπλεκόμενοι σε αυτήν είναι φυσιολογικοί- αλλά γεννήθηκε κάτω από τις πιο παράξενες συνθήκες, η βία και η αγωνία των οποίων την τροφοδότησαν και την ενίσχυσαν. Υπάρχει και η αγάπη εκείνη που μόνο συνηθισμένη δεν είναι, όπως δεν είναι και οι εμπλεκόμενοι σε αυτήν, και που γεννήθηκε κάτω από τις πιο απλέ και φυσιολογικές συνθήκες. Και όμως, η αγάπη αυτή είναι πιο δύσκολο ν' αντέξει, γιατί το παράλογο τροφοδοτεί το πάθος ενώ το φυσιολογικό, πολλές φορές, τροφοδοτεί τον φόβο και την ανασφάλεια, ειδικά αν εσύ δεν μπορείς να ταιριάξεις στα στενά καλούπια του. Βέβαια, πάνω απ' όλες τις αγάπες, αυτή που υπερισχύει είναι η φιλική, γιατί τελικά, είναι εκείνη που μπορεί ν' αντέξει και να θυσιάσει τα περισσότερα.


Το άλλο σημείο στο οποίο θέλω να σταθώ, είναι στο τι σημαίνει τελικά να είσαι ήρωας , ή και τι σημαίνει να είσαι θύμα και κατά πόσο αυτά συνδέονται. Έχουν ένα πρόσωπο; Όχι, και αυτό είναι ξεκάθαρο και μέσα από την ιστορία αυτή, με τους ήρωες να μετατρέπονται σε θύματα, ή και το αντίστροφο, γιατί ο ηρωισμός έχει πολλές μορφές και όσο εύκολα μπορεί να σε ανεβάσει σ' ένα βάθρο, τόσο εύκολα μπορεί να σε ρίξει απ' αυτό, να σε ρίξει ακόμα και από το σκαλοπάτι της φυσιολογικότητας στον πάτο της ανυπαρξίας. Ήρωας μπορεί να είναι αυτός που δρα χωρίς να σκέφτεται, επειδή παρασύρεται από το συναίσθημα και όχι από τη λογική, κάνοντας από βλακεία την πιο ηρωική τρέλα. Ήρωας μπορεί να είναι αυτός που θα θυσιάσει την ηθική του, επειδή η καρδιά του προστάζει ν' ακολουθήσει το προσωπικό του "σωστό", ακόμα κι αν είναι λάθος. Ήρωας μπορεί να είναι αυτός που ξεπερνά τις δυσκολίες και που κόντρα στις αδυναμίες του, κόντρα στα λάθη του, καταφέρνει να κερδίσει τη ζωή του. Ήρωας είναι αυτό που φτάνει στα άκρα, αλλά κι εκείνος που δεν το κάνει. Ήρωας δεν είναι κανένας μας και ήρωες μπορούμε να γίνουμε όλοι. Εξαρτάται από τις συνθήκες που επιβάλλον καταστάσεις, αλλά και από την οπτική που θα το δει κανείς.


Με την αφήγηση να μοιράζεται ανάμεσα στους τρεις βασικούς ήρωες, τον Γιώργη, τη Ρέα και τον Νικ, θα παρασυρθείτε σε ένα ξέφρενο και αγωνιώδες κυνηγητό, που οδηγεί στην τελική σύγκρουση δύο κόσμων, εκείνου της βίας και της ασυδοσίας, και εκείνου της αγάπης και της αυτοθυσίας. Και την τελική λέξη την έχει η αγάπη, όπως κι αν αυτή εκφράζεται. Και πιστέψτε με, στην ιστορία αυτή, εκφράζεται με μυριάδες τρόπους, με τον καθέναν από αυτούς να σε σημαδεύει για πάντα. Μια ιστορία που έχει πολλά να πει και άλλα τόσα να σας προσφέρει. Μια ιστορία που αν το δεύτερό της μέρος ονομαζόταν "Μια ανάσα μόνο", αυτό, το τρίτο και τελευταίο, έπρεπε να λέγεται "Χωρίς ανάσα", όπως θα μείνει ο καθένας που θα το διαβάσει. Πολλά και θερμά συγχαρητήρια, λοιπόν, στον Πολυχρόνη, κι ένα μεγάλο ευχαριστώ για όσα με έκανε να νιώσω. Και πράγματι, δανειζόμενη τα λόγια του, οι μεγάλες ιστορίες, για να είναι μεγάλες, αφορούν πολλούς και όχι έναν, και ο καθένας από αυτούς, είναι πρωταγωνιστής και ήρωας με τον δικό του μοναδικό, ξεχωριστό τρόπο. Και Πολυχρόνη, να ξέρεις... πάντα θα προσμένω ένα "μετά" και θα αναρωτιέμαι αν το βλέμμα έγινε άγγιγμα.


Το βιβλίο του Πολυχρόνη Κουτσάκη, Δεν είσαι εδώ (Τριλογία της Κρήτης), κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Οι άνεμοι του χρόνου - Ελένη Τσαμαδού: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 13:53
Τα ιστορικά μυθιστορήματα δεν είναι από τα πλέον αγαπημένα μου, ωστόσο αναγνωρίζω την δυσκολία που έχουν κατά την συγγραφή τους. Δεν είναι εύκολο για έναν δημιουργό, να γράψει ένα βιβλίο το οποίο θα παντρεύει άρτια, διατηρώντας τις απαραίτητες ισορροπίες, ανάμεσα στην Ιστορία και την μυθιστορία.
Μπελγκρέιβια - Julian Fellowes: Κριτική βιβλίου
06.02.2017 10:06
Ο Julian Fellowes είναι γνωστός σεναριογράφος και συγγραφέας, με μας τους Έλληνες να τον γνωρίζουμε κυρίως με την πρώτη του ιδιότητα, και αυτό εξαιτίας της προβολής της πολύ επιτυχημένης του σειράς, "Ο Πύργος του Ντάουντον", στη χώρα μας. Πλέον, έφτασε η ώρα να τον γνωρίσουμε και  με τη δεύτερη, και αυτό χάρη στο βιβλίο του "Μπελγκρέιβια", το οποίο κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος, οι οποίες έχουν κάνει εντυπωσιακό άνοιγμα στη ξένη λογοτεχνία, αλλά και πολύ προσεγμένες και σπουδαίες συνάμα επιλογές. Είναι, λοιπόν, το εν λόγω βιβλίο, που βρίθει από πάθη, έρωτας, σκοτεινά μυστικά, μισαλλοδοξίες και κοινωνικές διακρίσεις, ένα ακόμα αριστούργημα;
Το νέο όνομα - Έλενα Φερράντε: Κριτική βιβλίου
30.01.2017 10:36
Έφτασε η στιγμή να μιλήσουμε για το δεύτερο βιβλίο μιας από τις πιο πολυσυζητημένες σειρές βιβλίων του 2016, το οποίο κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό, για μια ακόμη φορά από τις εκδόσεις Πατάκη, που έχουν το δικό τους, ιδιαίτερο τρόπο να κάνουν τη διαφορά.
Η κόρη της Αυστραλίας - Harmony Verna: Κριτική βιβλίου
24.01.2017 15:57
Υπάρχουν βιβλία τα οποία είναι κατασκευασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να προσφέρουν στους αναγνώστες τους δυνατές συγκινήσεις, ταξιδεύοντάς τους σε αλλοτινούς τόπους και καιρούς, συστήνοντάς τους ήρωες που δεν γίνεται να μην αγαπήσουν, και μοιράζοντας μαζί τους ιστορίες αγάπης που μοναδικός τους σκοπός είναι να μείνουν αλησμόνητες, να μην σβηστούν ποτέ από την καρδιά και το μυαλό όσων τις βιώσουν. Μια τέτοια ιστορία είναι και "Η κόρη της Αυστραλίας". Είναι όμως μόνο όλα τα παραπάνω; Αν με ρωτάτε, τότε σας απαντάω με το χέρι στην καρδιά πως όχι, το βιβλίο αυτό είναι πολλά περισσότερα γιατί όχι μόνο μας χαρίζει απλόχερα όσα προαναφέρθηκαν, αλλά γιατί το κάνει με τρόπο αληθινό, ρεαλιστικό και απόλυτα ειλικρινή.
Δεκατρία κεριά στο σκοτάδι - Μένιος Σακελλαρόπουλος: Κριτική βιβλίου
14.12.2016 17:14
Έχετε σκεφτεί ποτέ πως τις βασικές μας αισθήσεις, αλλά και τις κύριες ικανότητές μας ως ανθρώπινα όντα, τις θεωρούμε δεδομένες; Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πως ζούνε οι άνθρωποι που στερούνται κάποια εξ' αυτών;
Ο Χάρι Πότερ και το καταραμένο παιδί - Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, Τζ. Τίφανι, Τζ. Θορν: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 15:11
Δεν είναι μυστικό! Μεγάλωσα με τον Χάρι και τις περιπέτειές του! Είμαι από τις μεγαλύτερες και πιο πιστές του fans. Έχω διαβάσει τα βιβλία της Rowling πολλάκις, έχω δει τις ταινίες ακόμα περισσότερες φορές, κάθε φορά κλαίω και συγκινούμαι το ίδιο, αν όχι περισσότερο, με την πρώτη, έχω μπει σε διαδικασία να συζητήσω με παρέες και να υπεραναλύσω ακόμα και τις πιο μικρές λεπτομέρειες σε σχέση με τη σειρά, και χίλια δυο άλλα πράγματα που δεν θα τ' αναφέρω ένα προς ένα. Αν το κάνω, κινδυνεύω ν' αρχίσω να μπουρδολογώ.
Μόνο τα μάτια μένουν - Μαρία Ρουσάκη: Κριτική βιβλίου
25.11.2016 11:55
Η Μαρία Ρουσάκη, έπειτα από πολλά χρόνια συγγραφικής παρουσίας στα δρώμενα της παιδικής λογοτεχνίας, τόλμησε φέτος να κάνει το επόμενο βήμα, ν' ασχοληθεί και με την ενήλικη, προσφέροντας ένα μυθιστόρημα αρκετά τρυφερό και συγκινητικό.
Καρδιά από πέτρα - Simon Scarrow: Κριτική βιβλίου
10.08.2016 12:58
Ο Simon Scarrow είναι ένας εξαιρετικά ταλαντούχος συγγραφέας, ο οποίος έχει τη μοναδική ικανότητα, με ό,τι θέμα κι αν καταπιαστεί, να το κάνει ολότελα δικό του, πραγματοποιώντας την απαραίτητη έρευνα προκειμένου να προχωρήσει στην δημιουργία μιας δικής του ιστορίας που όμως, θα σέβεται την πραγματική Ιστορία.