Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016
Σκελετοί Τραγουδιών
Δημοσίευση: Δευτέρα, 12 Σεπτεμβρίου 2016 10:44
Σκελετοί Τραγουδιών

Για το “Skeleton Tree”, το 16ο άλμπουμ στην πορεία του Nick Cave και των Bad Seeds θα έχετε ίσως ήδη διαβάσει αρκετές κριτικές , δημοσιευμένες σε εφημερίδες και site τόσο της Ελλάδας όσο και του εξωτερικού. Δεν είναι η πρόθεση μου μέσα από αυτή τη στήλη να γράφω κριτικές κι ούτε σκοπεύω να αρχίσω να το κάνω τώρα. Υπάρχουν άλλοι πιο κατάλληλοι και πιο δοκιμασμένοι σε αυτό από εμένα.

Άλλωστε το παρόν κείμενο  είναι γραμμένο από την πλευρά του συνθέτη και όχι του μουσικού δημοσιογράφου. Δεν είναι καν γραμμένο από τη μεριά του μουσικόφιλου. Ως εκ τούτου – και φυσιολογικά – έχει πολύ διαφορετική οπτική γωνία. Η οποία  θέλω να πιστεύω ότι προσθέτει κάτι στην φιλολογία που αναπτύσσεται, ήδη από την πρώτη  μέρα κυκλοφορίας του άλμπουμ. Το κείμενο γράφτηκε  την Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου 2016. Κατόπιν της προβολής  του  ντοκυμαντέρ “One More Time With Feeling” και μετά τις (λίγες) πρώτες  ακροάσεις  του  “Skeleton Tree”.

Από συνθετικής άποψης (και όχι από άποψη ενορχήστρωσης, παραγωγής ή άλλης) τα τραγούδια του άλμπουμ είναι in limbo. Βρίσκονται δηλαδή σε αυτήν την άλλη διάσταση όπου στέκουν ημιτελή περιμένοντας να τα ολοκληρώσει  ο συνθέτης τους ή (αν αυτός το αμελήσει) περιμένοντας να ωριμάσουν, να ολοκληρωθούν από μόνα τους, και κατόπιν να παρουσιαστούν – έτοιμα – στον συνθέτη τους.  

Ο Cave παρουσιάζεται σε αυτό το άλμπουμ ως συνθέτης που δεν ενδιαφέρεται καν, να μπει στη διαδικασία να  ολοκληρώσει τα τραγούδια του. Τα  ηχογραφεί άγουρα, ωμά, χωρίς να τον ενδιαφέρει τι θα συμβεί, που θα οδηγηθούν, που θα οδηγηθεί.  Είναι μια θεραπευτική διαδικασία για αυτόν.

Στα κουπλέ των περισσότερων τραγουδιών δεν έχει μπει στη διαδικασία να καταλήξει σε μία στιχουργική φόρμα ή/και σε μία ξεκάθαρη μελωδική γραμμή. Τα ρεφρέν κατά κανόνα έρχονται με έναν τρόπο που δεν τα ξεχωρίζει ιδιαίτερα από τα κουπλέ. Στην πρώτη ακρόαση λειτουργούν περισσότερο σαν γέφυρες και αντιλαμβάνεσαι ότι αυτό το τμήμα που άκουσες  είναι το ρεφρέν όταν το ξανακούσεις παρακάτω στο τραγούδι. Η δε εναλλαγή τους (κουπλέ-ρεφρέν) είναι ασύμμετρη. Και αυτό δεν γίνεται με τρόπο επιτηδευμένο. Δεν πρόκειται για επιλογή από άποψη αλλά μάλλον για …παραίτηση. (;)

Στο “I need You”  θα μπορούσε κανείς να πει ότι αυτό εκφράζεται ακόμη και στιχουργικά: “Nothing really matters, not even today, no matter how  I try”.

Το ότι η  ημιτελής φύση της πρώτης ύλης (των τραγουδιών)  αφήνεται, όχι μόνο να επηρεάσει, αλλά και να καθοδηγήσει ολόκληρη την διαδικασία ηχογράφησης δεν είναι απαραίτητα η προφανής επιλογή. Θα μπορούσε να είχε γίνει μία προσπάθεια (αν όχι από τον ίδιο τον Cave τότε από τον Warren Ellis ή/και τους υπόλοιπους Bad Seeds) να λειανθούν οι αιχμές, να στρογγυλέψει το αποτέλεσμα. Αντ’ αυτού εκτιμώ ότι οι μουσικοί αφήνονται να παρασυρθούν από τα συναισθήματα, αφήνονται να παρασυρθούν από την  ίδια την μουσική δημιουργία, τη μεταξύ τους μουσική επικοινωνία επειδή προσβλέπουν (αλλά όχι απαραίτητα αποσκοπούν) στην υπέρβαση.

Και αυτή η υπέρβαση επιτυγχάνεται. Τα τραγούδια του “Skeleton Tree” ακούγονται σαν ζωντανοί οργανισμοί οι οποίοι με έναν μεταφυσικό τρόπο έχουν «φωτογραφηθεί» σε ταυτοχρονία:  τη στιγμή δηλαδή που λαμβάνει χώρα η σύλληψη τους, η κυοφορία τους, ομού με τη στιγμή της γέννησης τους. Τα τραγούδια του  “Skeleton Tree” είναι  ζώντα όντα που παλεύουν με την ίδια τη ζωή.

Το τελικό αποτέλεσμα στα μάτια μου (ή πιο σωστά στα αυτιά μου) είναι ένα μνημείο του σε ποια κορυφή είναι δυνατόν να φτάσει μία ομάδα πολύ  ικανών μουσικών, εξαιρετικά έμπειρων, που έχουν επικοινωνία μεταξύ τους, που έχουν μοιραστεί  ατελείωτες ώρες κοινής πράξης. Σε ποια κορυφή μπορούν δυνητικά να φτάσουν αυτοί οι μουσικοί όταν μπουν στο στούντιο συναισθηματικά φορτισμένοι από μια ακραία κατάσταση, με μοναδικό σκοπό να εκφραστούν κι όταν το τελικό αποτέλεσμα είναι το τελευταίο πράγμα που τους απασχολεί.

Το “Skeleton Tree” – άμα την κυκλοφορία του – προσωπικά το εισέπραξα ως άλμπουμ αναφοράς . Όχι μόνο για τον Nick Cave και τους Bad Seeds (αυτό είναι προφανές) αλλά για την ποπ-ροκ κουλτούρα εν γένει. Ένα instant classic που δεν θα μπορέσει να αντιγραφεί στο μέλλον, ούτε καν από τους ίδιους τους δημιουργούς του, επειδή το αποτέλεσμα προέκυψε μέσα από ένα  πολύ συγκεκριμένο σύνολο καταστάσεων  που περιλαμβάνει ακραία συναισθηματική φόρτιση, την ατομική αντίδραση σε αυτή τη φόρτιση, τη συλλογική αντίδραση στην ίδια αυτή φόρτιση, την συνεπαγόμενη αλληλαντίδραση και αλληλεπίδραση, τις συνειδητές αλλά και ασυνείδητες αποφάσεις που πάρθηκαν νωρίς στη διαδικασία και τις ανάλογες που ακολούθησαν στην πορεία κλπ. Ένα σύνολο «ειδικών συνθηκών» που είναι αδύνατον να επαναληφθεί.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Παράλληλα σύμπαντα
08.09.2016 11:33
Ακούω στο Spotify τη λίστα με τα charts. Τα «Κορυφαία 50 στην Ελλάδα». Το έχω βάλει να παίζει διακριτικά, σαν χαλί, ενώ κάνω μια δουλειά γραφείου την οποία βαριέμαι αλλά χρειάζεται να γίνει.
Σκέψεις για την (χαμένη) μαζική απήχηση της μουσικής
01.09.2016 14:35
Ξεκίνησα να γράφω ένα κείμενο για την παρούσα στήλη με θέμα τα οικογενειακά hits του καλοκαιριού. Με μια καταγραφή δηλαδή των τραγουδιών που μας έμειναν από τις καλοκαιρινές διακοπές είτε επειδή τα ακούγαμε συχνά στο αυτοκίνητο, είτε μας έμειναν όταν τα ακούσαμε σε κάποιο καφέ, σε κάποια παραλία, είτε απλώς τα ακούσαμε από κάποιο σπίτι όπως περνούσαμε έξω από αυτό περαστικοί.
Bjork debut: 23 χρόνια μετά
27.07.2016 11:07
Άκουγα αυτές τις μέρες μετά από πάρα πολύ καιρό το Debut της Bjork από το μακρινό (;) Ιούλιο του 1993. Συμπληρώθηκαν φέτος 23 χρόνια από την κυκλοφορία του.
Όλα όσα άκουσα περισσότερο
15.07.2016 10:51
Μπήκε ο Ιούλιος και όπως κάθε χρόνο άρχισαν να δημοσιεύονται οι «mid-year lists». Οι λίστες δηλαδή με τα καλύτερα άλμπουμ της χρονιάς για το πρώτο εξάμηνο. Τελευταία όμως προβληματίζομαι για το αν τα άλμπουμ που θεωρούμε «καλύτερα» είναι ταυτόχρονα και αυτά που ακούμε περισσότερο. Το πόσο σπουδαίο είναι ή θεωρώ ότι είναι ένα άλμπουμ σημαίνει απαραίτητα ότι το άκουσα πιο πολλές φορές από άλλα άλμπουμ που θεωρώ λιγότερα καλά;
Χορτασμένη Γενιά
04.07.2016 10:34
Η είδηση εμφανίστηκε την προηγούμενη εβδομάδα στο Yahoo Music. Τουλάχιστον εκεί το είδα πρώτη φορά. Αναφέρθηκε σε CBS news, New York Times και αναπαράχθηκε τόσο ώστε να μην μπορώ να εντοπίσω από πού ξεκίνησε.
Click και κλικ
13.06.2016 10:46
Την προηγούμενη εβδομάδα δημοσιεύτηκε στο αμερικανικό site “Digital Music News” άρθρο της μόνιμης συνεργάτιδας του site, Charlotte Hassan η οποία αναλύει τα ευρήματα έρευνας της PwC σε σχέση με την ψηφιακή πώληση στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά το 2015.
Καμιά φορά χιονίζει τον Απρίλη...
26.04.2016 11:17
“We all have our problems Some big, some are small Soon all of our problems Will be taken by the cross”
Κόμπλεξ κατωτερότητας, ανακριβή κλισέ και ένα … θαύμα!
18.04.2016 11:39
Έχω αναφερθεί στο παρελθόν, τόσο από αυτή τη στήλη όσο και σε ιδιωτικές συζητήσεις, για το πολύ υψηλό επίπεδο των μουσικών στην Ελλάδα. Και δεν είμαι ο μόνος που αναφέρομαι σε αυτό. Βρίθουν αναφορών τα κείμενα μουσικών συντακτών. Είναι κοινός τόπος πλέον.