Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016
Το βιβλίο της βροχής - Αλέξης Σταμάτης: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Παρασκευή, 29 Ιανουαρίου 2016 10:02
Το βιβλίο της βροχής - Αλέξης Σταμάτης: Κριτική βιβλίου

Μια ξαφνική καταιγίδα και ο αιφνιδιασμός που φέρει το ξέσπασμά της μέσα στον περιορισμένο χρόνο των τριών ωρών και δεκατεσσάρων λεπτών είναι το πρόδηλο θέμα του νέου βιβλίου του Αλέξη Σταμάτη, «Το βιβλίο της βροχής».

Στην πραγματικότητα όμως, αληθινός πρωταγωνιστής αυτού του βιβλίου είναι ο τρόπος με τον οποίο αυτός ο αιφνιδιασμός σηματοδοτεί την ανατροπή του ψυχισμού των ανθρώπων, τη βίαιη εκτροπή των συναισθημάτων τους, την προσωπική καταβύθιση των ηρώων στον εσώτερο εαυτό τους. Και ο χρόνος. Η σχέση του ανθρώπου με τον χρόνο και τις δυνατότητες του να αλλάζει τα πάντα. Ο περιοριστικός του χαρακτήρας που προκαλεί ένα είδος εγκλεισμού των ηρώων αυτών στην πορεία για την αυτογνωσία.

Ο χρόνος τρέχει σε τρεις ώρες και δεκατέσσερα λεπτά και πρέπει, μέσα σ’ αυτό το διάστημα, τόσο ο αναγνώστης όσο και οι πρωταγωνιστές αυτού του βιβλίου να βιώσουν ένα προσωπικό ταξίδι. Η αγωνία κορυφώνεται στο ρυθμό της νεροποντής. Ο Σταμάτης παρόλο που αγαπά τους ήρωές του δεν τους χαρίζεται. Ανελέητα αναποδογυρίζει την κλεψύδρα και στέκεται να τους κοιτάζει. Δεν επεμβαίνει. Αποστασιοποιείται και παρατηρεί. Χωρίς να τους λυπηθεί τους αναγκάζει να κοιτάξουν πέρα από το καθημερινό κοινωνικό προσωπείο, το οποίο έχουν υιοθετήσει, για να δουν το πραγματικό τους πρόσωπο.

Οι ιστορίες αυτών των ηρώων μοιάζουν να είναι εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους και οι ήρωες, ακόμα και όταν γνωρίζονται, κινούνται σε διαφορετικά μονοπάτια. Η βροχή είναι ο εξαγνιστικός εκείνος παράγοντας, η καθαρτήρια δύναμη που θα πυροδοτήσει τη συνωμοτική τους συνύπαρξη σε ένα παιχνίδι γνωριμίας και διασταυρωμένων συνειδήσεων με απώτερο στόχο την αναμέτρηση με τα πάθη, τα λάθη, τον έρωτα και τη μοναξιά. Κι όλα αυτά επειδή η βροχή λειτουργεί καταλυτικά. Φέρνει στο φως τις βαθύτερες σκέψεις τους και το νόημα των συμπεριφορών τους ή απλώς επειδή λειτουργεί ως ανάσα μέσα στον καταιγιστικό ρυθμό της ζωής , που τους επιτρέπει να σταθούν λίγο και να αφουγκραστούν την ψυχή τους.

Με την πρώτη σταγόνα αυτής της μπόρας οι ήρωες, χωρίς να το αντιληφθούν, ξεκινούν ένα προσωπικό ταξίδι αναθεώρησης της συνειδησιακής τους κατάστασης. Και είναι συμβολική η χρήση της κάθε σταγόνας που πέφτει. Μοιάζει να είναι ο καθρέφτης των κρυμμένων τους δακρύων ή καλύτερα είναι η αντανάκλασή τους στον ορίζοντα της ζωής. Ο Σταμάτης προκαλεί μια καταιγίδα και απολαμβάνει να κοιτάζει τη διαύγεια κάθε μεμονωμένης σταγόνας, να ακούει τον τρυφερό της ήχο μέσα στο κονσέρτο της βροχής. Επειδή εκεί μέσα αναγνωρίζει την πραγματικότητα και την αυθεντική της διάσταση. Στα υγρά, περιχαρακωμένα της όρια βλέπει την αληθινή μορφή της ατομικής συνείδησης.

Και όταν σταματά η βροχή; Τι αφήνει πίσω της η ασίγαστη ορμή του νερού; Η χειμαρρώδης ροή της πόσο επηρεάζει τη συνειδησιακή ροή των ανθρώπων; Πόσο διαφορετικός είναι – και είναι άραγε αναγνωρίσιμος;-- ο ξεπλυμένος τους εαυτός; Θα καταφέρουν να περπατήσουν μαζί του μέσα στα λασπόνερα που σχημάτισε η βροχή στο δρόμο τους ή θα τον φοβηθούν μόλις τον κοιτάξουν κατάματα; Θα αντέξουν τους κραδασμούς από τη μετατόπιση του ψυχικού τους φορτίου;

Γράφει ο Αλέξης Σταμάτης: «Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβεις πώς μέσα σε λίγες ώρες κάτι ριζικό μέσα σου έχει μετακινηθεί. Κι ακόμη πιο δύσκολο όταν δεν ξέρεις τι ακριβώς είναι εκείνο που μετακινήθηκε. Συνειδητοποιείς πως υπάρχει κάτι του οποίου η θερμοκρασία, η υγρασία, ακόμη και ο όγκος που καταλάμβανε εντός σου έχει αλλάξει. Και νιώθεις ένα φόβο, έναν ακαθόριστο φόβο, ότι ένα ζωτικό σου κομμάτι έχει διαφοροποιηθεί οριστικά. Μπορεί να 'ναι προς το καλύτερο βέβαια, αλλά τα πράγματα δύσκολα θα ξαναείναι όπως πριν. Οπότε χαίρεσαι, ανατριχιάζεις και φοβάσαι ταυτόχρονα. Γιατί δεν είναι εύκολο να καταλάβεις, δεν είναι εύκολο να αποδεχτείς οτι ακόμη κι η ψυχή αλλάζει. Αργά, αλλά αλλάζει».

Κινηματογραφικά σκηνοθετεί τις εικόνες του ο Σταμάτης. Όλα εκτυλίσσονται σε μια αισθησιακή ατμόσφαιρα ερωτισμού, αυτή που υπαγορεύεται από τον ήχο της βροχής και την παράλληλη σε αληθινό χρόνο, γραμμένη με όμορφα Ελληνικά, αφήγηση του Αλέξη Σταμάτη. Η βροχή τελειώνει και μαζί της κλείνει ένας αφηγηματικός κόσμος γεμάτος σάρκινους ήρωες, απόλυτα αναγνωρίσιμους από τον αναγνώστη. Μόνο που τότε αρχίζει γι αυτόν ο προβληματισμός του καθώς τα ερωτήματα μέσα του όλο και πληθαίνουν.

Το βιβλίο του Αλέξη Σταμάτη, Το βιβλίο της βροχής, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Κατοχή και πείνα - Ιστορίες της κάθε μέρας - Ιουλία Περσάκη: Κριτική βιβλίου
31.08.2016 10:28
Μια νέα ανθολόγηση διηγημάτων της Ιουλίας Περσάκη κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδ. Εστία. Πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων που περιγράφουν τις μικρές ιστορίες των απλών, καθημερινών ηρώων τους μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες. Η αφορμή για να γραφτούν αυτά τα διηγήματα είναι πάντοτε ασήμαντα περιστατικά, στα οποία εστιάζει η συγγραφέας, για να φέρει στο φως τις μύχιες σκέψεις των ηρώων της.
Λάιλα - Μέριλιν Ρόμπινσον: Κριτική βιβλίου
04.08.2016 13:52
Η Μέριλιν Ρόμπινσον είναι μια πολυβραβευμένη και αγαπημένη Αμερικανίδα συγγραφέας και το «Λάιλα», το μυθιστόρημα με το οποίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ το 2014, αποτελεί το τρίτο μέρος μιας τριλογίας για την ιστορία δύο οικογενειών παστόρων την εποχή του Κραχ σε μια μικρή πόλη της Αμερικής.
Ποιήματα - Αντώνης Σαμαράκης: Κριτική βιβλίου
07.07.2016 10:15
«Οι στίχοι σας είναι πολύ καλύτεροι από αυτούς που μας είχατε ξαναστείλει. Δουλέψτε επίμονα και προσεχτικά, χωρίς να παραλείψετε να διαβάζετε πολύ. Προσέξτε να μπείτε σ’ έναν καλό δρόμο, τώρα που είσθε ακόμη τόσο νέος. Ελάτε να σας δούμε».
Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση - Αιμίλιος Σολωμού: Κριτική βιβλίου
06.06.2016 12:42
«Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση… το άλλο μισό είναι η πράξη», γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού και καταθέτει τη δική του πράξη αντίδρασης στην τραγική πραγματικότητα της σημερινής εποχής μέσα από ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που συνδυάζει στις σελίδες του τη λογοτεχνική αφήγηση με την κοινωνιολογική έρευνα, την ιστορική μελέτη με την αστυνομική πλοκή και, ταυτόχρονα, τονίζει τη διαχρονικότητα των καταστάσεων στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.