Φέτος γιορτάζουμε αισίως τα 205 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, εκείνης που καθόρισε τη μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας και μπόρεσε η πατρίδα χάρη στις θυσίες τόσων ανθρώπων να είναι και πάλι ελεύθερη. Δεν ήταν ένας απλός αγώνας, είχε τα πάνω του και τα κάτω του, τους θριάμβους και τις αποτυχίες του, τις δύσκολες στιγμές του, λίγο έλειψαν οι εμφύλιες συρράξεις των οπλαρχηγών να τινάξουν όλο το εγχείρημα στον αέρα. Ωστόσο, οι διάφορες συγκυρίες, η επιμονή ορισμένων και η ανιδιοτέλεια κάποιων άλλων έδωσαν τη δυνατότητα σε εμάς σήμερα να μπορούμε να ζούμε ελεύθεροι δίχως ζυγό και δίχως κατακτητές πάνω από το κεφάλι μας. Εναπόκειται σε εμάς τώρα τους επιγόνους να κρατήσουμε την ελευθερία μας και να νιώσουμε την φλόγα εκείνης της εποχής τιμώντας όσους έπεσαν στο καθήκον για την πατρίδα. Ο Νίκος Γιαννόπουλος στο πόνημά του αυτό και μέσα από πλούσια βιβλιογραφία που παρατίθεται στο τέλος του βιβλίου παρουσιάζει πτυχές άγνωστες εκείνης της περιόδου, πτυχές της ιστορίας που αξίζει να μελετήσουμε για να αντλήσουμε τα συμπεράσματά μας σχετικά με τα όσα εκτυλίχθηκαν εκείνες τις κρίσιμες στιγμές για τον τόπο.
Ξαναζώντας την ιστορία του 1821 μέσα από γνωστές και άγνωστες ιστορίες
Ο ίδιος αναφέρει στον πρόλογό του: «Μέσα από αυτές τις 21 ιστορίες επιχειρείται μια αφήγηση όχι απλώς των γεγονότων, αλλά της ουσίας τους. Ο αναγνώστης καλείται να περιηγηθεί σε μια εποχή γεμάτη αντιφάσεις, όπου το υψηλό συναντά το ταπεινό, η γενναιότητα την απελπισία, η πίστη την αμφιβολία. Η Επανάσταση του 1821 δεν ήταν μια ευθύγραμμη πορεία προς την ελευθερία. Ήταν ένα μωσαϊκό από συγκρούσεις, όνειρα, λάθη, θυσίες και, κυρίως, ασύλληπτο πείσμα». Πράγματι, δια μέσου των διαφόρων άγνωστων πτυχών ερχόμαστε πιο κοντά με προσωπικότητες, όπως αυτή του Γεώργιου Καραϊσκάκη, του Νικηταρά, του Παπαφλέσσα. Τι έγινε εκείνες τις τραγικές μέρες της άλωσης της Τριπολιτσάς και γιατί οδηγηθήκαμε σε τόσο μίσος απέναντι σε άμαχο πληθυσμό; Τι συμπεράσματα εξάγουμε από την πολιορκία του Μεσολογγίου και άραγε θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αυτό το τόσο θλιβερό γεγονός που στοίχισε τόσο φρικτό θάνατο σε τόσους ανθρώπους; Πολλά και διάφορα έλαβαν χώρα και μάλιστα κάποια από αυτά τα γεγονότα ίσως τα μαθαίνουμε για πρώτη φορά.
Η ιστορία του Νικηταρά είναι από εκείνες που αξίζει να μνημονευτούν καθώς εκτός από το γεγονός πως συμμετείχε στις περισσότερες μάχες λίγο μιλάμε για αυτόν τον άνθρωπο. Ήταν από εκείνους που έπραττε το σωστό σύμφωνα με την σωκρατική φιλοσοφία, σαν να είχε μέσα του αυτό το δαιμόνιο που του επέβαλλε το σωστό. Πέθανε όπως και οι περισσότεροι ήρωες στην Ελλάδα ελεήμων και φτωχός αν και πρόσφερε χρόνια ολόκληρα στην υπηρεσία της πατρίδας δίχως να ζητήσει τίποτα. «Προσπάθησε να σταματήσει τη σφαγή των αμάχων της Τριπολιτσάς, ενώ αρνήθηκε να πάρει μερίδιο από τα λάφυρα στα Δερβενάκια. Αντίθετα, παρέδωσε τις «δάφνες» της μάχης στον δικαστή Πολυζωίδη, ο οποίος αντιστάθηκε στην καταδίκη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Η ανιδιοτέλεια, ο πατριωτισμός και η γενναιότητά του ισοδυναμούσαν, σύμφωνα με την κυβέρνηση με μια θέση ζητιάνου!». Να λοιπόν ο βίος του Νικηταρά που δεν απέχει πολύ από τη ζωή μιας άλλη σπουδαίας γυναίκας, της Μαντώς Μαυρογένους, ένα ακόμα τραγικό πρόσωπο στην ιστορία του ελληνικού έθνους. Πρόσφερε ό,τι είχε και δεν είχε για την ελευθερία της πατρίδας της και παρ’ όλα αυτά συκοφαντήθηκε για τον έρωτά της με τον Δημήτρη Υψηλάντη ενώ πέθανε το 1848 στην Πάρο πάμφτωχη και λησμονημένη από όλους.
Μία από τις πιο ηγεμονικές μορφές του αγώνα ήταν αδιαμφισβήτητα ο Γέρος του Μωριά, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης που οδηγήθηκε άδικα σε δίκη, μια δίκη παρωδία όμοια με αυτή του Σωκράτη και λίγο έλειψε να καταδικαστεί σε θάνατο. Ο Κολοκοτρώνης δεν ήταν ένας τυχαίος αγωνιστής, ήταν ίσως από τους πιο σώφρονες και τους πιο φιλοσοφημένους και γνώριζε πώς να διεκδικεί, πώς να είναι δυναμικός, πώς να στέκεται με ψυχραιμία απέναντι στα γεγονότα. Ο Κολοκοτρώνης είναι εκείνος που οδήγησε με στρατηγική και βαθιά γνώση του πολέμου την πατρίδα του στο μονοπάτι της ελευθερίας. Είναι μια γνώση που έλαβε από τους Βρετανούς όταν ζούσε στα Επτάνησα και διδάχτηκε το πώς στήνεται και λειτουργεί ένας στρατός και πώς αντιπαρέρχεται τις όποιες δυσκολίες. Ο ίδιος εξομολογείται πως τίποτε δεν ήταν εύκολο και σίγουρο, πώς οι αποφάσεις ήταν κρίσιμες και οι ώρες δραματικές και όμως είχε μέσα του την φλόγα των προγόνων του, την φλόγα αυτή που μπόρεσε να μεταλαμπαδεύσει και στους συμπατριώτες του. Αυτό το σημαίνον λοιπόν πρόσωπο όπως και άλλα μνημονεύει ο Νίκος Γιαννόπουλος σε αυτό το χρονικό των 21 ιστοριών.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Αυτό που κατανοεί όποιος μελετήσει αυτό το σπουδαίο πόνημα είναι πως μέσα από βιβλία όπως αυτό μπορεί ο επίμονος και διψασμένος αναγνώστης να κατανοήσει καλύτερα το μέγεθος της επιτυχίας του εγχειρήματος που έλαβε την τελική του μορφή 200 χρόνια πριν και κατέληξε τελικά να γίνει ύμνος ελευθερίας για όλους τους σκλαβωμένους λαούς ενώ παράλληλα μαθαίνει γιατί ο αγώνας αυτός είχε και τις μαύρες του σελίδες λόγω των μικροσυμφερόντων και της μικροπρέπειας κάποιων. Ο συγγραφέας μας ταξιδεύει λοιπόν πίσω στα γεγονότα, τα τόσο σημαντικά και μέσα από ένα πόνημα αξιέπαινο μαθαίνουμε για όλο το χρονικό που προηγήθηκε μέχρι να φτάσουμε ολοκληρωτικά στην εξώθηση των Τούρκων από τα ελληνικά χώματα και την συγκρότηση ενός σύγχρονου κράτους έθνους από τα πρώτα ευρωπαϊκά κράτη που συγκροτήθηκαν εκείνη την εποχή. Το βιβλίο βρίθει πολλών αναφορών που μας προσφέρουν την δυνατότητα να έχουμε μία πλήρη και λεπτομερή εικόνα των όσων συνέβησαν και να αναλογιστούμε ή να αναδιαμορφώσουμε την άποψή μας για ζητήματα που μας είχαν ίσως διαφύγει.
Απόσπασμα από το βιβλίο «21 ιστορίες για το 1821. Γνωστά και άγνωστα γεγονότα του Αγώνα»:
«Σήμερα κάνουμε λόγο για το πνεύμα ομοψυχίας και ενότητας που επικρατούσε στις τάξεις των επαναστατών και για το πώς το έθνος ξεσηκώθηκε σύσσωμο κατά των Τούρκων. Η αλήθεια είναι όμως πως κάποιες φορές οι Έλληνες καπετάνιοι δυσκολεύονταν πολύ προκειμένου να πείσουν τους κατοίκους ενός χωριού να συνταχθούν μαζί τους»
Διαβάστε επίσης:
Νίκος Γιαννόπουλος – 21 ιστορίες για το 1821: Βιβλία για Γνωστά και άγνωστα γεγονότα του Αγώνα
