Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016
Ο χορός του θανάτου- Δημήτρης Καταλειφός, Ελένη Σκότη: Κριτική θεάτρου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 30 Νοεμβρίου 2015 15:58
Ο χορός του θανάτου- Δημήτρης Καταλειφός, Ελένη Σκότη: Κριτική θεάτρου

 […] Είμαι μια ζωή φυλακισμένη εδώ μέσα υπό την επιτήρηση

ενός άνδρα που πάντοτε μισούσα και που μισώ ακόμα τόσο

απέραντα, ώστε τη μέρα του θανάτου του θα ξεκαρδιστώ

στα γέλια […]

 

Χορός του θανάτου (μτφ Γιώργος Κουβίδης)

 

Ένας εφιαλτικός «χορός» στον οποίο τα βήματα γίνονται άτσαλα, βίαια, σαρκαστικά και επίπονα, έτοιμα να συνθλίψουν τον παρτενέρ, αντί να τον καθοδηγήσουν απαλά στο ρυθμό της μουσικής. Ένας χορός-θύελλα συναισθημάτων, άλλοτε μίσους ή απέχθειας και άλλοτε μιας ιδιόμορφης συμπόνιας, που παρασύρει καταστροφικά όποιον άτυχο βρίσκεται κοντά, την ώρα της τέλεσής του.

 

Ο «Χορός του θανάτου» του Στρίντμπεργκ αποτελεί μια εξπρεσιονιστική βουτιά προς το βυθό των ενστίκτων και του ανταγωνισμού των δύο φύλων. Ο σύζυγος και η σύζυγος παλεύουν ατελείωτα και βίαια να κυριαρχήσουν ο ένας στον άλλο, σε μία παθιασμένη και πυρετική μάχη.

 

Το έργο γράφτηκε το 1900, μα οι προβληματισμοί που προκύπτουν από το περιεχόμενό του, αφορούν κάθε εποχή. Ο Στρίντμπεργκ, είχε αρκετά ερεθίσματα από την προσωπική του ζωή, καθώς πολλές και ποικίλες απογοητεύσεις,  είχαν βοηθήσει ώστε να διαμορφώσει μία κακή εικόνα για τον γάμο και την συμβίωση. Βλέπουμε έτσι, τους δύο βασικούς ήρωές του, σαν αγρίμια σε απομονωμένη ζούγκλα, να «κατασπαράζουν» όσους τους περιβάλλουν, από συγγενείς και φίλους, μέχρι και τους υπηρέτες που βρίσκονται υπό τις διαταγές τους.

 

Σε κάποιο απομονωμένο νησί ανοιχτά της Στοκχόλμης, ζουν ο Λοχαγός Έντγκαρ και η σύζυγός του, Αλίς. Σύντομα, θα κλείσουν είκοσι πέντε χρόνια γάμου. Εκείνος, δεσποτικός και απόμακρος, έχει εγκλωβίσει την γυναίκα του, που ήταν παλιά ηθοποιός με μεγάλες φιλοδοξίες, στον πέτρινο πύργο – φυλακή τους. Η βαθιά δυστυχία είναι διάχυτη. Επαναλαμβανόμενα μοτίβα, όπως συνήθειες και συζητήσεις, έρχονται να πυροδοτήσουν καθημερινά το αποσιωπημένο μίσος που τρέφουν ο ένας για τον άλλον. Έκαναν τέσσερα παιδιά, όμως τα δύο πέθαναν αδύναμα στο σπίτι που δεν το βλέπει ο ήλιος, ενώ τα άλλα έφυγαν μακριά για να γλιτώσουν. Σύντομα θα τους εγκαταλείψουν μέχρι και οι υπηρέτες, όπως όλοι οι άνθρωποι που κατά καιρούς συναναστράφηκαν μαζί τους, μιας και κανείς δεν μπορεί να αντέξει αυτήν την ένταση. Η καθημερινότητά τους θα αλλάξει όταν καταφτάσει στο νησί ο Κουρτ, εξάδελφος της Αλίς και διευθυντής του λοιμοκαθαρτηρίου. Τότε θα ξεκινήσει ένας νέος ύπουλος πόλεμος, αρκετά θορυβώδης, που θα έχει ως αντικείμενο διεκδίκησης το νέο θήραμά τους. Η Αλίς θα πληγωθεί από τα παιχνίδια και τα βίαια ξεσπάσματα του Λοχαγού και σύντομα θα αποφασίσει να τον εκδικηθεί σκληρά. Ο διευθυντής, θα πιάσει τον εαυτό του να μετατρέπεται σε κάποιον άλλο, ενώ στέκεται ανάμεσα στα καταστροφικά πυρά του παράδοξου ζευγαριού.

 

Η μουσική παίζει σημαντικό ρόλο και διατρέχει σχεδόν ολόκληρο το κείμενο , αφού είναι συνυφασμένη με τις δραματικές κορυφώσεις και τα θυελλώδη ξεσπάσματα των πρωταγωνιστών. Ο χορός τους φαντάζει σαν τελετουργία, που μέσω αυτής δρομολογούνται οι ψυχολογικές τρικυμίες με τις οποίες επιθυμούν να πλήξουν ο ένας τον άλλον, οδηγώντας προς μία εντυπωσιακή ήττα ή ακόμη και σε μαρτυρικό θάνατο.

 

Στο θέατρο «Εμπορικόν», η σκηνοθεσία του Δημήτρη Καταλειφού και της Ελένης Σκότη, εστίασε περισσότερο στον πόλεμο των δύο συζύγων και έσπειρε μερικές ενδιαφέρουσες γκροτέσκες λεπτομέρειες. Έλειψε όμως το στοιχείο της έκπληξης και μια πιο σύγχρονη ματιά πάνω στο κείμενο, που ούτως ή άλλως πραγματεύεται ένα ζήτημα διαχρονικό. Όμως θα άξιζε περισσότερη επιμονή στο να έρθει πιο κοντά στον 21ο αιώνα στο σύνολό του. Τα σκηνικά της Μικαέλας Λιακατα αποτύπωσαν ένα ατμοσφαιρικό σκοτεινό φρούριο στο εσωτερικό του οποίου βρίσκεται σε πρώτο πλάνο το πιάνο , ενώ η συμβολική θαλασσινή άμμος, καλύπτει σταδιακά τα πατώματα γύρω από τους ήρωες. Τα κοστούμια της ίδιας πιστά σε ό,τι το έργο περιγράφει. Η μουσική του Σταύρου Γασπαράτου, ένα επαναλαμβανόμενο μελαγχολικό μοτίβο, υπογράμμισε απαλά τις σιωπές και τα συναισθήματα. Καίριοι και λειτουργικοί οι φωτισμοί της Κατερίνας Μαραγκουδάκη. Τέλος, η μετάφραση του Δήμου Κουβίδη, ήταν σύγχρονη και μεστή.

 

Ερμηνευτικά, η Φιλαρέτη Κομνηνού ως Αλίς, είχε πάθος, ένταση και σπιρτάδα, ενώ έδωσε στην ηρωίδα της φρεσκάδα και ζωντάνια σημερινή. Εντυπωσιάζει ειδικά στον προσωπικό της χορό-«απελευθέρωση», όσο και στον τρόπο που κατεβάζει τους τόνους προς το τέλος. Ο Δημήτρης Καταλειφός, έχτισε τον Έντγκαρ ρεαλιστικά, με ύφος μιας πιο παλιάς κοπής, σε ένα ρόλο που γενικά του ταίριαξε πολύ. Ο Βασίλης Μπισμπίκης ως Κουρτ, έχει κάποια ενδιαφέροντα συναισθηματικά ξεσπάσματα.

 

Μέχρι τελευταία στιγμή, κανείς δε θα αντιληφθεί ότι ο θάνατος είναι αυτός που πραγματικά κινεί τα νήματα και σέρνει πρώτος τον ιδιόμορφο χορό προς  μια ουσιαστική ανθρώπινη εξιλέωση. 

 

 

Ο χορός του θανάτου, παρουσιάζεται στο Θέατρο Εμπορικόν, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καταλειφού και Ελένης Σκότη

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Δεύτερη φωνή»: Μια κοινωνία γεμάτη απωθημένα
07.12.2016 12:18
Η κρίση και η περίοδος που τη γέννησε, τροφοδοτεί αρκετά συχνά το θέατρό μας, δίνοντας στους δημιουργούς διάφορες αφορμές για δραματουργικούς σχολιασμούς. Ένα τέτοιο έργο, είναι και η «Δεύτερη φωνή» του Μιχάλη Ρέππα και του Θανάση Παπαθανασίου, που απεικονίζει με απόλυτο ρεαλισμό, την ελληνική κοινωνία που παρακμάζει σταθερά, μέσα από τον πιο «ισχυρό» πυρήνα της: την οικογένεια.
«Το ’21»: Ελληνική Επανάσταση σε ροκ τόνους
22.11.2016 12:09
Τι μουσικές θα συνόδευαν ιδανικά την Ελληνική Επανάσταση; Παραδοσιακοί ήχοι όπως τους έχουμε συνηθίσει ή μήπως οι ροκ και πανκ αποχρώσεις αποτελούν ένα πιο ταιριαστό «χαλί» στα γεγονότα; Ο Άρης Μπινιάρης φαίνεται να απαντά σε αυτήν την απορία, μέσα από «Το ’21», μια παράσταση που ύστερα από τη μεγάλη επιτυχία της σε Φεστιβάλ Αθηνών και Gazarte, την βρίσκουμε αυτή τη φορά στο θέατρο Πορεία.
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Top Girls, Αλέξης Ρίγλης
28.07.2016 14:58
Σε μια εποχή που κυλάει με φρενήρεις ρυθμούς, τα διλήμματα και οι ενδοιασμοί που γεννιούνται στη σύγχρονη γυναίκα είναι πολλαπλοί. Ζητήματα όπως η επιλογή καριέρας ή οικογένειας ή η κοινωνική ανέλιξη με πολλά θύματα και σκληρές συνέπειες, είναι μόνο μερικά από όσα αναδύθηκαν τα χρόνια της έντονης ανάγκης για χειραφέτηση. Στον απόηχο όλων αυτών των κοινωνικών συγκυριών, αλλά ταυτόχρονα την περίοδο ενός πολιτικού αναβρασμού, η Caryl Churchill γράφει τα «Top Girls», με τα οποία εξερευνά ένα σύνολο φεμινιστικών ανησυχιών και επιδιώκει να απομυθοποιήσει τις κατηγορίες της τάξης και του φύλου, προκειμένου να συμβάλει στην πολιτική μεταμόρφωση των γυναικών.
«Τρεις αδερφές»: Ζωές γεμάτες ανεκπλήρωτες προσδοκίες
23.05.2016 17:11
Από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα του Τσέχωφ, οι «Τρεις αδερφές», αφηγούνται το ταξίδι τριών γυναικών σε ένα σύμπαν πλημμυρισμένο συναισθήματα και τρυφερές, ανεκπλήρωτες προσδοκίες.
«Χειρόγραφο» - Χάρις Αλεξίου: Απολογισμός μιας μεγάλης πορείας
15.04.2016 11:27
«Σήμερα ήταν τρύγος και πατήσαμε σταφύλια», είναι η πρώτη φράση που ακούγεται από το στόμα της γυναίκας που μπαίνει κρατώντας στα χέρια ένα ηλεκτρονικό σημειωματάριο, του οποίου η οθόνη είναι το μοναδικό πράγμα που φωτίζει το πρόσωπό της στο πυκνό σκοτάδι. Ξεκινά τότε μια επισκοπική απαρίθμηση γεγονότων της πρώιμης ζωής της. «Σήμερα η γιαγιά έφτιαξε τηγανίτες και έβαλε πετιμέζι», «Σήμερα ο μπαμπάς είναι άρρωστος», «Σήμερα η μαμά έβαψε τα ρούχα μαύρα για να είναι έτοιμα», «Σήμερα ο μπαμπάς πήγε στην εκκλησία, γύρισε και πέθανε».
«Άννα Καρένινα»: Καταστροφικά πάθη στην Ρωσία του 19ου αιώνα
08.04.2016 15:45
Ακόμα και όποιος δεν έχει ποτέ πιάσει στα χέρια του το μυθιστόρημα του Τολστόι, γνωρίζει επιγραμματικά την τραγική ιστορία της ηρωίδας που απελπισμένη έπεσε στις ράγες του τρένου, αποζητώντας διέξοδο στα βασανιστικά της διλήμματα και αμφιθυμίες. Το βιβλίο αποτελεί ψηφιδωτό της ρωσικής κοινωνίας του 19ου αιώνα, ενώ την κεντρική του πλοκή, αποτελεί το ερωτικό δράμα μιας νέας και όμορφης γυναίκας, της Άννας, η οποία αδυνατώντας να ζήσει όπως πραγματικά επιθυμεί κοντά στο πρόσωπο που αγαπά, πνίγεται μέσα στις κοινωνικές συμβάσεις.
«Το Κουκλόσπιτο»: Συναισθηματική αποκάλυψη με πρώιμη φεμινιστική χροιά
28.03.2016 13:36
Χρειάζονται μόνο λίγες μέρες ανελέητης συναισθηματικής πίεσης και εκβιαστικής αγωνίας για μια σύζυγο και μητέρα στην Σκανδιναβία του 19ου αιώνα, ώστε να αποφευχθεί η αναμενόμενη κατάρρευσή της και να αποκαλυφθεί ένας πηγαίος δυναμισμός και μια αναπάντεχη διάθεση για ανεξαρτησία. Η Νόρα είναι μια γυναίκα ευτυχισμένη και ικανοποιημένη με τον μέχρι τώρα συζυγικό βίο. Με μια φαινομενική αφέλεια, απολαμβάνει να ξοδεύει χρήματα για την οικογένειά της, γεγονός που εκνευρίζει τον άνδρα της, Τόρβαλντ.
«Victor-Victoria»: Ερωτικά μπερδέματα υπό τους ήχους της jazz
02.03.2016 16:20
Το τελευταίο διάστημα το μιούζικαλ βρίσκει στην Ελλάδα ένα πρόσφορο έδαφος για να αναδειχθεί και να αγαπηθεί εν τέλει από συντελεστές και κοινό. Χρειάστηκε πολύς χρόνος για να αναιρεθεί η αντίληψη μιας παλιακής αισθητικής ως προς το είδος και να επενδυθεί αρκετό χρήμα στις διάφορες παραγωγές, καθώς και εκσυγχρονισμός της σκηνοθετικής/ερμηνευτικής οπτικής τους. Ένα από τα πιο πολυδιαφημισμένα μιούζικαλ της φετινής σεζόν, το «Victor-Victoria», παίζεται αυτόν τον καιρό στο θέατρο Πάνθεον.