Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016

Τα πρόσωπα της γυναίκας: αφιέρωμα στον Man Ray στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Άνδρου

Τα πρόσωπα της γυναίκας: αφιέρωμα στον Man Ray στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Άνδρου

Το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή αφιερώνει την φετινή έκθεση του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Άνδρου, στον Man Ray.

Το αφιέρωμα στον Man Ray στην Άνδρο φιλοδοξεί να αναδείξει στα μάτια του επισκέπτη τις πολύμορφες πτυχές ενός πολύτροπου και πολυδιάστατου έργου του πολυσχιδούς διάσημου Αμερικανού την καταγωγή καλλιτέχνη, ο οποίος αν και ζωγράφος, γλύπτης, χαράκτης, σκηνογράφος και επινοητής ποικίλων αντικειμένων, ως φωτογράφος πρωτίστως απέκτησε την διασημότητά του.

Όταν το 1921 έφτασε στο Παρίσι, ως φωτογράφος κατάφερε να ανοίξει την ερμητικά κλειστή πόρτα της παρισινής κοινωνίας. Από ανάγκη βιοπορισμού στράφηκε στην φωτογραφία και ιδιαίτερα στη φωτογραφία μόδας καταγράφοντας με τον φακό του το παραδόξως ασύνηθες. Το νεοφανές και το ανέκδοτο. Η φωτογραφία στα χέρια του γίνεται μέσο γραφής και ανασχεδιασμού του κόσμου με την εναλλαγή φωτός και σκιάσεων. Σε μια περίοδο που η φωτογραφία δεν ήταν ακόμα έτοιμη να διεκδικήσει τη θέση της σε αίθουσες τέχνης και χώρους μουσειακούς ο Man Ray συνέβαλε στο να αποκτήσει μια σημαίνουσα καλλιτεχνική οντότητα.

Η ιδιότητά του αυτή θα ήταν άδικο να επισκιάσει τη σημαντική παρουσία του στον χώρο της εικαστικής δημιουργίας. Είναι γνωστός, άλλωστε, ο ρόλος του στο σουρεαλιστικό κίνημα. Με τη συμμετοχή του σε πολλές εκθέσεις και την αποδοχή που έτυχε από τους πρωτοπόρους και θεμελιωτές του κινήματος, χωρίς να υπογράψει οποιοδήποτε μανιφέστο αναγνωρίστηκε ως μια από τις σημαίνουσες ηγετικές φυσιογνωμίες της σουρεαλιστικής εικονογραφίας.

Ο φίλος του, συνεργός και συνοδοιπόρος στο κίνημα André Breton, εξέφραζε ανεπιφύλακτα το θαυμασμό του για τον Man Ray ομολογώντας ότι υπήρξε από τους λίγους που κατάφεραν  να αναδείξουν με την τέχνη του φακού μια ανέκδοτη θεματολογία, η οποία χωρίς να αφήνει κανέναν αδιάφορο, συναρπάζει, εκπλήσσει και αιφνιδιάζει.

Λέγεται και είναι ευρύτερα αποδεκτό ότι αν ο Cartier Bresson είναι αυτός που έδωσε στην φωτογραφία τους «τίτλους ευγενείας της», ο Man Ray είναι εκείνος που της προσέφερε, χάρη στη θεματική πρωτοτυπία και τον αιφνιδιασμό μια διαφορετική οπτική οντότητα, συμβάλλοντας στην διαμόρφωση ενός νεοφανούς ήθους και ύφους που τον κατέταξε στους κλασικούς της σύγχρονης φωτογραφικής τέχνης.

 



Η έκθεση είναι θεματική και όπως ο τίτλος της δηλώνει έχει ως άξονα αναζήτησης τη Γυναίκα στις πολλές προσωπομορφικές της εκδοχές και τα ποικίλα πρόσωπά της. Τα πρόσωπα ως οπτική καταγραφή, η οποία κινείται στις παρυφές του ρεαλισμού ούτε τα ωραιοποιεί ούτε και τα κολακεύει. Με την στιγμιοτυπική ενάργεια του φακού συλλαμβάνει και αποδίδει έννοιες και νοήματα, καταστάσεις και συμπεριφορές, όνειρα και δικαιολογημένες ή αναιτιολόγητες φιλοδοξίες. Με την ευαισθησία του βλέμματος και την αδιάψευστη ικανότητα του φωτογραφικού φακού καθηλώνει την αλήθεια του προσώπου την επιτηδευμένη ή την ανεπιτήδευτη ομορφιά, χωρίς να αντιπαρέρχεται το φευγαλέο και εφήμερο του γυναικείου κάλλους.

Η γυναίκα, ανώνυμη ή επώνυμη, καταξιωμένη ή αγνοημένη, οικεία ή αλλότρια, μούσα ή ερωμένη, γυναίκα του αισθησιασμού, του πόθου και των επιθυμιών, του θαυμασμού ή της απόρριψης, γυναίκες που βίωσαν την βασανιστική επαναληπτικότητα της πόζας και του επιτηδευμένου εφήμερου πλαστού κάλλους, ή γυναίκες της σουρεαλιστικής ακόμα επινόησης αποδίδονται με την αδιάψευστη διαύγεια του φακού και καθηλώνονται στο ομοιότυπο εγείροντας αξιώσεις δημόσιας θέασης σε αίθουσες τέχνης και μουσειακούς -τώρα πλέον- χώρους. Και τούτο, γιατί η διαφραγματική κίνηση του φακού μέσα στα όρια του ελάχιστου κλασματικού χρόνου, όχι απλώς αναπαράγει πιστά και αλάνθαστα μορφικά στοιχεία, αλλά και αποδίδει βιωματικούς χαρακτηρισμούς του κάθε εικονιζόμενου προσώπου, που συγκροτούν την ιδιομορφία και την αλήθεια του.

Ενσωματώνοντας στο εικονιζόμενο πρόσωπο βιώματα και ευαισθησίες, οδηγεί την όραση στα ενδότερα της φωτογραφικής επίφασης.

Περιδιαβαίνοντας την έκθεση, ο επισκέπτης θα πλοηγηθεί στην εντυπωσιακή υπερπεντηκονταετή καλλιτεχνική πορεία του διάσημου καλλιτέχνη (1912–1971) μέσα από 150 έργα όλων των ειδών και κατηγοριών: φωτογραφίες, έργα ζωγραφικά, γλυπτά , σχέδια και χαρακτικά.

Μέσα από τέσσερις φωτογραφικές ενότητες θα αναγνωρίσει θρυλικές μορφές της μόδας της τέχνης, των γραμμάτων, του χορού, της ηθοποιίας, όπως τη συγγραφέα Gertrude Stein, τη διάσημη συλλέκτρια, φίλη της τέχνης και των καλλιτεχνών Peggy Guggenheim, την μποέμ της παρισινής ζωής Kiki de Montparnasse, την ερωμένη του, φωτογράφο επίσης, Lee Miller, τη σημαντική σχεδιάστρια μόδας Coco Channel, τη χολιγουντιανή ηθοποιό Ava Gardner, τη δημοφιλή ηθοποιό του γαλλικού κινηματογράφου Catherine Deneuve και άλλα διάσημα ονόματα της τέχνης του θεάματος και της παρισινής κοσμικής ζωής.

Την έκθεση πλαισιώνει τρίγλωσσος συνοδευτικός τόμος 350 σελίδων, όπου αναπαράγεται το σύνολο των 150 έργων, κι εκδίδεται από τη Μικρή Άρκτο.

Φωτό 1: Μαύρη και λευκή, 1926
Αργυροτυπία, μεταγενέστερη εκτύπωση, 17 x 25 εκ., Ιδιωτική συλλογή

Φώτο 2: 

Τα Δάκρυα, 1932
Αργυροτυπία, μεταγενέστερη εκτύπωση, 29 x 20 εκ., Ιδιωτική συλλογή

© MAN RAY TRUST/ADAGP, Paris/OSDEETE, Athens 2015

Σχετικές ειδήσεις
Η 6η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης ξεκινά τον Σεπτέμβριο του 2017
28.11.2016 12:24
Μετά από δέκα χρόνια, πέντε επιτυχημένες διοργανώσεις, εκθέσεις διεθνούς κύρους και κάλυψης, συνεργασίες με επιμελητές και εικαστικούς καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, συμπράξεις με φορείς, παρεμβάσεις στο δημόσιο χώρο και χιλιάδες επισκεπτών, το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σχεδιάζει ήδη την έκτη σε σειρά Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, με χρόνο έναρξης τον Σεπτέμβριο του 2017.
Διαιρεμένες μνήμες 1940-1950: Έκθεση στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
17.11.2016 11:31
Στις 7 Δεκεμβρίου 2016 θα εγκαινιαστεί η νέα έκθεση με τίτλο ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΕΣ ΜΝΗΜΕΣ 1940-1950. Η απόσταση ανάμεσα στην ιστορία και το βίωμα, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Είναι μία έκθεση του Goethe-Institut Thessaloniki σε συνδιοργάνωση με το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης και το Deutsches Historisches Museum του Βερολίνου.
6η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης: Ραντεβού τον Σεπτέμβριο του 2017
28.07.2016 10:03
Το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης σχεδιάζει ήδη την έκτη σε σειρά Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, με χρόνο έναρξης τον Σεπτέμβριο του 2017.
Αναδρομική έκθεση για τον Γιώργο Ζογγολόπουλο στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Άνδρου
15.04.2016 12:36
Το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή οργανώνει στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Άνδρου γι’ αυτό το καλοκαίρι μια αναδρομική έκθεση στο έργο του διακεκριμένου γλύπτη, Γιώργου Ζογγολόπουλου, με τίτλο "Η ασίγαστη πλησμονή στο αχανές της αφαίρεσης".
Nature Morte: ομαδική έκθεση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης
30.03.2016 14:43
Η συνύπαρξη πέντε Ελλήνων καλλιτεχνών που δραστηριοποιούνται στον τόπο τους και το εξωτερικό και ενός ιστορικού καλλιτέχνη από τη Γερμανία, συνιστούν την πρόταση για μία έκθεση στο ζήτημα της Νεκρής Φύσης του 2016, σε επιμέλεια της Μαρίας Μαραγκού, στο Mουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης.