Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016
Ο Γλάρος - Κώστας Φιλίππογλου: Κριτική θεάτρου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 24 Νοεμβρίου 2014 17:55
Ο Γλάρος - Κώστας Φιλίππογλου: Κριτική θεάτρου

«Να βλέπεις τη ζωή όχι μόνο μέσα από τις κορυφές και τις αβύσσους της, αλλά και μέσα από την τριγύρω σου καθημερινότητα.» Αντόν Πάβλοβιτς Τσέχωφ

 

Ο φορτωμένος «πέντε καντάρια έρωτα»[1], Γλάρος του Τσέχωφ, που αποδοκιμάστηκε στις 1896 στο Θέατρο Αλεξαντρίνσκι της Αγίας Πετρούπολης και αποθεώθηκε το 1898, από το Θέατρο Τέχνης της Μόσχας, σε σκηνοθεσία Κ. Στανισλάφσκι, είναι η τραγωδία της καθημερινής ζωής κοινών και ασήμαντων ανθρώπων, που ζουν μέσα σε ένα περιβάλλον διαρκούς φθοράς και παραλογισμού. Οι δυσλειτουργικοί και νευρωτικοί χαρακτήρες του βρίσκονται παγιδευμένοι σε μία δίνη από ανεκπλήρωτες επιθυμίες, ελπίδες και καταναγκασμούς, και πασχίζουν για αγάπη, καλλιτεχνική επιτυχία, αποδοχή και ικανοποίηση.

 

Οι ίδιοι οι ήρωες του Γλάρου, που μελαγχολούν αλλά και αυτοσαρκάζονται, που προσπαθούν να επικοινωνήσουν αλλά δεν τα καταφέρνουν, που θέλουν να ξεφύγουν αλλά δεν μπορούν, παρά τη φαινομενική τους αδράνεια, γεννούν τη δράση.

 

 

Κίνηση και σύμβολα


Το πιο ετερογενές έργο του “ανατόμου της ανθρώπινης ψυχής και των υπαρξιακών αδιεξόδων της”, επέλεξε ο Κώστας Φιλίππογλου να ανεβάσει τη νέα θεατρική σεζόν, στο Θέατρο Θησείον, μετά την εξαιρετική Τίρζα, τον υπαρξιακό Μένγκελε –που συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά στο Faust- και τον πολυσυζητημένο Φιλοκτήτη.

 

Ο σκηνοθέτης, που γοητεύεται ιδιαίτερα από το δισυπόστατο της ανθρώπινης ύπαρξης, διαμορφώνει τα τελευταία χρόνια μία δική του θεατρική αισθητική, πάνω στο σωματικό – δημιουργικό θέατρο. Υφαίνει ένα πλέγμα από εικόνες, κινήσεις, αισθήματα και σύμβολα, που προτείνουν πάντα μια παραγωγική ανάγνωση. Το ίδιο επιχειρεί να κάνει και στον Γλάρο.

 

Τους έξι βασικούς χαρακτήρες του έργου (Αρκάντινα, Τριγκόριν, Σόριν, Νίνα, Μασα, Κόστια) που προσπαθούν να πιάσουν το –ερωτικό, συναισθηματικό, επαγγελματικό- πάντα άπιαστό- τους όνειρο, υποδύονται έξι ηθοποιοί. Οι υπόλοιποι τέσσερις χαρακτήρες (Πωλίνα, Ντορν, Σαμράγιεφ, Μεντβεντένκο) παίζονται από αδειανά κουστούμια/ ανδρείκελα –απόηχος από το Κουστούμι του Πήτερ Μπρούκ-, τα οποία χειρίζονται με άψογο συντονισμό οι ίδιοι οι ηθοποιοί, δίνοντας τους λόγο και “ζωή”.

 

Η μετάφραση της Χαράς Σύρου, δημιουργεί τον ιδανικό λόγο- όχημα για την συγκεκριμένη σκηνοθετική οπτική. Ενώ ξεφεύγει από τα όρια του ρεαλισμού, διατηρεί ζωντανό το γλυκόπικρο χιούμορ και τη σημασιολογική αξία του τσεχοφικού λόγου.

 

Η λιτή, αλλά ευρηματική και επιδέξια, σκηνογραφία του Κέννυ ΜακΛελαν: στρογγυλό τραπέζι πολλαπλών σκηνικών λειτουργιών, καρέκλες με ρόδες, ξύλινες σκάλες, αποτελεί ταυτόχρονα πηγή έμπνευσης και εμπόδιο και στεγάζει το ανθρώπινο παραλήρημα. Στα θετικά της παράστασης εγγράφονται και ενδυματολογικές επιλογές του ιδίου, που ισορροπούν ανάμεσα στο τώρα και στο άλλοτε. Τα κουστούμια και τα παπούτσια παρά την ίδια χρωματική υφολογία, με μικρές λεπτομέρειες αποκτούν άλλες σημάνσεις.

 

Η αέναη κίνηση των σωμάτων στο χώρο, που ψάχνουν για κάποια σύνδεση που ποτέ δεν υλοποιείται, (Φρόσω Κορρού) και οι φωτιστικές παρεμβάσεις (Νίκος Βλασόπουλος) υποκαθιστούν την ρεαλιστική αναπαράσταση και υποστηρίζουν το σκηνοθετικό όραμα. Τα γνώριμα τεχνολογικά μέσα – μικρόφωνο, κάμερα- σαν μεγεθυντικός φακός, εισβάλλουν στη σκηνή με στόχο να αλλάξουν τον τρόπο θέασης του συγκεκριμένου κλασικού έργου και να κατευθύνουν τη προσοχή του κοινού. Το βίντεο της Άννας Μπουρμά, “ντύνει” έντεχνα τα μη λεχθέντα, προεκτείνει τις εσωτερικές δραματικές εντάσεις των ηρώων, μπαίνει στα μονοπάτια του υποσυνείδητου και βρίσκεται σε αντιστοιχία με όλο το σκηνοθετικό εγχείρημα.

 

Η μουσική των Lost Bodies –για μία ακόμη φορά αναπόσπαστο κομμάτι της παράστασης- ενσωματώνεται όμορφα στην αφήγηση , δίνει συναισθηματικές αποχρώσεις στις παύσεις και ωθεί τα σώματα.

 

 

 

Ερμηνείες


Αξιέπαινες οι υποκριτικές επιδόσεις όλων των ηθοποιών που: ερμηνεύουν ρόλους, εικονοποιούν μέσω της κινησιολογίας τους τις ψυχικές αμφιταλαντεύσεις και τις απέλπιδες προσδοκίες των ηρώων, χάνουν την ανθρώπινη τους διάσταση, ακροβατούν ανάμεσα στη πραγματικότητα και τη ψευδαίσθηση. Δεν υπάρχουν πρώτοι και δεύτεροι ρόλοι, το "εμείς" θριαμβεύει.

 

Η Ναταλία Τσαλίκη στήνει μία εγωκεντρική, ματαιόδοξη και αφοπλιστική Αρκάντινα, με ταμπεραμέντο και τις αρμόζουσες ψυχικές μεταπτώσεις. Αυτό που χρειάζεται είναι να καταφέρει να “ξεκλειδώσει” και το σώμα της. 

 

Ο Γιάννης Στεφόπουλος, με τις απαραίτητες κωμικοτραγικές εξάρσεις, ανταποκρίνεται με άνεση στο ρόλο του άβουλου γερο Σόριν. Φωνητικά, μεταμορφώνεται σε επιτακτικό Σαμράγιεφ και προκαλεί τον εαυτό του σωματικά και δημιουργικά.

 

Η εύθραυστη εμφάνιση της Σοφίας Γεωργοβασίλη αποδίδει την αγνότητα και την παιδική αθωότητα της ρομαντικής Νίνας, προβάλλει τη θηλυκότητά της, αλλά δεν καταφέρνει να διερευνήσει όλες τις ρωγμές της ηρωϊδας, που στην τελευταία πράξη είναι διαλυμένη από την προσωπική και καλλιτεχνική αποτυχία της.

 

Ο Γιάννης Καραούλης ενσαρκώνει τον φιλόδοξο και απελπισμένο Κόστια, με πάθος και νεανικό ενθουσιασμό. Ξεχώρισα τη σκηνή που σκίζει τα γραπτά του, τα οποία συμβολίζουν τα λουλούδια, τον γλάρο, τα θραύσματα της ανθρώπινης ψυχής…

 

Η Ίριδα Μάρα -που μας εξέπληξε με τις υποκριτικές της δυνατότητες στην Τίρζα- στήνει μία έντονη και προκλητική σκηνική παρουσία, που σνιφάρει και πίνει, με αισθησιασμό και κινησιακή επιδεξιότητα. Το ίδιο άρτια είναι και η υποκριτική της δουλειά στο ρόλο της αφηγήτριας.

 

Ο Αλέξανδρος Λογοθέτης, με κάθε έκφραση, μορφασμό, χειρονομία αποδίδει τις ανασφάλειες και εμμονές του Τριγκόριν, στήνει μία φιγούρα ακαταμάχητα γοητευτική, αλλά και όσο γελοία χρειάζεται, εναρμονίζοντας το κωμικό με το δραματικό. Με τις απαραίτητες εναλλαγές στη φωνή δίνει λόγο στο alter ego του συγγραφέα, τον ορθολογιστή και κυνικό Ντόρν.

 

Γόνιμες προτάσεις


Σε ένα περιβάλλον σύγχρονο και άχρονο ταυτόχρονα, ένα θεατρικό γκρουπ νέων αλλά και καταξιωμένων ηθοποιών, δρα με συλλογική φαντασία και το αποτέλεσμα είναι σίγουρα αξιόλογο και ενδιαφέρον.

 

Ο Κ. Φιλίππογλου προτείνει ένα νέο τρόπο προσέγγισης του κλασικού κειμένου, έξω από το τετριμμένο ρεαλιστικό παίξιμο. Το εμπλουτίζει με πολυμέσα, κίνηση και σύμβολα, αναδεικνύοντας παράλληλα την μουσικότητα και την κρυφή του ποίηση. Η σκηνική του ανάγνωση μοντάρει στιγμές και συνθέτει νέες εικόνες, δίνοντας στον θεατή τη δυνατότητα να διαπιστώσει τη μανία και την μηδαμινότητα της σύγχρονης ζωής, μέσα από τους διπολικούς χαρακτήρες του Γλάρου.

 

Όπως πάντα, από την προσεγμένη δουλειά του σκηνοθέτη, δεν απουσιάζει το βιβλίο- πρόγραμμα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μετάφραση, καθώς και χρήσιμα κείμενα για το συγγραφέα και το έργο. Έχει ενδιαφέρον να διαβάσει κανείς το επίμετρο του Θανάση Τριαρίδη –συγγραφέα που παίζει με τα όρια του νου- για τη «δεύτερη φύση του Γλάρου».

 

Η παράσταση αυτή νομίζω μας φέρνει πολύ κοντά με το έργο του Τσέχωφ αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό! Αξίζει να την δείτε!

 



[1] Έγραφε χαριτολογώντας ο Τσέχωφ για τον «Γλάρο» στον Αλεξέι Σουβόριν τον Οκτώβριο του 1895.



*Ο Γλάρος του Αντόν Τσέχωφ, παρουσιάζεται στο Θησείον, ένα θέατρο για τις τέχνες, σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Εκτύπωση
Περισσότερα
«Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι: Μία συγκλονιστική ανθρώπινη εγκατάσταση
17.06.2016 14:00
Η πάντα εξωστρεφής –ευτυχώς για όλους μας- Στέγη, στο πλαίσιο του 3ου Fast Forward Festival, παρουσίασε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες που ξεπερνάνε τα γεωγραφικά, ιδεολογικά, κοινωνικά και πολιτισμικά σύνορα, καταργούν τα στερεότυπα, διευρύνουν τα συμβατικά όρια των τεχνών, εκφράζοντας μία πολιτική και κοινωνική διαμαρτυρία για φλέγοντα ζητήματα και προβληματισμούς της σύγχρονης εποχής. Το κτίριο της πρώην Ένωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου (Ακαδημίας 23) στέγασε για λίγες μέρες την συναρπαστική, αφυπνιστική έκθεση- περφόρμανς «Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι, η οποία περιλάμβανε μία σειρά εγκαταστάσεων με ζωντανά «εκθέματα / πειστήρια».
Ο Σαίξπηρ μέσα από παραστάσεις και προβολές στο Φεστιβάλ Αθηνών!
31.05.2016 12:33
Το Φεστιβάλ Αθηνών συμμετέχει στον κύκλο εκδηλώσεων που διοργανώνονται παγκοσμίως με αφορμή την επέτειο των τετρακοσίων χρόνων από το θάνατο του σπουδαίου Άγγλου ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, εντάσσοντας στο φετινό του πρόγραμμα ελληνικές και διεθνείς παραγωγές. Τρεις θεατρικές παραστάσεις και τρεις κινηματογραφικές προβολές πάνω στο έργο του Σαίξπηρ αποκαλύπτουν εκ νέου τη δύναμη και τη διαχρονικότητα της γραφής του.
Πειραματική Σκηνή - «Θέμα Εμφύλιος»: Βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες
30.03.2016 11:48
Η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, που άνοιξε ξανά τις πόρτες της για να δώσει βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες, με καλλιτεχνικούς διευθυντές τους άξιους Ανέστη Αζά και Πρόδρομο Τσινικόρη, διοργανώνει κατά το διάστημα 30 Μαρτίου έως και 3 Απριλίου 2016 ένα Θεματικό φεστιβάλ για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, από την έναρξη του οποίου συμπληρώνονται φέτος 70 χρόνια. Νέοι και ανήσυχοι δημιουργοί (ή συνδημιουργοί), που επιλέχθηκαν για να παρουσιάσουν την δουλειά τους στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, μοιράζονται μαζί μας τις σκέψεις τους για το θέμα «Εμφύλιος» και τις ποικίλες αποτυπώσεις του στο σήμερα…
Δύο Ιουλιέτες και επτά Ρωμαίοι καταλαμβάνουν το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά!
18.02.2016 14:51
400 χρόνια από τον θάνατο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και 450 χρόνια από τη γέννηση του, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά παρουσιάζει το αριστούργημά του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στη μετάφραση του Δημητρίου Βικέλα, σε μία εντελώς διαφορετική σκηνική εκδοχή υπό την σκηνοθετική καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Ρήγου. Με αφορμή την παράσταση, εννέα ταλαντούχοι και ελπιδοφόροι αντιπρόσωποι της νέας γενιάς ηθοποιών που έχουν αναλάβει να ζωντανέψουν αυτή την «καταδικασμένη από τα αστέρια» ιστορία αγάπης επί σκηνής, περιγράφουν μέσα σε λίγες φράσεις την δική τους προσωπική οπτική για το έργο του Σαίξπηρ και τους ρόλους που ερμηνεύουν.
«Μιράντα»: Ερμηνευτικές αναλαμπές σε μία εμπνευσμένη διασκευή
03.02.2016 11:40
Ορμώμενος από την σαιξπηρική «Τρικυμία», με κινητήρια δύναμη την ηρωϊδα της, Μιράντα, ο Λιθουανός σκηνοθέτης Όσκαρας Κορσουνόβας, δημιούργησε την δική του ομώνυμη, σκηνική σύνθεση. Η «Μιράντα» του λοιπόν, ύστερα από την παρουσίασή της σε Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, ταξίδεψε και στη χώρα μας, στο Θέατρο Πορεία, σε μία εκδοχή ειδικά προσαρμοσμένη για το ελληνικό θεατρόφιλο κοινό.
Μπιλ & Λου - Δημήτρης Μπογδάνος: Κριτική θεάτρου
01.12.2015 12:26
Την γλυκόπικρη ιστορία του Adam Elliot, που περιγράφει την ασυνήθιστη φιλία δύο εκ πρώτης όψεως αταίριαστων ανθρώπων, πήρε ο Δημήτρης Μπογδάνος και την αξιοποίησε με ιδιοφυή και ευφάνταστο τρόπο, μεταφέροντάς την στο στην σκηνή του Skrow Theater, ως Μπιλ & Λου. Στην δική του θεατρική εκδοχή οι πρωταγωνιστές έχουν σάρκα και οστά, δεν είναι από πηλό και έχουν μεγάλη αδυναμία στα στρουμφάκια!
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Μία ιδιότυπη ακουστική περιπλάνηση «Στη μέση του δρόμου», Πρόδρομος Τσινικόρης
10.07.2015 15:00
Φτάνω στη Πλατεία Κλαυθμώνος, εφοδιάζομαι με τον απαραίτητο εξοπλισμό –χάρτη, ακουστικά, MP3- και κατηφορίζω προς την οδό Δραγατσανίου. Ακολουθώ κατά γράμμα τις οδηγίες και φτάνω πολύ γρήγορα στον προορισμό μου, ένα σημείο συνάντησης «Στη μέση του δρόμου», στο οποίο πρόκειται να μοιραστώ μία πρωτόγνωρη εμπειρία με κάποιον άγνωστο συμπολίτη μου.. Με ένα αίσθημα γλυκόπικρης περιέργειας ανεβαίνω στο σταθμευμένο φορτηγό (!), κάθομαι στη θέση του συνοδηγού, πατάω το «PLAY» και περιμένω να ακούσω την συγκινητική ιστορία ενός άστεγου. Αντί γι’ αυτό, ακούω το ντουέτο των Lisa Stansfield και Barry White, "All Around The World".
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Είμαστε οι Πέρσες, Γιολάντα Μαρκοπούλου – Station Athens
12.06.2015 18:56
Οδύσσειες προσφύγων απ’ το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές μπολιάζουν τους Πέρσες και τις Ικέτιδες του Αισχύλου στην παράσταση-ντοκουμέντο Είμαστε οι Πέρσες της Γιολάντας Μαρκοπούλου, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών, 3 και 4 Ιουνίου.