Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016
Βιβλίο: Και γύρω τους η θάλασσα - Αφροδίτη Βακάλη
Δημοσίευση: Παρασκευή, 28 Μαρτίου 2014 11:31
Βιβλίο: Και γύρω τους η θάλασσα - Αφροδίτη Βακάλη

Μια οικογένεια και η ζωή της στη δεκαετία του ’50, κάπου στις Κυκλάδες. Αυτή είναι η αφηγηματική αφετηρία του βιβλίου της Αφροδίτης Βακάλη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός και παρόλο που δεν είναι αναφέρεται συγκεκριμένα ο τόπος, ο προσανατολισμός του αναγνώστη στρέφεται στη Μύκονο, στη δεύτερη πατρίδα της συγγραφέως, στο νησί των ανέμων, της θάλασσας και της αιγαιοπελαγίτικης ομορφιάς.


Το συγκεκριμένο βιβλίο όμως θα μπορούσε να εκτυλίσσεται οπουδήποτε, αφού ανάλογες ιστορίες είναι κοινές σε ολόκληρη τη νησιωτική Ελλάδα. Άλλωστε η συγγραφέας αυτό που τελικά επιχειρεί δεν είναι απλώς να μιλήσει για τα πάθη, τα λάθη και τις ιστορίες μιας οικογένειας αλλά να δώσει την κοινωνική τοιχογραφία της εποχής, μέσα από τις έμφυλες σχέσεις και μαζί ένα μωσαϊκό ανθρώπινων συμπεριφορών και αισθημάτων, μια οργανωμένη σύνθεση της νησιωτικής κοινωνίας.


Ο Παναγής Καρατζάς κι η αγάπη του για τη γυναίκα του που χωρίς ανταπόκριση γίνεται η αιτία να στραφεί το ερωτικό του ενδιαφέρον στη θετή του κόρη, την Αννεζώ. Και η αγωνία του πατριού απέναντι στα προσωπικά του συναισθήματα που συγκρούονται ανυπόφορα με την ηθική του τόπου, με την ηθική των πρέπει που τελικά συγκρότησαν τις επιλογές του. Ο Παναγής θα παντρέψει το κορίτσι με τον φίλο του για να γλιτώσει από τον ίδιο του τον εαυτό. Από τα συναισθήματα που «καίνε» την ψυχή του και του ζητούν τη λύτρωσή. Από τη λαχτάρα να νιώσει «τη γλύκα σε ένα άγγιγμα», από «την ενοχή που του έκαιγε τα στήθια».


Γύρω τους κινούνται δορυφορικά οι υπόλοιποι χαρακτήρες του βιβλίου, αφού το αφηγηματικό σύμπαν της συγγραφέως δεν περιορίζεται μόνο στην τρυφερή ιστορία μιας οικογενειακής σχέσης αλλά γίνεται η αφορμή για να σκιαγραφηθούν ενδελεχώς χαρακτηριστικοί ήρωες, τα πάθη τους, οι αγωνίες τους, η πάλη με τους δαίμονες της ζωής τους, η συνθηκολόγηση με τις δυσκολίες της μοίρας τους. Όλοι μαζί σε μια εναγώνια πάλη με το πεπρωμένο, με την ανάγκη να ισορροπήσουν επάνω στο τεντωμένο του σχοινί και να αφουγκραστούν τις αλλαγές που σηματοδοτούν το μέλλον τους.


Γυναίκες που πάσχουν, κακοποιούνται, γεύονται τον έρωτα ή απλώς  βιώνουν την απώλειά του και συχνά τη στέρησή του και άντρες που μεθούν, κακοποιούν, κυνηγούν ή αφοσιώνονται με τρυφερότητα σε ό,τι αγαπούν. Όλοι τους όμως είναι άνθρωποι που ζουν και κινούνται μέσα στις συγκεκριμένες κοινωνικές δομές ενός τόπου, εγκλωβισμένοι στις επιλογές τους, άνθρωποι που δονούνται από την ανάγκη να δραπετεύσουν, με οποιοδήποτε τρόπο, στο ενδεχόμενο. Άνθρωποι που ζουν «στη θέση που τους έβαλε η ζωή».


Η Μαρία, η γυναίκα που γίνεται στόχος στο νησί μόνο και μόνο επειδή θέλει να ζήσει ελεύθερη τον έρωτα και τα πάθη του, κι ο Νικόλας που τη θέλει απελπισμένα, για να ικανοποιήσει την ανάγκη του να ζήσει μέσα στη δίνη ενός πελάγους κι όχι δεμένος σαν παροπλισμένο καράβι, κλεισμένος στη φυλακή μιας πλούσιας αλλά αδιάφορης για εκείνον γυναίκας, της γυναίκας του που όμως η ίδια τον αγαπάει πολύ. Κι ανάμεσά τους ο γιατρός που φτάνει στο νησί «στοιχειωμένος» από το παρελθόν που κουβαλά μαζί του και ερωτεύεται με πάθος.


Ολόγυρά τους η μεγάλη, αδιαφιλονίκητη πρωταγωνίστρια του βιβλίου, η θάλασσα που βρέχει τα πάντα, ρυθμίζει τις νοοτροπίες και τις συμπεριφορές, καθορίζει τα ήθη και γαλουχεί τις συνειδήσεις ολόκληρων γενιών. Η θάλασσα και ο αρχέγονος συμβολισμός της. «Απέραντη κι απρόβλεπτη σαν τη ζωή. Πανίσχυρη κι αυτόβουλη…».Αυτή που έχει τη δύναμη να απομακρύνει από ό,τι πονά τον άνθρωπο ή να τον φέρει αντιμέτωπο με τους φόβους του. Η θάλασσα που παρηγορεί, ξελογιάζει, αγκαλιάζει τον άνθρωπο, του δίνει ζωή και ζωογονεί τη σκέψη του. Η θάλασσα που ανοίγει τους ορίζοντες με εκείνη την αίσθηση ελευθερίας που προσφέρει ο αιθέρας της και απλώνεται αχαλίνωτη μπροστά μας για να μας υπενθυμίζει ότι τίποτα δεν τελειώνει, αφού όλα αέναα ανανεώνονται.


Ο εσωτερικός ρυθμός του κειμένου μοιάζει κι αυτός επηρεασμένος από τους ακατάπαυστους κυματισμούς του θαλασσινού στοιχείου. Άλλοτε εκτινάσσει την αφηγηματική ταχύτητα κι άλλοτε επιβραδύνει, δίνει ωστόσο στο κείμενο μια χαρακτηριστική ηχητική δύναμη που  κρατά το ενδιαφέρον του αναγνώστη αμείωτο και μεταβάλλει τις περιγραφές που με ευκολία παραθέτει η συγγραφέας σε ολοζώντανες εικόνες.


Το βιβλίο της Αφροδίτης Βακάλη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί με μία και μόνο λέξη: «το ταξίδι». Ένα ταξίδι στη μεσογειακή κοινωνία, στους πολιτισμούς της θάλασσας και σε όλα όσα καθορίστηκαν από την αρμύρα και τη σκουριά που αφήνει επάνω στους ανθρώπους, από τη νοτιά που οξείδωσε την καρδιά και τα αισθήματά  τους κι όλα αυτά δεμένα με μεγάλη μαεστρία σε μια ιστορία που ρέει κελαρυστά χάρη στη γλωσσική δύναμη που η συγγραφέας του διαθέτει.


Το βιβλίο της Αφροδίτης Βακάλη, με τίτλο «Και γύρω τους η θάλασσα», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Διαβάστε πληροφορίες για το βιβλίο, έδω.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Κατοχή και πείνα - Ιστορίες της κάθε μέρας - Ιουλία Περσάκη: Κριτική βιβλίου
31.08.2016 10:28
Μια νέα ανθολόγηση διηγημάτων της Ιουλίας Περσάκη κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδ. Εστία. Πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων που περιγράφουν τις μικρές ιστορίες των απλών, καθημερινών ηρώων τους μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες. Η αφορμή για να γραφτούν αυτά τα διηγήματα είναι πάντοτε ασήμαντα περιστατικά, στα οποία εστιάζει η συγγραφέας, για να φέρει στο φως τις μύχιες σκέψεις των ηρώων της.
Λάιλα - Μέριλιν Ρόμπινσον: Κριτική βιβλίου
04.08.2016 13:52
Η Μέριλιν Ρόμπινσον είναι μια πολυβραβευμένη και αγαπημένη Αμερικανίδα συγγραφέας και το «Λάιλα», το μυθιστόρημα με το οποίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ το 2014, αποτελεί το τρίτο μέρος μιας τριλογίας για την ιστορία δύο οικογενειών παστόρων την εποχή του Κραχ σε μια μικρή πόλη της Αμερικής.
Ποιήματα - Αντώνης Σαμαράκης: Κριτική βιβλίου
07.07.2016 10:15
«Οι στίχοι σας είναι πολύ καλύτεροι από αυτούς που μας είχατε ξαναστείλει. Δουλέψτε επίμονα και προσεχτικά, χωρίς να παραλείψετε να διαβάζετε πολύ. Προσέξτε να μπείτε σ’ έναν καλό δρόμο, τώρα που είσθε ακόμη τόσο νέος. Ελάτε να σας δούμε».
Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση - Αιμίλιος Σολωμού: Κριτική βιβλίου
06.06.2016 12:42
«Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση… το άλλο μισό είναι η πράξη», γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού και καταθέτει τη δική του πράξη αντίδρασης στην τραγική πραγματικότητα της σημερινής εποχής μέσα από ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που συνδυάζει στις σελίδες του τη λογοτεχνική αφήγηση με την κοινωνιολογική έρευνα, την ιστορική μελέτη με την αστυνομική πλοκή και, ταυτόχρονα, τονίζει τη διαχρονικότητα των καταστάσεων στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.