Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2017
Βιβλίο: Από μέλι και γάλα - Ζαν Ματέρν
Δημοσίευση: Δευτέρα, 17 Φεβρουαρίου 2014 09:48
Βιβλίο: Από μέλι και γάλα - Ζαν Ματέρν

Υπάρχει η θεωρία πως οι κρίσεις και οι πόλεμοι είναι αναγκαίο κακό, μία απαραίτητη παράμετρος ώστε μέσα από τέτοιες συγκυρίες οδυνηρές και επώδυνες η κοινωνία να αναγεννιέται, να αναπροσαρμόζεται και να επανακαθορίζεται ως προς τις αξίες της και τις προτεραιότητές της.


Ποτέ δεν είναι όλα μέλι γάλα σε ένα περιβάλλον , όποιο και αν είναι αυτό και σε όποιο σημείο του πλανήτη και αν το ορίσουμε. Πόσο μάλλον σε αυτό που περιγράφει ο Ζαν Ματέρν σε αυτό το μυθιστόρημα , όπου μας φέρνει σε επαφή με ένα παρελθόν ταραγμένο και ιστορικά και κοινωνικά. Ο συγγραφέας μέσω του πρωταγωνιστή του και μέσα σε λίγες σελίδες καταφέρνει να συμπυκνώσει ένα σημαντικό μέρος της ιστορίας της Ευρώπης, αυτό που ξεκίνησε με τον Α' Παγκόσμιο πόλεμο και συνεχίζεται κατά μία έννοια μέχρι και σήμερα. Αφηγείται τις ζωές έτσι όπως τις έζησαν οι άνθρωποι εκείνης της εποχής μέσα από προσωπικές και ολικές ανακατατάξεις και ανατροπές.    


Η ιστορία τοποθετείται στα τέλη του Β' Παγκοσμίου πολέμου όταν και ο πρωταγωνιστής βιώνει τον ξεριζωμό από τον τόπο που μεγάλωσε και έζησε, την Τέμεσβαρ της Ρουμανίας για να γλιτώσει από την λαίλαπα των συγκρούσεων ναζιστών και μπολσεβίκων. Θύμα του πολέμου και της φασιστικής απειλής που έχει απλωθεί ανά την Ευρώπη αλλά και του κομμουνισμού που λίγο αργότερα θα καταδυναστεύσει όλη την ανατολική Ευρώπη και σαν αέρας θα φυσήξει μακριά κάθε έννοια δημοκρατικού ίχνους, εγκαταλείπει βίαια την πόλη του και την γιαγιά του, το μόνο του καταφύγιο αν αναλογιστεί κανείς πως έχει μείνει νωρίς ορφανός από γονείς. Μαζί με την φυγή χάνονται και οι ελπίδες του καθώς αρχίζει ένα ταξίδι αβεβαιότητας και ανασφάλειας προς το άγνωστο, αυτό που βιώνει και ο κολλητός φίλος του Στέφαν με τον οποίο αναχωρούν εσπευσμένα και δίχως δεύτερη σκέψη. Η γαλλική του καταγωγή είναι το μοναδικό του φυλαχτό και η παρακαταθήκη του για ένα καλύτερο αύριο, μιας και μετά από πολλές δοκιμασίες βρίσκει την δική του Ιθάκη στη γαλλική Καμπανία όπου και θα εγκατασταθεί μαζί με την Σούζαν, την γυναίκα με την οποία θα αποκτήσει παιδιά και θα περάσουν εκεί τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής τους. Τι και αν η ζωή κυλάει όμως ήρεμα σε αυτή την γωνιά της Ευρώπης και αν όλα τα δύσκολα βρίσκονται πίσω του; Η ανάμνηση παραμένει ανάμνηση μίας άλλης ζωής που διακόπηκε βάναυσα μπροστά στον κίνδυνο του θανάτου και σαν μαστίγωμα έρχονται οι σκέψεις που ξυπνάνε.


Ο Ματέρν σε δεύτερο χρόνο τοποθετεί τον πρωταγωνιστή του στο 1957 όταν οι εξεγέρσεις εντείνονται, οι λαοί διαμαρτύρονται, νέα μέτωπα αντιπαλότητας εγείρονται και η ειρήνη μία δεκαετία σχεδόν μετά την παύση του πολέμου βρίσκεται ακόμα μία φορά κλονισμένη να παλεύει στον θάλαμο της εντατικής. Τα γεγονότα που θα ανακοίνωναν την άνοιξη της Πράγας έχουν ήδη αρχίσει και αυτό με λίγα λόγια σημαίνει συγκρούσεις στους δρόμους, ασταθείς πολιτικές συγκυρίες και βέβαια καμία κοινωνική συνοχή μιας και υπό τέτοιες συνθήκες όλα είναι μετέωρα. Σε αυτή την ανισορροπία οι ζωές των ανθρώπων οφείλουν να συνεχιστούν με χαρές λιγότερες και με λύπες περισσότερες. Ο Ματέρν τον πρωταγωνιστή του τον θέλει στις επάλξεις και, μέσα σε όλο αυτό το κοινωνικοπολιτικό σκηνικό που έχει στηθεί, γνωρίζει την Σουζάν και μέλλουσα γυναίκα του, την συναντά σε μία συναυλία αλληλεγγύης γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις κάτω από πίεση και υπό κοινή ανάγκη για δράση συσφίγγονται. Εκείνος λοιπόν μακριά από φίλους και συγγενείς παίζει ό,τι χαρτί του έχει απομείνει και βρίσκει στο πρόσωπο της Σούζαν, την σύντροφο που αποζητούσε για να ξανασταθεί στα πόδια του. Ερωτεύονται σφόδρα, αγωνιούν μαζί αυτή την φορά και σχεδιάζουν τα μελλοντικά τους πλάνα γιατί όπως λέει και ο συγγραφέας "ευτυχείς ή δυστυχείς, ορίζουμε το ισοζύγιο μετρώντας στα δάχτυλα από τη μία τις επιτυχίες κι από την άλλη τις αποτυχίες". Εξάλλου, εκείνος θέλει να παραμερίσει τις όποιες δυσκολίες και να της προσφέρει μία ζωή χαρούμενη, "από μέλι και γάλα". Όταν χρόνια μετά ανατρέχει στην ζωή που έζησαν τι από όλα αυτά που επιθυμούσε κατόρθωσε να επιτύχει;


Η όλη αφήγηση έχει κάτι να θυμίζει από Προυστ καθώς ο πρωταγωνιστής μοιάζει να ψάχνει στο χρονοντούλαπο των αναμνήσεών του ατενίζοντας το παρόν και προσπαθώντας να συμπληρώσει τα κομμάτια ενός χαμένου παζλ προσθέτοντας τα όνειρα και ενοποιώντας τον χρόνο, μιας και το τέλος πλησιάζει. Επανερχόμενος στην αρχική διαπίστωση η ιστορία και η πραγματικότητα που προκύπτει από αυτήν, όσο σκληρή μπορεί να είναι, άλλο τόσο ενδιαφέρουσα και σαγηνευτική μπορεί να γίνει όταν ο έρωτας και η φιλία μπορούν να υπερτερήσουν και να σβήσουν κάθε δάκρυ απώλειας. Ο Ματέρν μέσα στην όλη ιστορία αφήνει να φανεί πως καμία ζωή δεν είναι ποτισμένη μόνο με δυσάρεστες στιγμές, πάντα υπάρχει ένα φως και ένα κερί που αχνοφαίνονται και εστιάζει στην μισογεμάτη πλευρά του ποτηριού.
                                                                               

"Η λησμονιά μας συντροφεύει τόσο παράξενα στη διάρκεια της ζωής μας"


Το βιβλίο του Ζαν Ματέρν, Από μέλι και γάλα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Φαμπέρ Ο καταστροφέας - Tristan Garcia: Κριτική βιβλίου
20.02.2017 10:07
"Ίσως να ξαναγυρίσει, αλλά δεν είναι πια εδώ. Η ανάμνησή του ξεθωριάζει. Κάτι δικό του μιλάει μέσα μου και με βάζει κατά καιρούς ακόμα σε πειρασμό, όταν κάθομαι στο τραπέζι μου και γράφω. Ζει στα βιβλία μου. Εκεί μόνο, κατά τα άλλα έχει τελειώσει ͘ με στοίχειωσε και με παράτησε" γράφει ο συγγραφέας κλείνοντας την κουρτίνα της αφήγησής του και το μάτι στον ήρωά του Φάμπερ.
Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν - Mahi Binebine: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 12:08
Η Κόλαση ίσως να απέχει μόλις λίγο από τον επικαλούμενο Παράδεισο, έναν όροφο, ένα τετράγωνο, λίγα χιλιόμετρα, ποιος μπορεί να ξέρει! Μπορεί πάλι ο Παράδεισος για κάποιον να είναι η Κόλαση που εύχεται για τον διπλανό του και τότε γεμίζει με χαρά από το μίσος που νιώθει, ανθρώπινο και αυτό αν και δυστυχώς ακραίο.
1913, Η χρονιά πριν από τη θύελλα - Florian Illies: Κριτική βιβλίου
31.01.2017 10:08
Δεν είναι τυχαίο που ο συγγραφέας αποφάσισε να αφιερώσει ένα ολόκληρο βιβλίο σε αυτή την χρονιά. Το 1913 είναι πράγματι μια χρονιά ορόσημο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα, είναι μια χρονιά πέρα για πέρα κομβική, σημαδιακή και χαρακτηριστική για όλα αυτά που έμελλε να επακολουθήσουν.
Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα - Κέιτ Σοπέν: Κριτική βιβλίου
17.01.2017 10:09
Η Μπερτ Μοριζό υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες ζωγράφους του ιμπρεσιονισμού, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ απεικόνισε στους πίνακές της, τους τολμηρούς για την εποχή, μία γυναίκα ελεύθερη, ανεξάρτητη, σίγουρη για τον εαυτό της και μακριά από την αντρική επίβλεψη και πίεση.
Η ώρα του αστεριού - Κλαρίσε Λισπέκτορ: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 12:45
Η γέννηση ενός έργου λογοτεχνικού κρύβει μυστήριο, αν δε κρύβει και πόνο, ταλαιπωρία και ανηφορίζει έναν Γολγοθά, τότε καθίσταται έργο που αντέχει στον χρόνο. Δεν είναι σε καμία περίπτωση μία τυπική διαδικασία ή μία υπόθεση απλή αν ο συγγραφέας παλεύει με τον εσώτερο κόσμο του, το σύμπαν του, τον ψυχισμό του.
Μια από τις δύο - Ντανιέλ Σάδα: Κριτική βιβλίου
20.12.2016 10:37
Η Αδριάνα Χιμένες Γκαρσία στην τελευταία φράση στο επίμετρο του βιβλίου γράφει: "Του φαινόταν αδύνατο να γίνει κανείς συγγραφέας χωρίς να έχει αυτί ͘ του ήταν ασύλληπτο να είναι κανείς καλός αφηγητής χωρίς να έχει διαβάσει ποίηση". Αυτά τα λόγια αντανακλούν την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα και την φιλοσοφία του συγγραφέα περί συγγραφής, ο κόσμος των λέξεων δεν συνάδει με τον κοινό παρονομαστή.
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.