Η έκθεση «ΥΠΟΓΑΙΑ» εγκαινιάζεται την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026 και συγκεντρώνει έργα 15 καλλιτεχνών με σημείο αναφοράς τον ορυκτό κόσμο και τη γεωλογική φαντασία.
Συμμετέχουν: Βανέσσα Αναστασοπούλου, Στάθης-Αλέξανδρος Ζούλιας, Ελένη Ζούνη, Ηλίας Καρράς, Κατερίνα Κατσιφαράκη, KEZ, Χριστίνα Μήτρεντσε, Εσμεράλδα Μομφερράτου, Μιχάλης Παπαδόπουλος, Ρένα Παπασπύρου, Πάρις Πρέκας, Γιώργος Ταξίδης, Νίκος Τοπαλίδης, Μαριάννα Τρώντσιου, Γιώργος Τσεριώνης
Οι καλλιτέχνες της έκθεσης μοιράζονται ένα κοινό ενδιαφέρον για τη γη, το υπέδαφος, τα πετρώματα, τα ίχνη του χρόνου και τις υλικές μνήμες που εγγράφονται στο τοπίο. Η ΥΠΟΓΑΙΑ προσεγγίζει τη γεωλογία ως τρόπο σκέψης γύρω από την ύλη, τη μνήμη, τον χρόνο και τις σχέσεις ανθρώπινων και μη ανθρώπινων μορφών ζωής.
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες στρέφονται στην προϊστορία, τη γεωλογία και την παλαιοντολογία. Η κλιματική αλλαγή, οι προκλήσεις της Ανθρωποκαίνου και η αυξανόμενη επίγνωση της Γης ως ενεργού παράγοντα που επηρεάζει τη ζωή, ανθρώπινη και μη, έχουν εντείνει το ενδιαφέρον για το έδαφος, το υπέδαφος και τον γεωλογικό χρόνο. Πετρώματα, βράχοι, ορυκτά, απολιθώματα και ευρήματα αποκτούν έτσι ιδιαίτερη θέση στο πεδίο της σύγχρονης τέχνης.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
ΥΠΟΓΑΙΑ σημαίνει φαλακρά βουνά λουσμένα στο ανελέητο καλοκαιρινό φως, φιδίσια φαράγγια χωρίς ίχνος φωτός, ξερολιθιές με κρυμμένα νομίσματα, άγνωστες πέτρες με παράξενα ονόματα, ζωγραφισμένα βότσαλα, χαραγμένες πέτρες από εξόριστους και ρομαντικούς ποιητές. Σημαίνει χώμα και λάσπη, μάρμαρα σε διάφορα χρώματα, φαγωμένα όρη, νταμάρια, λατομεία και καλντερίμια, οργωμένα χωράφια και ρομάνια, απόκρημνες κορφές και σταλακτίτες, σβώλοι και θαμμένα αγγεία. Είναι τα απολιθώματα ανθρώπων, ζώων και φυτών, οι πέτρες στις τσέπες, οι πέτρες στο στόμα του Μολλόυ, οι πέτρες-δολοφόνοι, οι κυλιόμενες πέτρες, τα πένθιμα πιθάρια, οι πολύτιμοι λίθοι, τα ρητορικά χαλίκια. Είναι ο άχρονος χώρος και ο συμπυκνωμένος χρόνος• η ματιά και η ζωή κάτω από τη γη.
Οι πέτρες δεν είναι βουβές: φέρουν μνήμη, ίχνη και πληροφορίες, αρκεί να μάθουμε να τις διαβάζουμε. Οι καλλιτέχνιδες και οι καλλιτέχνες της ΥΠΟΓΑΙΑΣ προσεγγίζουν τη Γη ως πεδίο εγγραφών, αποτυπωμάτων και μετασχηματισμών, επιχειρώντας να μεταφράσουν εικαστικά τα παλίμψηστα κείμενά της. Από τα γεωλογικά τοπία του Πωλ Σεζάν και του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα έως τα Earthworks των δεκαετιών του 1960 και του 1970, η γη παραμένει διαρκής πηγή έμπνευσης για την τέχνη.
Μια διαφορετική εκδοχή της έκθεσης παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2025 στο Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου, στον Πύργο Κύμης.
Επιμέλεια έκθεσης: Χριστόφορος Μαρίνος
Κεντρική εικόνα θέματος: Στάθης-Αλέξανδρος Ζούλιας « Alien landscapes #156», 2026, φωτογραφικό κολάζ, φωτοχημική εκτύπωση ενσωματωμένη σε πλεξιγκλάς, 24 × 32 × 4 εκ.
