Με μια δυναμική τελετή έναρξης, παρουσία δημιουργών, επαγγελματιών του κινηματογράφου, εκπροσώπων διπλωματικών αρχών και θεσμών, άνοιξε η αυλαία την Κυριακή 23 Αυγούστου του 11ου Beyond Borders | Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελλορίζου, μια πρωτοβουλία του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ) και φετινό θεσμικό εταίρο το ΕΚΚΟΜΕΔ (Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας).

Η τελετή σηματοδότησε την έναρξη μιας εβδομάδας αφιερωμένης στο δημιουργικό ντοκιμαντέρ, τη σύγχρονη Ιστορία, τη διεθνή συνεργασία και τον διάλογο πέρα από τα σύνορα. Παράλληλα, ανέδειξε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Beyond Borders ως ενός ανεξάρτητου Φεστιβάλ με διεθνή προσανατολισμό, που, έντεκα χρόνια από τη θεσμοθέτησή του, συνεχίζει να φέρνει στο Καστελλόριζο δημιουργούς και επαγγελματίες του κινηματογράφου από ολόκληρο τον κόσμο, συνδέοντας την κινηματογραφική δημιουργία με την Ιστορία, τον πολιτισμό και τον ουσιαστικό διάλογο.

Με κεντρικό ερώτημα «Τι μένει αν αφαιρέσεις το προφανές;», η 11η διοργάνωση επιλέγει να στρέψει το βλέμμα της σε όσα συχνά παραμένουν αθέατα: στις ανθρώπινες εμπειρίες που διαφεύγουν των κυρίαρχων αφηγήσεων, στις λεπτές αποχρώσεις της Ιστορίας και στη δύναμη που έχει το ντοκιμαντέρ να δημιουργεί χώρο για διάλογο, κριτική σκέψη και ουσιαστική κατανόηση.

Το καλωσόρισμα

Καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους, η Καλλιτεχνική Διευθύντρια, ιδρύτρια και εμπνεύστρια του Beyond Borders, Ειρήνη Σαρίογλου, αναφέρθηκε στις ιδιαίτερα μεγάλες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπισε φέτος η διοργάνωση, αλλά και στη μεγάλη ανταπόκριση των δημιουργών από όλο τον κόσμο.

«Παρά τις δραματικές περικοπές που αντιμετωπίσαμε φέτος, τα καταφέραμε. Και είμαστε εδώ. Δυνατοί και παρόντες. Λάβαμε 634 ταινίες από 156 χώρες. Στη φετινή διοργάνωση παρουσιάζουμε 42 ταινίες στα διαγωνιστικά μας τμήματα, ενώ 35 από αυτές πραγματοποιούν στο Καστελλόριζο την παγκόσμια, διεθνή ή ελληνική πρεμιέρα τους. Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι η απόδειξη ότι το Beyond Borders έχει κατακτήσει τη δική του θέση στον διεθνή χάρτη του ντοκιμαντέρ», τόνισε.

Παρά τις φετινές αντιξοότητες, η διεξαγωγή της 11ης διοργάνωσης, όπως υπογράμμισε, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία και παράλληλα επιβεβαιώνει ότι το Beyond Borders συνεχίζει από το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας να δημιουργεί γέφυρες ανάμεσα σε δημιουργούς, χώρες και πολιτισμούς, παραμένοντας προσηλωμένο στην ανεξαρτησία, την καλλιτεχνική ποιότητα και τον διεθνή του προσανατολισμό.

Η Ελβετία Τιμώμενη Χώρα της 11ης διοργάνωσης

Με Τιμώμενη Χώρα την Ελβετία και σε συνεργασία με τη Swiss Films, η φετινή διοργάνωση παρουσιάζει ένα εκτενές αφιέρωμα στο ελβετικό ντοκιμαντέρ και στους επαγγελματίες του χώρας.

Στο πλαίσιο της φετινής διοργάνωσης τιμώνται επίσης σημαντικοί διεθνείς και ελληνικοί φορείς: το HEAD – Genève, ως Τιμώμενο Ακαδημαϊκό Ίδρυμα, το Visions du Réel, ως Τιμώμενο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ, το Al Jazeera Documentary, ως Τιμώμενο Ξένο Μέσο Ενημέρωσης, και ο Alpha TV, ως Τιμώμενο Ελληνικό Μέσο Ενημέρωσης.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκφράστηκαν προς τη Swiss Films και τον Marcel Müller για την άψογη συνεργασία καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, καθώς και προς το ΕΚΚΟΜΕΔ, Κύριο Θεσμικό Εταίρο της 11ης διοργάνωσης, για την έμπρακτη και ουσιαστική στήριξή του σε μια ιδιαίτερα απαιτητική χρονιά.

Οι Κριτικές Επιτροπές του 11ου Beyond Borders

Κατά τη διάρκεια της τελετής παρουσιάστηκαν οι Κριτικές Επιτροπές των διαγωνιστικών τμημάτων του 11ου Beyond Borders, στις οποίες συμμετέχουν σημαντικές προσωπικότητες από τον διεθνή και ελληνικό χώρο του κινηματογράφου, της δημοσιογραφίας και του πολιτισμού. Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του Κυρίως Διαγωνιστικού Τμήματος είναι ο διεθνώς καταξιωμένος σκηνοθέτης και παραγωγός Christian Frei. Την επιτροπή συμπληρώνουν ο Peter Arens, Επικεφαλής του Τμήματος History & Science του ZDF, ο σκηνοθέτης και καθηγητής κινηματογράφου Θανάσης Βασιλείου, η Πίμη Φασούλα, Διευθύντρια Επικοινωνίας και Marketing του Alpha TV, και ο Adel Ksiksi, Planning & Scheduling Manager του Al Jazeera Documentary.

Για ακόμη μία χρονιά, το Beyond Borders φιλοξενεί και απονέμει το Βραβείο FIPRESCI της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου. Την κριτική επιτροπή απαρτίζουν οι κριτικοί κινηματογράφου Paola Casella, Nino Kovačić και Ρόμπυ Έκσιελ.

Το διαγωνιστικό τμήμα μicro, αφιερωμένο στις ταινίες μικρού μήκους νέων και ανερχόμενων δημιουργών και με τη σταθερή υποστήριξη του ZDF, έχει ως Πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής τη Michaela Kolster, δημοσιογράφο και Διευθύντρια Προγράμματος ZDF/PHOENIX. Την υπόλοιπη επιτροπή απαρτίζουν: ο Θανάσης Νεοφώτιστος, ο Λευτέρης Φυλακτός, ο Marcin Kundera και ο Aurélien Marsais.

«Where Shadows Rest»: Μια έναρξη με ιδιαίτερο συμβολισμό

Η αυλαία των προβολών άνοιξε με το ντοκιμαντέρ «Where Shadows Rest» της Μαριάννας Οικονόμου, παρουσία της σκηνοθέτιδας, η οποία διεξήγε έναν ζεστό και εποικοδομητικό διάλογο με το κοινό, αμέσως μετά την προβολή. Η επιλογή της συγκεκριμένης ταινίας για την έναρξη είχε ιδιαίτερη σημασία για το Beyond Borders, καθώς το έργο ολοκληρώθηκε με την υποστήριξη του Beyond Borders Co-Production Forum.

Η συμβολική αυτή σύνδεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς τόσο η ταινία έναρξης όσο και η ταινία λήξης της 11ης διοργάνωσης αποτελούν καρπούς των αναπτυξιακών προγραμμάτων του Φεστιβάλ. Με τον τρόπο αυτό, το Beyond Borders αναδεικνύει έμπρακτα τον διευρυμένο του ρόλο: όχι μόνο ως χώρο προβολής ολοκληρωμένων ταινιών, αλλά και ως ενεργό οικοσύστημα που στηρίζει την ανάπτυξη, την παραγωγή και τη διεθνή πορεία νέων κινηματογραφικών έργων.

Μια εβδομάδα κινηματογράφου στο Καστελλόριζο

Η πρώτη βραδιά της 11ης διοργάνωσης ολοκληρώθηκε στην πλατεία Ηρώου, δίπλα στο λιμάνι, με DJ party και τον Ρόμπυ Έκσιελ στα decks, δίνοντας έναν εορταστικό τόνο στην κινηματογραφική εβδομάδα που μόλις ξεκίνησε.

Έτσι λοιπόν, από τις 23 έως τις 30 Αυγούστου 2026, το Καστελλόριζο θα γίνει για ακόμη μία φορά σημείο συνάντησης κινηματογραφιστών, ιστορικών, ακαδημαϊκών, επαγγελματιών του οπτικοακουστικού χώρου και κοινού από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Για τις επόμενες οκτώ ημέρες, το 11ο Beyond Borders συνεχίζει το ταξίδι που ξεκίνησε πριν από έντεκα χρόνια στο νοτιοανατολικότερο άκρο της Ελλάδας και της Ευρώπης, με σταθερή πίστη στη δύναμη του ντοκιμαντέρ να καταγράφει, να ερευνά, να διασώζει τη μνήμη και να δημιουργεί γέφυρες πέρα από σύνορα.

Διοργάνωση: Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ)