Όσο γυρνώ μέσα σε πληροφορίες που απλόχερα μου έδωσε το Αρχείο του ΚΚΕ και στα βιβλία που διάβασα για τους τόπους εξοριών ως τώρα, εντοπίζω πως οι διωκόμενοι αποτέλεσαν παραδείγματα για σήμερα. Θέλω μέσα από το υλικό που αντλήθηκε να προβάλω την ακεραιότητα που δηλώνει επιμονή και υπομονή, που ξεπερνά την ανθρώπινη λογική. Θέλω να τους τιμήσω. Να φέρω στην σημερινή επιφάνεια αυτές τις προσωπικότητες που άντεξαν και παρέμειναν πιστοί στις ιδέες τους για έναν καλύτερο κόσμο, που στάθηκαν με ήθος και αξιοπρέπεια μπροστά στους βασανιστές τους. Το θέμα των εξοριών όταν επανέρχεται στην σημερινή εποχή δεν γίνεται αρκετά κατανοητό.
Δεν μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγεθος της σημερινής καταστολής. Υπάρχει σε τόσο μεγάλο βαθμό που τα ιστορικά γεγονότα περνούν πολύ επιφανειακά μέσα στο μυαλό μας, χωρίς ένταση. Συνυπάρχουμε με όλα αυτά μέσα σε μια μεγάλη ταχύτητα, χωρίς να προλαβαίνουμε να διαισθανθούμε καθώς ζούμε σε μια πλασματική πραγματικότητα. Δεν μπορούσα, μέσα σε όλο αυτό τον καταιγισμό πληροφοριών εικόνων και ειδήσεων που βιώνουμε καθημερινά, διαβάζοντας τις φρικαλεότητες που υπέστησαν οι πολιτικοί κρατούμενοι, να τις καταλάβω.
Δημιούργησα αυτή την εικαστική δουλειά έχοντας στο μυαλό μου ότι δεν γνωρίζω εγώ πρώτα. Ότι θέλω να μάθω, να εκπαιδευτώ, να διδαχθώ. Το να αποδώσεις εικαστικά τα γεγονότα εκείνα που έγιναν στους τόπους των εξοριών δεν είναι καθόλου μία απλή διαδικασία. Χρειάζεται να γνωρίζεις, να ρωτάς και να ερευνάς. Είναι μία ιστορική έρευνα που μέσα από τον ζωγράφο καταλήγει να παραχθεί εικαστικό έργο. Οι καταγραφές και οι μαρτυρίες με το πέρασμα του χρόνου δεν μένουν ως ειδησιογραφία, ως ένα τραγικό γεγονός μες στο μυαλό, αλλά σε κάνουνε να φιλοσοφήσεις, να δημιουργήσεις το γιατί, να το επεξεργαστείς και στο τέλος αυτό που έχεις αφαιρέσει και αυτό που έχεις επιλέξει να το κάνεις μία εικόνα. Το ζήτημα είναι αν θα γίνει μία εικόνα σκληρή ή μια εικόνα ελπιδοφόρα.
Τη σκληρότητα την έχουνε ζήσει μόνο αυτοί οι άνθρωποι που βρέθηκαν μέσα στις εξορίες. Εγώ είμαι απλώς ένας μελετητής μέσα σε ένα εργαστήριο γύρω από τα πινέλα μου, γύρω από την ησυχία μου που απλώς διάβαζα. Ωστόσο ο αγώνας των ανθρώπων αυτών που ήταν ένας αγώνας ήθους και πνευματικότητας, αυτό που δημιουργεί στο τέλος είναι ένα έντονο μήνυμα ελπίδας ότι μπορεί παλεύοντας ο κόσμος να αλλάξει. Ένα μήνυμα σθένους ότι αντέχει ο ακέραιος άνθρωπος υπερασπιζόμενος της ιδέες του. Ένα μήνυμα που είναι πάντα επίκαιρο σε όλες τις εποχές και παγκόσμιο, ότι ο άνθρωπος μπορεί να είναι ψηλά έχοντας ψηλά το ηθικό μην υποκύπτοντας σε ακραιότητες, όχι ως ένας ακόμη ήρωας αλλά ως άνθρωπος αθάνατος. Σήμερα, μετά από αρκετό χρόνο έρευνας αισθάνομαι την ανάγκη να μπαίνω ακόμη βαθύτερα στο ιστορικό γεγονός της εξορίας. Ως καλλιτέχνης αισθάνομαι δοσμένη απόλυτα σε μια πορεία που έχει πολλά χιλιόμετρα ακόμη να διανύσω και με βαθύ σεβασμό θα ακολουθήσω με αυτή την έκθεση να είναι μόνο η αρχή ως πρώτο μέρος για να ακολουθήσουν και άλλα.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Θέλω να κλείσω με τα λόγια του Βλάση Παπαγιαννακόπουλου, ενός ανθρώπου που τα τρυφερότερα χρόνια της ζωής του ως νέος, τα έζησε σε φυλακές και εξορίες. Τον ευχαριστώ θερμά για την θαλπωρή της φιλοξενίας του στο σπίτι του που απλόχερα μοιράστηκε μαρτυρίες των βιωμάτων του και εξέφρασε όσα οραματίζεται.
«Αισθάνεσαι ικανοποίηση γιατί δεν λύγισες. Οι νεότερες γενιές πιστεύουν σε αυτό το δίκαιο και θα κάνουν το ίδιο. Και ίσως και περισσότερα και καλύτερα. Γιατί δεν είναι η δική μας η προσπάθεια που θέλουμε να φτιάξουμε τέτοιους ανθρώπους. Είναι το σύστημα το ίδιο που τους δημιουργεί. Η καταπίεση η ίδια τον φτιάχνει τον αγωνιστή.»
Βασιλική Σπύρου – Συνοπτικό βιογραφικό
Η Βασιλική Σπύρου είναι ζωγράφος, απόφοιτη της Σχολής Καλών Τεχνών Α.Π.Θ και εκπαιδευτικός τέχνης. Έχει επίσης σπουδές στην Ηλεκτρονική εκτύπωση εντύπου και στις Γραφικές Τέχνες. Ασχολείται με τη σκηνoγραφία, τη χαρακτική, τη φωτογραφία και την performance. Αρθρογραφεί και διεξάγει επιμορφώσεις βασισμένες σε έρευνές της για τον πολιτισμό. Είναι μέλος πολλών φορέων πολιτισμού και από το 2011 μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας.
