Η έκθεση “Seascapes, Still Lifes, and Nudes” παρουσιάζει εμβληματικά έργα ζωγραφικής και σχέδια από το σύνολο της καριέρας του Tom Wesselmann και σηματοδοτεί την πρώτη ατομική του έκθεση στην Ελλάδα.
Πρωτοπόρος και αντισυμβατικός, ο Tom Wesselmann (1931–2004) καθιερώθηκε από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 ως ένας από τους θεμελιωτές του κινήματος της Pop Art. Αντλώντας έμπνευση από τα παραδοσιακά εικαστικά είδη, δημιούργησε έργα μικτής τεχνικής — εσωτερικούς χώρους, τοπία, γυμνά και νεκρές φύσεις — συνδυάζοντας την εικονιστική ζωγραφική του μοντερνισμού με αναφορές στη μαζική κουλτούρα. Σε μια εποχή έντονων κοινωνικών και πολιτισμικών αλλαγών, κατά την οποία η κατανάλωση, η αναπαράσταση και η σεξουαλικότητα επανεξετάζονταν ριζικά, ο Wesselmann επαναπροσδιόρισε την καλλιτεχνική εικονογραφία μέσα από ένα πρίσμα αφαιρετικό, σύγχρονο και εμφανώς αμερικάνικο, το οποίο καθοδηγείται από αυτό που ο ίδιος ο καλλιτέχνης αποκαλούσε «ερωτική απλοποίηση».
Σημαντικό έργο της έκθεσης αποτελεί το Great American Nude #1 (1961), με το οποίο ξεκίνησε μια σειρά εκατό αριθμημένων έργων που αναπτύχθηκε έως το 1973. Ένα γυμνό γυναικείο σώμα είναι ξαπλωμένο στο επάνω μισό της σύνθεσης· τα χωρίς διαβαθμίσεις χρώματα, οι επίπεδες φόρμες και οι λιτές καμπύλες γραμμές συνομιλούν με τη στυλιστική παράδοση που εγκαινίασε ο Henri Matisse. Πίσω από τη μορφή, εμφανίζεται ένα κολάζ με λόφους και θέα στη θάλασσα, το τρίχρωμο της γαλλικής σημαίας κι ένα μοτίβο αστεριών που παραπέμπει στην αμερικάνικη — στοιχεία που υποδηλώνουν τις καλλιτεχνικές επιρροές του Wesselmann.
Από το 1965, ο Wesselmann άρχισε να δημιουργεί μια σειρά από θαλασσογραφίες και κολάζ, στην οποία απεικονίζονται αποσπασματικά μέρη του ανθρώπινου σώματος — πόδια, στήθη ή προφίλ προσώπων — τοποθετημένα μπροστά από έντονες χρωματικές ζώνες που παραπέμπουν στον ουρανό, τα κύματα και την άμμο. Ο καλλιτέχνης συνέχισε να εξερευνά το θέμα αυτό σε έργα που αντιπαραθέτουν το ανθρώπινο σώμα με το φυσικό τοπίο. Στο έργο Seascape #24 (1967–71), το γυναικείο στήθος υπονοείται μέσω της απουσίας του. «Όπως μπορεί να συμβεί και σε μια ηλιόλουστη παραλία», έγραφε ο ίδιος, «η σάρκα χάνεται σε αυτή τη στιγμή επίγνωσης που το βλέμμα στρέφεται στο βάθος, προς τον ήλιο∙ ωστόσο η θηλή παραμένει στοιχείο της σύνθεσης χάρη στο χρώμα, τη μορφή και της σημασίας της ως σημείου εστίασης».
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Άλλα έργα ζωγραφικής και σχέδια καταγράφουν τους πειραματισμούς του Wesselmann με το ύφος και τη φόρμα καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του. Τα Still Life with Daffodil, Rose and Green Plate (1985) και Country Bouquet with Hibiscus (1989) αξιοποιούν μια διαδικασία κατά την οποία τα γραμμικά σχέδια μετατρέπονταν σε αλληλοσυνδεόμενα κομμάτια από ατσάλι κομμένο με λέιζερ, τα οποία ο καλλιτέχνης στη συνέχεια ζωγράφιζε. Έργα όπως τα Still Life with Blonde and Two Goldfish (1999) και Blue Nude #8 (2000) μαρτυρούν το διαρκές ενδιαφέρον του για την αφαίρεση, το λαμπερό χρώμα, καθώς και για το γυμνό και τη νεκρή φύση ως θεματικές.
Κεντρική φωτογραφία θέματος: Tom Wesselmann, Seascape #22, 1967, λάδι σε διαμορφωμένο καμβά, 230,5 × 150,5 εκ © The Estate of Tom Wesselmann / Licensed by ARS/VAGA, New York. Photo credit: Owen Conway
