Στο επίκεντρο του φετινού προγράμματος ΚΟΙΝΩΝΩ βρίσκονται οι εμβληματικοί περιστεριώνες της Τήνου — μοναδικά δείγματα αγροτικής αρχιτεκτονικής και σύμβολα της τοπικής ταυτότητας και μνήμης. Ο φετινός κύκλος φιλοδοξεί να αναδείξει την πολιτισμική, αισθητική και κοινωνική τους αξία μέσα από ένα σύνθετο καλλιτεχνικό και ερευνητικό πρόγραμμα.
Οι Τηνιακοί Περιστεριώνες φέρουν την αρχιτεκτονική του φτερουγίσματος. Διάτρητοι, δαντελωτοί, ανασαίνουν τις κοφτές αναπνοές ενός κρυφού αιωρούμενου βασιλείου. Οι συχνά άγνωστοι δημιουργοί τους ξεδιπλώνουν ένα όρθιο οριγκάμι από αλμυρές ανακλάσεις και ξεδιψαστικές σκιές, σαν πέτρινες συμφωνίες γεμάτες από την ελαφράδα του κύματος.
Μια συμφωνία λευκή κι αρμονική, εκεί στα κύματα των ασπροπράσινων βράχων, να αφουγκράζεται τον ορίζοντα που σκύβει να τους μιλήσει. Μέσα στις πυραμίδες, στους ρόμβους, στα τρίγωνα και στα ημικύκλια των θόλων, η ησυχία φτιάχνει φωλιά στα κελαρύσματα των λαρυγγισμών των πτηνών και στον αγέρα που χορεύει μέσα από τα πούπουλα τους.
Δεν είναι κάστρα για πολέμους, ούτε πύργοι για φυλακές, είναι διώροφα ποιήματα από αρχοντικό σχιστόλιθο παρμένο απ’ τα ταπεινά χωράφια, περασμένα με λαμπερό ασβέστη. Είναι η συνάντηση του πετάγματος με την ανοιχτωσιά. Κάτω η σοδειά, πάνω τα πουλιά, η γη με τον ουρανό αντάμα.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Κάθε περιστέρι, ένα σημάδι ελευθερίας μέσα στο γαλανό, αφήνει μια φευγαλέα πινελιά πάνω στο παλιό χαρτί του βράχου. Παραδοσιακές, άχρονες σοφίες, γεωμετρίες του ουρανού, λαξεύτηκαν για να φυλάνε αθώες ψυχές. Είναι οι μάρτυρες που μένουν όταν φύγουν τα πουλιά, λίθινα ημερολόγια πάνω στα χωράφια με τις ξερολιθιές. Κι όταν το φεγγάρι πλένει το Αιγαίο με ασήμι, οι περιστεριώνες λούζονται στο γαλάζιο φως- ονειρεύονται κελαηδήματα, και προσμένουν το ξημέρωμα για να ξαναγεμίσουν με την αναπνοή της ζωής.
Από το 1200 ακόμα εκεί, περίπου μια χιλιάδα από αυτούς, ξεπροβάλλουν μέσα από τα θυμάρια και τα βάτα. Μετά τους Ενετούς, οι Τούρκοι πρόσφεραν περιστεριώνες στους Τηνιακούς για δέλεαρ στις αγροτικές εργασίες. Φέτος, στο δεκαπενθήμερο που ολοκληρώνεται στις 6/9 ξαναγίνονται τοπόσημα μοναδικά από τον πολιτιστικό φορέα ΚΟΙΝΩΝΩ- The Tinos Gathering, στο πλαίσιο του θεματικού κύκλου «Σπάνιες Γαίες» που διοργανώνει το Open Tinos Dove Routes για να αναδείξει τα σύμβολα της αρχιτεκτονικής αθωότητας και της τοπικής μνήμης.
Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του εγχειρήματος Χρήστος Αρτέμης μας συστήνει και τη νέα διαδικτυακή πλατφόρμα χαρτογράφισης και τεκμηρίωσης CODE21: tinosdovecotesplatform, όπου οι περιστεριώνες παρουσιάζονται τρισδιάστατα μαζί με οπτικοακουστικό περιεχόμενο, ώστε να γίνουμε κι εμείς αλαργινά πουλιά και να φανταστούμε ότι κατοικούμε σε αυτούς. Αυτή η πλατφόρμα γίνεται πράξη σε συνεργασία με το Cycladic Identity από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, ώστε να μπορεί να προσελκύει όλο το χρόνο και τις νεότερες γενιές στην εξερεύνηση του πολιτισμικού υφαντού του νησιού, και οργανώθηκε από τους Δρ. Αβραάμ Μαυρίδη, Ειδικό Ερευνητή της ΕΕ, Καθηγητή Γεωπληροφορικής – επιστημονικά υπεύθυνο της CODE21, Αλέκα Γκούραβα, αρχιτεκτόνισσα, υποψήφια διδάκτωρ ΕΜΠ με ειδίκευση στους περιστεριώνες, Ιωάννη Ψάλτη, πρόεδρο Φίλων του Πρασίνου Τήνου.
Το φεστιβάλ για την περίοδο 2025–2027, καλεί παραγωγούς πολιτισμού να εμπνευστούν και να δημιουργήσουν έργο εκεί στο χώρο του ονείρου, μέσα από καλλιτεχνικά residencies, performances και ερευνητικά προγράμματα, με απώτερο στόχο την ορατότητα αυτής της άυλης και υλικής μαζί πολιτιστικής κληρονομιάς ώστε να μπουν τουλάχιστον 13 από τους σημαντικότερους σε πρόγραμμα συντήρησης, μιας και ο Σύλλογος συμπληρώνει αισίως τα 50 χρόνια.
Από το απόγευμα έως τη νύχτα, ο περιστεριώνας του μαρμαρά Πέτρου Δελώτη μετατράπηκε σε ένα μοναδικό φυσικό σκηνικό. Ανάμεσα στα στάχυα και τις ξερολιθιές, με τον ουρανό να σκοτεινιάζει και το κοινό καθισμένο σε καρέκλες και στο χώμα γύρω από το μνημείο, ο χώρος ζωντάνεψε ως ανοιχτό θέατρο. Φωτισμένος διακριτικά, ο περιστεριώνας έγινε ξανά κέντρο ζωής, συνάντησης και θροϊσμών, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στην πέτρα, τη μνήμη και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Στον περιστεριώνα της Αγίας Τριάδας καλλιτέχνες όπως οι Ναταλία Κωτσάνη, Βαγγέλης Ζωγράφος και Ross Daly παρουσίασαν την πρωτότυπη μελοποίηση του ποιήματος ο Απόκοπος του Μπεργαδή συνδέοντας την ελληνική μουσική παράδοση με μεσογειακά παραδοσιακά ιδιώματα. Οι Φίλοι του Πράσινου συμμετείχαν στα Living Labs: Αγρο-εργαστήρια, με θέμα την Αγροπεριβαλλοντική Βιωσιμότητα με την υποστήριξη της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής Θεσσαλονίκης, ενώ ιδιαίτερη σημασία είχε η Ηχητική Performance Ηλεκτρονικής Μουσικής από τις Rosa Anschütz, Καλλιόπη Μητροπούλου, Ελίζα Βιδάλη που συνέθεσαν ένα έργο ηλεκτρονικής ambient και πειραματικής μουσικής, σε διάλογο με τον φυσικό χώρο και έναν περιστεριώνα. Άλλα μουσικά δρώμενα περιλάμβαναν το Vexations: Μουσικά συμβάντα αυτοσαρκασμού όπου η Τόνια Μακατσιάνου ερμήνευσε το έργο του Érik Satie. Παράλληλα λειτουργούσε Εργαστήριο Υφαντικής & Κεντήματος από την Ειρήνη Ξανθιώτη (Araneida) πάνω σε μεταξοτυπίες επιλεγμένων περιστεριώνων, καθώς και η εφήμερη έκθεση της Καλυψώς Καμπάνη «Μικρές Κυκλάδες», με αναφορά στην ιδιαίτερη ξερολιθιά της Άνδρου.
Ερχόμενες εκδηλώσεις:
Παρασκευή 5 Σεπτεμβρίου | Κήπος του ΚΟΙΝΩΝΩ (Καρόλου Βιτάλη 5)
- Ώρα 19.00
Τρώτε Χώμα_ Στρογγυλή Τράπεζα / Ομιλίες / Συμπόσιο / από τον κήπο στον κήπο, με γεύσεις και ιστορίες της γης, Cantina Analogue, που συνοδεύει το vinyl set by dj stivako, με ambient and tropical vinyls.
Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου | Λιβάδι Κώμης
- Ώρα 18:00–19:30
«Πανσέληνος του Καλαμποκιού» | Συμπόσιο με τοπική μπομπότα & οργανικό οίνο.
Ανοιχτή συζήτηση για οικολογικά ζητήματα, με παράλληλη γευσιγνωσία τοπικών προϊόντων.
Σε συνεργασία με: Σύλλογο Κώμης & Cantina Analogue - Ώρα 19:30
Μουσική Συναυλία | ZONTAZOA (PLECTRUM-ΚΟΙΝΩΝΩ)
Το νέο project του Coti K. σε πρώτη παρουσίαση στην Τήνο. Ένα ηχητικό ταξίδι αυτοσχεδιασμού, ρυθμικής επανάληψης και σύγχρονης σύνθεσης, υπό το φως της πανσελήνου. - Ώρα 21:00
Πάρτυ Κλεισίματος Φεστιβάλ
Με DJ sets στο Λιβάδι Κώμης.
Συντελεστές:
Συνδιοργάνωση / Υποστήριξη:
- ΚΟΙΝΩΝΩ – The Tinos Gathering
- ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ
- Cantina Analogue Bohemian Art Wine Gallery
- Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης – Cycladic Identity
- Σύλλογοι Κώμης & Φίλοι Πρασίνου Τήνου
Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Χρήστος Αρτέμης
Photo credits: Yasmine Mevoy
Διαβάστε επίσης:
Φεστιβάλ Open Tinos Dove Routes από το Κοινωνώ – The Tinos Gathering
