Τάσος Λειβαδίτης

Τάσος Λειβαδίτης:

Ποιήματα, στίχοι, αποφθέγματα, βιβλία για τον Τάσο Λειβαδίτη (Tasos Livaditis)

Ο Αναστάσιος-Παντελεήμων Λειβαδίτης (20 Απριλίου 1922 – 30 Οκτωβρίου 1988) ήταν σημαντικός Έλληνας ποιητής.

Γιος του Λύσανδρου και της Βασιλικής, γεννήθηκε στην Αθήνα και είχε τέσσερα μεγαλύτερα αδέρφια: μια αδερφή και τρεις αδερφούς. Αδερφός του ήταν ο ηθοποιός Αλέκος Λειβαδίτης και ανιψιός του ο ηθοποιός Θάνος Λειβαδίτης.

Tο 1940 εγγράφεται στη Nομική Σχολή του Πανεπιστήμιου της Aθήνας. Δεν θα τελειώσει όμως ποτέ, καθώς τον κερδίζει η Aντίσταση, οργανώνεται στην EΠON. Στην καρδιά της Kατοχής το 1943, χάνει τον πατέρα του, ενώ αργότερα, όντας στην Mακρόνησο (1951), χάνει και τη μητέρα του.

Tο 1946 παντρεύεται τη Mαρία, δευτερότοκη κόρη του Γεωργίου Στούπα και της Aλεξάνδρας Λογοθέτη. Tου στάθηκε στήριγμα όχι μόνο στα σκληρά χρόνια της εξορίας του ποιητή, συντηρώντας και την μητέρα του αλλά και φύλακας – άγγελος σε όλη του τη ζωή. O ποιητής την έχει ηρωίδα του στο “Aυτό το αστέρι είναι για όλους μας” που της το αφιερώνει. Tην ίδια χρονιά κάνει και την πρώτη του λογοτεχνική εμφάνιση δημοσιεύοντας το ποίημα “Tο τραγούδι του Xατζηδημήτρη” στο περιοδικό “Eλεύθερα Γράμματα” του Δημήτρη Φωτιάδη.

Ανέπτυξε έντονη πολιτική δραστηριότητα στο χώρο της αριστεράς με συνέπεια να εξοριστεί από το 1945 έως το 1951. Με τη λήξη των Δεκεμβριανών συλλαμβάνεται και φυλακίζεται. Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας (1945) αφήνεται ελεύθερος. Τον Ιούνιου του 1948 συλλαμβάνεται και εξορίζεται στο Μούδρο. Το 1949 μεταφέρεται στη Μακρόνησο. Επειδή δεν υπέγραψε δήλωση μετάνοιας μεταφέρεται στον Αϊ Στράτη κι από κει στις φυλακές Χατζηκώστα στην Αθήνα, απ’ όπου αφέθηκε ελεύθερος το 1951.

Το «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου» θεωρήθηκε «κήρυγμα ανατρεπτικό» και κατασχέθηκε. Το 1955 ο ποιητής δικάζεται στο Πενταμελές Eφετείο για το συγκεκριμένο έργο του. Πλήθος κόσμου και ανάμεσά τους πολλές προσωπικότητες των γραμμάτων θα παρακολουθήσουν αυτή τη πνευματική δίκη όπου ο ποιητής θα μετατρέψει το εδώλιο σε βήμα και όπου θα διατυπώσει την ουσία και τον σκοπό της τέχνης του. Θα συγκινήσει όχι μόνο το ακροατήριο αλλά και τους δικαστές που τελικά θα τον αθωώσουν πανηγυρικά.

Στο ελληνικό κοινό ο Τάσος Λειβαδίτης εμφανίστηκε το 1946, μέσα από τις στήλες του περιοδικού Ελεύθερα Γράμματα (τεύχ. 55,15-11-46) με το ποίημα «Το τραγούδι του Χατζηδημήτρη». Το 1947 συνεργάστηκε στην έκδοση του περιοδικού «Θεμέλιο». Το 1952 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική σύνθεση με τίτλο «Μάχη στην άκρη της νύχτας» και εργάστηκε επίσης σαν κριτικός ποίησης στην εφημερίδα Αυγή, από το 1954 – 1980 (με εξαίρεση τα έτη 1967-74 που η εφημερίδα είχε κλείσει λόγω δικτατορίας) και το περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης» (1962-1966), όπου δημοσίευσε πολιτικά και κριτικά δοκίμια.

Στα χρόνια της δικτατορίας, ο Λειβαδίτης βυθίζεται στη σιωπή και μένει άνεργος. Έτσι κατέληξε να γράφει σε ένα νεανικό λαϊκό περιοδικό της εποχής, το Φαντάζιο, μαζί με πολλούς ακόμα διωγμένους αριστερούς, από τον κριτικό κινηματογράφου Γιάννη Μπακογιαννόπουλο μέχρι τον συγγραφέα του Λοιμού, τον Αντρέα Φραγκιά, και τον Αλέξανδρο Κοτζιά που εκείνο το διάστημα ήταν στη φυλακή.

Με το ψευδώνυμο Ρόκκος, ο Λειβαδίτης δούλεψε μια σειρά από βιογραφίες λογοτεχνών και ακόμα μια σειρά από περιλήψεις, σε μορφή εκτενών διηγημάτων, μεγάλων έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ειδικά η δεύτερη σειρά είναι υποδειγματική ως προς τη γραφή της και τον τρόπο απόδοσης του πνεύματος των έργων που πραγματεύεται.

Αυτές οι δύο σειρές κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Καστανιώτη: ο τόμος Μεγάλες Μορφές της Λογοτεχνίας συγκεντρώνει βιογραφίες “καταραμένων” Ελλήνων λογοτεχνών και ο τόμος Μεγάλοι Ρώσοι Συγγραφείς (Ντοστογιέφσκι, Τολστόι, Παστερνάκ, Λέρμοντοφ): Συνοπτική Απόδοση των Αριστουργημάτων τους από τον Τάσο Λειβαδίτη συγκεντρώνει ένα μέρος των εξαιρετικά ζωντανών συνόψεων που είχε κάνει ο ποιητής.

Tο 1972, εκδίδει το βιβλίο “Nυχτερινός επισκέπτης”, που οι κριτικοί το θεωρούν έναρξη της β’ φάσης του έργου του. Παράλληλα αποστασιοποιείται απο την πολιτική δράση και κάνει μια βαθειά στροφή ενδοσκόπισης, αναδεικνύοντας το μεγάλο φιλοσοφικό βάθος του έργο του, ακολουθώντας έναν μοναχικό δύσβατο και πρωτοποριακό δρόμο στην μεγάλη του τέχνη.

Η λογοτεχνική του πορεία μπορεί να διαιρεθεί σε 3 φάσεις. Την «επαναστατική», την «συμβολική-αλληγορική» και την «υπαρξιακή».

Στίχοι του μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη, στο δίσκο «Πολιτεία» (1961), «Της εξορίας» (1976), «Πολιτεία Γ’ – Οκτώβρης ’78» (1976), «Τα Λυρικά» (1977), «Λειτουργία Νο2: Για τα παιδιά που σκοτώνονται στον πόλεμο» (1987), τον Μάνο Λοΐζο στο δίσκο «Για μια μέρα ζωής» (1980), τον Γιώργο Τσαγκάρη στο δίσκο «Φυσάει» (1993) με ερμηνευτή το Βασίλη Παπακωνσταντίνου και τη συμμετοχή του ηθοποιού Γιώργου Μιχαλακόπουλου, τον Μιχάλη Γρηγορίου στο δίσκο «Σκοτεινή πράξη, ένα Ορατόριο σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη» (1997) και από το συγκρότημα Όναρ στο δίσκο «Αλαντίν, τελειώσαν οι ευχές σου» (2003).

Συνυπέγραψε ακόμη με τον Κώστα Κοτζιά τα σενάρια των ελληνικών ταινιών «Ο θρίαμβος» και «Συνοικία το όνειρο» σε σκηνοθεσία του Αλέκου Αλεξανδράκη.

Τα ποιήματά του μεταφράστηκαν σε διάφορες γλώσσες.

Τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο ποίησης στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας στη Βαρσοβία (1953 για τη συλλογή του «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου»), το πρώτο βραβείο ποίησης του Δήμου Αθηναίων (1957 για τη συλλογή του «Συμφωνία αρ.Ι»), το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1976 για τη συλλογή «Βιολί για μονόχειρα»), το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1979 για το «Εγχειρίδιο ευθανασίας»).

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της «Εταιρείας Συγγραφέων». Έγραψε επίσης κι ένα μικρό τόμο με τίτλο: «Έλληνες ποιητές», ο οποίος αναφέρεται στις συλλογές που εκδόθηκαν την περίοδο 1978-1981, και αποτελεί μια απογραφή 74 ποιητικών συλλογών.

Οι εκδόσεις Μετρονόμος κυκλοφορούν 7 θεατρικά έργα του Σαίξπηρ σε απόδοση Τάσου Λειβαδίτη

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μετρονόμος το βιβλίο «Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Απόδοση επτά θεατρικών έργων σε...

Τάσο Λειβαδίτη, σε ευχαριστούμε για όσα γίναμε…

Σαν σήμερα γεννιέται ο Τάσος Λειβαδίτης και οι ουρανοί ντύνονται στα χρώματα του έρωτα...

Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης με εκδηλώσεις από το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού τιμά την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης με τρεις σημαντικές εκδηλώσεις που...

8 άνδρες υμνούν τη γυναίκα: Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης & ΚΘΒΕ ενώνουν τις φωνές τους

Το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ενώνουν τις δυνάμεις τους,...

Ποίηση: Έρωτας ίσον επαναστατικότητα σε ζοφερούς καιρούς

Αγαπημένοι ποιητές και ποιήτριες υμνούν το μεγαλείο του έρωτα και την επαναστατικότητα που φέρει.

Αφιέρωμα στην Πρωτοχρονιάτικη ποίηση

Ένας καινούργιος χρόνος, τι μας περιμένει, αναρωτιέται ο ποιητής Τάσος Λειβαδίτης...

Μετράμε αντίστροφα για τα Χριστούγεννα μέσα από την πένα σπουδαίων ποιητών

Μια επιλογή από ποιήματα των Γιώργου Δροσίνη, Οδυσσέα Ελύτη, Ζωής Καρέλη, Τάσου Λειβαδίτη, Φερνάντο...

Τάσος Λειβαδίτης: Μία ανέγγιχτη από τον χρόνο ποίηση

Ο επαναστάτης ποιητής Τάσος Λειβαδίτης, ο οποίος ύμνησε τον έρωτα, γεμίζοντας με ανθρώπινα δάκρυα...

Συνοικία το Όνειρο, από τον Σωτήρη Χατζάκη στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο

Ο Σωτήρης Χατζάκης λοιπόν, διασκευάζει θεατρικά και σκηνοθετεί το σενάριο του Τάσου Λειβαδίτη και...

Εφτά Έλληνες ποιητές έγραψαν για τους δικούς τους έρωτες

Η ποίηση άγγιζε αναπόφευκτα το θέμα του έρωτα και είτε το εξύψωνε, είτε το...

Τα “Λυρικά” του Μίκη Θεοδωράκη στο Θέατρο Ολύμπια

Τα Λυρικά του Μίκη Θεοδωράκη, σε ενορχήστρωση του Γιάννη Μπελώνη, έρχονται στο Ολύμπια –...

Γιάννης Μπέζος και Ηρώ Μπέζου: Αφιέρωμα στους «ποιητές της ήττας»

Ο Γιάννης Μπέζος και η Ηρώ Μπέζου παρουσίαζουν στην Πειραιώς 260 την παράσταση "Κρατώντας...

Τάσος Λειβαδίτης. Ο ποιητής, το έργο, η ζωή του: Παρουσίαση στο Polis Art Cafe

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Θεοδόσης Πυλαρινός, ομότ. καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου. Θα ακολουθήσει...

Ενός λεπτού σιγή για τον Τάσο Λειβαδίτη

Ο Δημήτρης Στεφανάκης γράφει με αφορμή την ποίηση του Τάσου Λειβαδίτη.

Τάσος Λειβαδίτης: Ο Ποιητής, το έργο, η ζωή του – Συλλογικό

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Στίξις το συλλογικό έργο Τάσος Λειβαδίτης - Ο Ποιητής, το...

Σκιές από μακρινά φώτα: Αφιέρωμα στον Τάσο Λειβαδίτη στη Λάρισα

Ένα μικρό αφιέρωμα στην ποιητική του Τάσου Λειβαδίτη θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 26 Ιουλίου...