Το πηγαίο ταλέντο, σπανίζει στις μέρες μας, κυρίως όταν αυτό συνδέεται και ουσιαστικά συνδυάζεται με τα γνωρίσματα ενός εκσυγχρονισμένου και γόνιμου προβληματισμού, γύρω από τα επίπεδα ανάπτυξης και τις λειτουργίες της φόρμας, ιδιαιτέρως όταν αυτή εννοιοδοτεί μια πολύπτυχη και πολυδιάστατη πραγματικότητα μέσα στην οποία -συνειδητά ή ασυνείδητα- ζούμε, συσχετίζοντας τον εσωτερικό μας κόσμο με το περιβάλλον.
Τα εικαστικά κι ασπρόμαυρα έργα της Σωτηρίας Αλεβίζου, που εμφανίζονται μέσα από ποικίλες διαστάσεις, είναι δημιουργημένα με διαφόρων ειδών μελάνια και μολύβια σε χαρτί. Οι εμπνεύσεις της συνήθως προέρχονται από μορφές που αφορούν την χλωρίδα της φύσης (π.χ. ρίζες, βλαστούς, κορμούς δέντρων, κλαδιά, άνθη, φύλλα, καρπούς), με κύρια και ουσιαστική την διαφορά ότι η ζωγράφος, δεν περιγράφει, δεν εξωραϊζει το γνωστό, ούτε δεσμεύεται από νοσταλγίες, που καθηλώνονται στο συναίσθημα, για χαμένους Παραδείσους. Μέσα από το υφολογικά σύνθετο ιδίωμα της γραφής της, δημιουργεί πρωτότυπους, δικούς της κόσμους, με υφέρπουσες αναλογίες κι αντιθετικές εναρμονίσεις, με παράδοξα επίσης ρυθμικά σχήματα κι αντιστοιχίες που αποκαλύπτουν γέφυρες ανάμεσα στις οικολογικές συνισταμένες και στον ψυχισμό του σύγχρονου ανθρώπου.
Στην αυθόρμητη κι «αυτοματική» γραφή της Σωτηρίας Αλεβίζου, η οποία εκφραστικά λειτουργεί με βάση την δραστήρια φαντασιακή παράμετρο της ζωγράφου και τον υποβλητικό της ποιητικό συνειρμό, εμφανίζονται διαλεκτικά αναδυόμενα ορισμένα στοιχεία. Πρόκειται για στοιχεία και γνωρίσματα ενός προσωπικά αφομοιωμένου και πρωτότυπα αναπλασμένου σουρεαλισμού. Τα στοιχεία αυτά δεν είναι αποκομμένα, καθώς συνδυάζονται με εκείνα ενός εκφραστικού εξπρεσιονισμού, ενός επιλεκτικού μινιμαλισμού, κάποιου ελεγχόμενου ρεαλισμού και μιας λυρικής αφαίρεσης. Κι όλα αυτά, με μια ποιότητα μοναδική, που οφείλεται στην συνεχώς ανανεωνόμενη έμπνευση της ζωγράφου, (την βασιζόμενη στον επιδέξιο χειρισμό των εντάσεων και υφέσεων του φωτός). Βασίζονται επίσης στην πυκνότητα και στην κατάλληλη επιφανειακή αραίωση της υφής και της χροιάς που υποβάλλει στο βλέμμα η «πινελιά» της Σωτηρίας Αλεβίζου, στις τονικές επίσης διαφάνειες και στις εσωτερικές αντιστίξεις. Τις αντιστίξεις, που δημιουργούν σαν ψίθυροι, τα συνομιλούντα μοτίβα της, μαζί με την ζωτική κινητικότητα που αυτά τα φυτοβλαστήματα, (μέσα από την ελεγειακή σιωπή τους), υπαγορεύουν, εννοιοδοτώντας τον χώρο. Έναν χώρο, που δίνει την αίσθηση της ακραιφνούς ισορροπίας και της ταυτόχρονης αιώρησης. Τον χώρο της εγγύτητας και των αποστάσεων, της πραγματικότητας των μεταλλαγών, των μετασχηματισμών, αλλά και της υπέρβασης. Τον χώρο της στιγμιαίας αποτύπωσης και των διαρκώς εξελισσόμενων πεδίων της, προς μια συνεχόμενη μεταμορφωτική δυνατότητα.
Τα χαρακτηριστικά στοιχεία της γραφής της Σωτηρίας Αλεβίζου, εμφανίζονται στο πεδίο ωσμωτικά και κυρίως υπαινικτικά, με αινιγματικό κατά βάση πρόσημο, που τονίζει κι αναδεικνύει μια συνεχόμενη κι αλληλένδετη διαδικασία, την οποία συνολικά διαμορφώνει, (με εντυπωσιακά ρυθμική δεξιότητα), η ίδια η χειρονομία.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η εικαστική χειρονομία, στην συγκεκριμένη περίπτωση, ταυτίζεται με το βλέμμα. Εισχωρεί ανάμεσα στα επίπεδα χώρου και φωτός, συμπυκνώνοντας και τις πέντε -θαρρεί κανείς- αισθήσεις. Η αυτοματική άλλωστε χειρονομία είναι εκείνη που μετατρέπει το οπτικό πεδίο σε μουσική σύνθεση, καθώς «χρωματίζει» εναλλακτικά τον χώρο μορφογένεσης ανάμεσα στις ποικίλες κι ανακύπτουσες τονικότητες και διαφάνειες του φωτός και των σκιάσεων. Παράλληλα, ο τρόπος της αποτυπωνόμενης χειρονομίας και των εντάσεων ή υφέσεων στην επιφάνεια γραφής, με εσωτερικευμένες αναλογίες, απροσδόκητες φόρμες, αναπάντεχες εναρμονίσεις, αντανακλάσεις κι αντιθετικότητες, δίνει οργανική πνοή στο σύνολο.
Συνοψίζοντας, τα έργα της Σωτηρίας Αλεβίζου, μέσα από την περιεκτική τους λιτότητα και ρυθμικότητα, το σφρίγος και μια παράλληλη προς αυτό υφολογική απαλότητα, διαμορφώνουν μια ιδιότυπη «ελαφρότητα του είναι». Και την διαμορφώνουν με συνυπάρχουσα μάλιστα μια τραγική και γήινη ευθραυστότητα. Η φαινομενικά συγκεκριμένη αντιθετικότητα είναι εκείνη άλλωστε που δημιουργεί τις ουσιαστικές γέφυρες. Τις γέφυρες που αναπτύσσονται ανάμεσα στην πρωτογένεια της εμφάνισης και στην ελεγεία της αποδρομής των μορφών και του βίου, ανάμεσα στην πραγματικότητα επίσης της παρατήρησης και στην φαντασία, στην βλάστηση (υπέργεια και υπόγεια) καθώς αυτή σχετίζεται άμεσα με την ψυχική ενδοχώρα.
Οι προαναφερθείσες δύο παράλληλες παράμετροι, συνδέονται μεταξύ τους τόσο επενεργητικά η μια προς την άλλη, όσο κι επιτελεστικά στα έργα της Σωτηρίας Αλεβίζου, αποτελώντας ευφάνταστα και λειτουργικά «ολοκληρώματα». Κι έτσι, πτυχές της φύσης εμφανίζονται όχι μόνον ως αντανακλάσεις της βλάστησης, αλλά και ως ζωτικά άγνωστες ή αδιαφανείς υποστάσεις, -παρένθετες η μια προς την άλλη- διαθέτοντας υποβλητικά στα έργα αυτά, έναν ουσιώδη λόγο ύπαρξης ανάμεσα στην οπτική αντιληπτικότητα, στην ποίηση και στην μουσική της εικονοπλασίας.
Μέσα από αινιγματικά παράδοξες κι απρόσμενες φυτικές «προσωποποιήσεις», στην αισθαντική κατά τα άλλα ζωγραφική της Σωτηρίας Αλεβίζου αναδεικνύονται κυρίως οι υποδόριοι δεσμοί που υπάρχουν ανάμεσα στην φύση και στην «ετερότητα» του εαυτού μας. Τα έργα της μας κάνουν να διαισθανόμαστε, αφενός έξω από κάθε εκλογίκευση, αφετέρου μέσα από ιχνηλασίες κι ενοράσεις, την ποικιλία των μορφογενέσεων και μεταμορφώσεων της ζωής. Αντικρίζουμε στάδια ζωής συνηρημένα κι ασυναίρετα μέσα από απροσδόκητα, με τις συνεχώς εξελισσόμενες διαλεκτικές σχέσεις οργανικής κι ανόργανης ύλης, με συναλληλίες και μετουσιώσεις φωτός και σκιάς, εντυπώσεων και υπερβάσεων, μνήμης και πραγματικότητας, πιθανοτήτων και συνείδησης, όπως επίσης των διαφόρων όψεων του υποσυνειδήτου, που απρόσμενα μας αποκαλύπτονται στην συνάντησή τους με το συλλογικό μας ασυνείδητο, καθώς μας φωτίζουν νέους, κάθε φορά, ορίζοντες επίγνωσης.
-Αθηνά Σχινά
Ιστορικός Τέχνης & Θεωρίας του Πολιτισμού (ΕΚΠΑ)
Κεντρική εικόνα θέματος: Technohoros art gallery, Σωτηρία Αλεβίζου, στυλό σε χαρτί, 70×100 cm
