Η έκθεση “Changing Grounds, Συμπληρωματικές αφηγήσεις στο Αρχείο της Εθνικής Πινακοθήκης” παρουσιάζει μια σειρά νέων έργων της εικαστικού, τα οποία αντλούν υλικό από το αρχείο του μουσείου, αναδεικνύοντας λιγότερο γνωστές ή αθέατες πτυχές της ιστορίας του και των συλλογών του. Μέσα από επιλεγμένα αρχειακά επεισόδια, η Μπιζά συνθέτει αφηγήσεις που φωτίζουν λεπτομέρειες και ιστορίες που συχνά παραμένουν στο περιθώριο.
Η έκθεση εντάσσεται στο πρόγραμμα περιοδικών εκθέσεων της Εθνικής Πινακοθήκης Ενδιάμεσος Χώρος και στοχεύει στην ενεργοποίηση του αρχείου όχι μόνο ως πηγή τεκμηρίωσης, αλλά και ως εργαλείο διαλόγου ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, μέσα από σύγχρονες καλλιτεχνικές και επιμελητικές πρακτικές.
Αποτέλεσμα εντατικής καλλιτεχνικής έρευνας, η εικαστική εγκατάσταση της Μπιζά εκκινεί από την αρχειακή τέχνη και τη μελέτη του υλικού πολιτισμού, τις οποίες προσεγγίζει ως μορφές θεσμικής κριτικής. Όπως σημειώνει η Γενική Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Συραγώ Τσιάρα, «…με το εργαλείο της θεσμικής κριτικής – μια στρατηγική που αποσκοπεί στην ανάλυση και αποκάλυψη των μηχανισμών λειτουργίας και ισχύος των καλλιτεχνικών θεσμών – [η καλλιτέχνις] μας καλεί να ξανασκεφτούμε ποιες ιστορίες αξίζει να διατηρηθούν στη μνήμη μας και πώς μπορούν να επαναδιατυπωθούν εικαστικά στη σημερινή εποχή. Επιπλέον φωτίζει τη δυναμική των σχέσεων εξουσίας, εντός των οποίων παράγεται το περιεχόμενο της γνώσης και δομούνται τα καθεστώτα αλήθειας […] Και είναι η Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου το πρώτο δημόσιο μουσείο στη χώρα μας που διαθέτει τους ανεξάντλητους πόρους της για να υποδεχτεί και να εναγκαλιστεί – μεταξύ άλλων – την αρχειακή έρευνα και τη θεσμική κριτική ως σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές που στρέφουν το ενδιαφέρον τους στο χθες, ενώ στην πραγματικότητα φωτίζουν το σήμερα, υλοποιώντας την επιθυμία της διεύρυνσης της κοινωνικής απεύθυνσης του πολιτισμικού μας κεφαλαίου με μια νέα καλλιτεχνική ανάθεση».
Η επιμελήτρια της έκθεσης, Ελπινίκη Μεϊντάνη, συμπληρώνει ότι «ο στοχαστικός εικαστικός λόγος της Μπιζά απηχεί τον διττό χαρακτήρα των αρχειακών δομών, οι οποίες αποτελούν ταυτόχρονα ίχνη μιας πραγματικότητας αλλά και κατασκευές, διαμορφωμένες από επιλογές, παραλείψεις και ερμηνείες. Η καλλιτέχνιδα δεν συγκροτεί μονοσήμαντες αφηγήσεις· αντίθετα, μέσα από έμμεσα αμφίσημα ερωτήματα και μια διακριτική αμφισβήτηση βεβαιοτήτων, δημιουργεί πεδία ανοιχτά σε πολλαπλές αναγνώσεις».
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η έρευνα της Μπιζά ανέδειξε τρεις θεματικές για την έκθεση: το Κτήριο της Πινακοθήκης, τους Ανθρώπους της, και τις Συλλογές της.
Τη σύνθετη εικαστική πρόταση συγκροτούν τέσσερα έργα που αξιοποιούν ποικίλα εκφραστικά μέσα: βίντεο, καλλιτεχνικές εκτυπώσεις αρχειακών φωτογραφιών, χαράξεις σε ορείχαλκο, κατασκευές, εγκατάσταση στον χώρο, αναπαραγωγές αρχειακών εγγράφων και καλλιτεχνικό βιβλίο.
Το δημόσιο πρόγραμμα της έκθεσης περιλαμβάνει θεματικές ξεναγήσεις, εκπαιδευτικές δράσεις και την έκδοση δίγλωσσου καταλόγου.
Κεντρική φωτογραφία θέματος: Στιγμιότυπο από το βίντεο Εθνική Καρτερία/Η Βάση, Νατάσα Μπιζά (2025)
