Nari Ward – Until That Day: Έκθεση από το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ στα Σφαγεία Ύδρας

Η έκθεση Until That Day του Nari Ward θα πραγµατοποιηθεί στον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύµατος ∆ΕΣΤΕ στα πρώην σφαγεία της Ύδρας µεταξύ 23 Ιουνίου και 31 Οκτωβρίου 2026. Τα εγκαίνια έχουν προγραµµατιστεί για τη ∆ευτέρα 22 Ιουνίου.

Η έκθεση Until That Day καταπιάνεται µε την κοινωνική και πολιτική πραγµατικότητα για τους Αφρικανούς στην Ελλάδα, µια κοινότητα που έχει ζήσει στην περιοχή όλο τον εικοστό και τον εικοστό πρώτο αιώνα. Για την έκθεση στα Σφαγεία της Ύδρας κάλεσα τον Άγγελο Αγγέλου —έναν τραγουδιστή του οποίου η µουσική απηχεί τις παραδόσεις του ρεµπέτικου— καθώς και Ελληνοαφρικανούς µουσικούς της Ελλάδας να παίξουν ορµώµενοι από την οµιλία που απηύθυνε στον Οργανισµό Ηνωµένων Εθνών το 1963 η Α.Μ. ο Χαϊλέ Σελασιέ Α’, αυτοκράτορας της Αιθιοπίας, στην οποία έκανε έκκληση για µια παγκόσµια συνεργασία των εθνών. Ο τίτλος της έκθεσης προέρχεται από την επωδό της οµιλίας του Σελασιέ: “µέχρι να έρθει εκείνη η µέρα, το όνειρο της µακράς ειρήνης, των πολιτών του κόσµου και της επιβολής µιας διεθνούς ηθικής δεν θα είναι παρά µια φευγαλέα ψευδαίσθηση, που θα επιδιώκεται αλλά ποτέ δεν θα επιτυγχάνεται.” Η προειδοποίηση του Σελασιέ —την οποία ο Bob Marley προσάρµοσε στα λόγια του τραγουδιού “War” του 1976— ήταν ότι η ανθρωπότητα δεν θα αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητές της αν δεν αναγνωρίσουµε και ανυψώσουµε ο ένας τον άλλο πάνω από εθνικά και φυλετικά σύνορα. Όλο αυτό απηχείται σε όλη την ιστορία του κόσµου όσο και στη σηµερινή αποµόνωση και στέρηση δικαιωµάτων που βιώνουν οι Αφρικανοί µετανάστες στην ελληνική κοινωνία. Η ελπίδα µου είναι — ιδιαίτερα καθώς ο κόσµος βυθίζεται βαθύτερα στον εθνικισµό και την ξενοφοβία— ότι το εγχείρηµα αυτό θα ρίξει φως όχι µόνο στους αγώνες των Ελληνοαφρικανών της Ελλάδας αλλά και στη ζωντανή και ποικίλη πολιτιστική τους συνεισφορά. Η παρουσία τους κάνει τη χώρα πιο δυνατή, αυτό θα το τραγουδάµε “µέχρι να έρθει εκείνη η µέρα” που θα το συνειδητοποιήσουµε. —Nari Ward

Σχετικά µε τον καλλιτέχνη

Με µία καριέρα που εκτείνεται σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες, ο καλλιτέχνης Nari Ward (γεν. 1963, Σεντ Άντριου, Τζαµάικα· ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη,) είναι αναγνωρισµένος για τη διεπιστηµονική και πολυµεσική του πρακτική, η οποία εµπλέκει τον ιστορικό και σύγχρονο διάλογο γύρω από θέµατα φυλής, µετανάστευσης, δηµοκρατίας, ταυτότητας και κοινότητας. Ο Ward είναι περισσότερο αναγνωρισµένος για τα βασισµένα σε τοίχους και εγκαταστάσεις γλυπτικά του έργα, που δηµιουργήθηκαν κυρίως από ευρεθέντα και συλλεγµένα υλικά από όλο το Χάρλεµ, γειτονιά της Νέας Υόρκης όπου ζει εδώ και πολλά χρόνια. Αυτά τα αντικείµενα, προσδίδουν στο έργο του µια αίσθηση οικειότητας, αντανακλώντας την κοινή εµπειρία της κοινότητας. Συνδυάζοντας υλικά για να επανασυγκειµενοποιήσει το αρχικό τους νόηµα, τα assemblages του Ward διερευνούν µια σειρά πνευµατικών και εννοιολογικών ζητηµάτων µέσω κυριολεκτικών και µεταφορικών αντιπαραθέσεων.

Έχοντας συγκεκριµένη υλική υπόσταση αλλά εννοιολογικά διφορούµενα, τα πολυµεσικά έργα και οι περφόρµανς του Ward ξεδιπλώνονται σε πολλές πιθανές ερµηνείες – καθώς συσσωρεύονται τα υλικά και οι κινήσεις, το ίδιο συµβαίνει και µε τα σηµαίνοντα. Κάθε ευρεθέν αντικείµενο – συµπεριλαµβανοµένων και ρόπαλα του µπείζµπολ, καροτσάκια µωρών, κορδόνια παπουτσιών, ταµειακές µηχανές, µπουκάλια και καροτσάκια σούπερ µάρκετ – περιέχουν µία πληθώρα νοηµάτων και ιστοριών που παραπέµπουν τόσο στη συλλογική εµπειρία όσο και στην ατοµική µνήµη. Η σκόπιµη σύνθεση τέτοιων αντικειµένων, σε συνδυασµό µε τις πιο παραδοσιακές τέχνες της ζωγραφικής, της γλυπτικής και της περφόρµανς, επιτρέπει ποικίλες ερµηνείες, προσκαλώντας τους θεατές να προβάλουν τους δικούς τους συνειρµούς και να υπερβούν το συγκεκριµένο πλαίσιο κάθε έργου. Ταυτόχρονα, η τέχνη του Ward αντανακλά τις πολυπλοκότητες της σύγχρονης κοινωνίας, µεταµορφώνοντας παραµεληµένα υλικά µέσω της καλλιτεχνικής δηµιουργίας, ούτως ώστε να φέρει στο προσκήνιο ξεχασµένες ιστορίες ή περιθωριοποιηµένες κοινότητες.

O εκθεσιακός χώρος του Ιδρύµατος ∆ΕΣΤΕ στα Σφαγεία της Ύδρας

Το 2008, ο ∆ήµος Ύδρας παραχώρησε στο Ίδρυµα ∆ΕΣΤΕ τα παλαιά Σφαγεία του νησιού. Το πρόσφατα αποκατεστηµένο και ανακαινισµένο κτίριο διατηρεί τα ίχνη και τα χαρακτηριστικά του παρελθόντος, διασώζοντας πρωτότυπα στοιχεία της παλιάς του ταυτότητας, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως µοναδικός εκθεσιακός χώρος. Λειτουργώντας τα Σφαγεία ως εκθεσιακό χώρο του από το 2009, το Ίδρυµα ∆ΕΣΤΕ προσκαλεί κάθε καλοκαίρι έναν/µία καλλιτέχνη ή µια καλλιτεχνική οµάδα να οργανώσει µια µοναδική έκθεση ειδικά για τον συγκεκριµένο χώρο στο νησί.

Photo credit: Axel Dupeux, ευγενική παραχώρηση του καλλιτέχνη