Ιφιγένεια Γρίβα: Η έμφυτη ανάγκη να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε δεν πεθαίνει ποτέ

Η «Κατάρρευση» του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, ένα σπάνιο αυτοβιογραφικό κείμενο που γεννήθηκε από τις πιο σκοτεινές στιγμές του συγγραφέα, μεταφέρεται για πρώτη φορά στο ελληνικό θέατρο από τον Γιώργο Σίμωνα στο Rabbithole. Μέσα από μια παράσταση που ισορροπεί ανάμεσα στη μνήμη, την εξομολόγηση και την ψυχική διάλυση, η σκηνή μετατρέπεται σε τόπο αναμέτρησης με την εύθραυστη πλευρά της δημιουργίας.

Ανάμεσα στα πρόσωπα που φωτίζουν αυτή την εσωτερική διαδρομή βρίσκεται και η Σέιλα Γκρέιαμ — η τελευταία σύντροφος του συγγραφέα, μια γυναίκα ισχυρή και ταυτόχρονα βαθιά μόνη. Η ηθοποιός που την ενσαρκώνει μιλά για τον χαρακτήρα της, τη σκοτεινή ποίηση της παράστασης και το πώς η «Κατάρρευση» αγγίζει κάτι το οικουμενικό: το «δεν μπορώ», με το οποίο κάποια στιγμή αναμετριέται κάθε άνθρωπος.

***

-Στο Rabbithole βλέπουμε την «Κατάρρευση» του Φ. Σ. Φιτζέραλντ — σε ένα έργο που δεν αφηγείται απλώς μια πτώση, αλλά χαρτογραφεί έναν ψυχισμό σε κρίση. Εσύ, πώς θα περιέγραφες τον πυρήνα και το σύμπαν της παράστασης;

Στο έργο αυτό παρατηρώ την ευθραυστότητα ενός ατόμου ανεξαρτήτως ηλικίας, χρήματος, δόξας κτλ. Αυτό το σπάσιμο της ψυχής που έχει επέλθει πριν του σώματος και σε παρασύρει. Το σύμπαν της παράστασης μοιάζει σκοτεινό αλλά αφήνει χαραμάδες, ανάσες ζωής για να μπορείς να συνεχίσεις. Σαν να γυρίζεις στο εγκαταλελειμμένο πατρικό σου σπίτι μετά από χρόνια, μόνος και να ανοίγεις την πόρτα. Με το που περνάς το κατώφλι αρχίζεις να βλέπεις τριγύρω όλους τους ανθρώπους που πέρασαν από εκεί αγαπημένους και γνωστούς. Τι σημασία έχει αν είναι εκεί ή όχι; Σημασία έχει ότι για σένα είναι αληθινοί.

-Οπότε φαντάζομαι θα έλεγες ότι απευθύνεται σε ένα ευρύτερο κοινό, ανεξάρτητα με την σχέση τους με το έργο του Φιτζέραλντ.

Η παράσταση αφορά όλον τον κόσμο, μιας κι αγκαλιάζει το «δεν μπορώ» του κάθε ανθρώπου.

-Τι σε γοητεύει στη Σέιλα Γκρέιαμ; Ποιο κομμάτι της ερμηνείας αυτού σου του ρόλου απολαμβάνεις περισσότερο;

Η Σέιλα Γκρέιαμ ακροβατεί σε ένα οριακό σημείο. Έχει καταφέρει τη μεγαλύτερη κοινωνική καταξίωση για την εποχή και όμως αναρωτιέται κανείς αφού είναι τόσο πετυχημένη γιατί είναι τόσο μόνη;  Απολαμβάνω τις αιχμηρές ακραίες πτυχές της που κρύβουν πυγμή αλλά και ένα κεκαλυμμένο πόνο.

-Υπάρχει κάποια ιδιαίτερη λεπτομέρεια στη συμπεριφορά της Σέιλα — όπως ο τρόπος που τρώει — που θεωρείς σημαντική για την κατανόηση του χαρακτήρα;

Ο τρόπος που τρώει, που περπατάει, που κινείται στον χώρο φανερώνει αισθητά την εσωτερική αποδόμηση του χαρακτήρα. Όταν έχεις καταφέρει πια τους στόχους σου και δεν σε αμφισβητεί κανείς, όταν η εξουσία που κατέχεις είναι δεδομένη, πόσο εύκολο είναι να κρατήσεις τον χαρακτήρα σου αμόλυντο από τις προκλήσεις;

-Η Σέιλα επικεντρώνεται στον Σκοτ βλέποντας τον να γράφει μια ερωτική επιστολή. Τι την ξαφνιάζει τόσο σε αυτήν του την κίνηση;

Δεν το χωράει ο νους της ότι μπορεί να υπάρχει μια πράξη ανιδιοτελούς αγάπης. Αυτή που έχει κοιμίσει το συναίσθημά της ταρακουνιέται από μια ερωτική επιστολή. Η έμφυτη ανάγκη να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε δεν πεθαίνει ποτέ.

-Ο θίασος είναι πολυμελής. Πώς επηρεάζει αυτό την ενέργεια και τον ρυθμό της παράστασης;

Ο κάθε χαρακτήρας φέρει το προσωπικό του στίγμα στη σκηνή. Σκεφτείτε το όπως μια ορχήστρα, υπάρχουν διαφορετικά μουσικά όργανα, άλλοι ήχοι, άλλες παρτιτούρες όμως όλοι μαζί παίζουνε ένα και μοναδικό κομμάτι. Όλες αυτές οι ενέργειες και οι διαφορετικοί ρυθμοί προσθέτουν αποχρώσεις στη παλέτα του έργου.

-Πώς ήταν το κλίμα στις πρόβες όταν όλοι αυτοί οι διαφορετικοί χαρακτήρες άρχισαν να «συναντιούνται» επί σκηνής;

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της παράστασης είναι ότι παρόλο που ο θίασος είναι πολυμελής κατά βάση στη σκηνή όλοι συνδιαλέγονται με τον βασικό χαρακτήρα που είναι ο Φιτζέραλντ. Σε σχέση με αυτόν γίνονται οι συναντήσεις στη σκηνή. Όλοι οι χαρακτήρες φωτίζουν την κατάρρευση του ήρωα.

-Η εμπειρία της περιορισμένης απόστασης με το κοινό και το γεγονός ότι βρίσκεστε κάπως «στη μέση» των βλεμμάτων των θεατών, αποτέλεσε για εσένα κάτι διαφορετικό;

Η θεατρική μου εμπειρία εμπεριέχει πολλές παραστάσεις που το κοινό βρίσκεται σε τόσο κοντινή απόσταση. Προσωπικά απολαμβάνω το προνόμιο να βλέπω τους θεατές, μου δίνει τη δυνατότητα να δίνω πρόσωπο στο κοινό και να αντιλαμβάνομαι τη δική τους ιστορία. Κάτι άφησαν πίσω για να έρθουν στο θέατρο και να ακούσουν μια ιστορία. Πάντα με συγκινεί αυτό που δεν είναι αυτονόητο.

-Αφορμώμενη από μια προσωπικά αγαπημένη μου σκηνή της παράστασης, αν είχες να δημιουργήσεις μια τηλεοπτική διαφήμιση, τι θα ήθελες να πουλάς και γιατί;

Θα ήθελα να πουλάω λουλούδια. Η σκέψη ότι θα δίνω χρώμα και ζωή σε έναν άνθρωπο μου δημιουργεί έναν αναστεναγμό ανακούφισης.

-Υπάρχουν άλλα επαγγελματικά σχέδια που θα ήθελες να μοιραστείς με τους αναγνώστες και αναγνώστριες του CultureNow;

Επειδή το μέλλον υπάρχει στο παρόν, θα ήθελα να πάω κόντρα στη μανία του «επόμενου» και να σταθώ σε αυτή την παράσταση και σε αυτούς τους συνεργάτες.

-Αν η Σέιλα Γκρέιαμ αφιέρωνε μια πρόταση στην παράσταση «Κατάρρευση» για αρνητική κριτική, τι φαντάζεσαι ότι θα έγραφε;

Αν σκεφτεί κανείς, ότι η Σέιλα Γκρέιαμ ήταν η τελευταία σύντροφος του Φ.Σ.Φιτζέραλντ, πιστεύω θα έλεγε «Το να βλέπεις την κατάρρευση ενός δικού σου ανθρώπου ακόμα και στο θέατρο, είναι απλά ανυπόφορο»…

Photo Credit Κεντρικής Εικόνας Θέματος: Ηλίας Σπυράκης

Διαβάστε επίσης:

Κατάρρευση, του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ από τον Γιώργο Σίμωνα στο Rabbithole