Μέσα από έργα, νέες καλλιτεχνικές αναθέσεις, περφόρμανς, συναυλίες, προβολές και συζητήσεις, το AMAN AMAN φέρνει στο προσκήνιο ιστορίες που συνδέουν τόπους και ανθρώπους πέρα από εθνικά σύνορα, φωτίζοντας λιγότερο γνωστές διαδρομές μετανάστευσης, εξορίας, εργασίας, μουσικής, αλληλεγγύης και καθημερινής ζωής.
Το AMAN AMAN μετατοπίζει το βλέμμα από τα σύνορα στις σχέσεις που δημιουργούνται μέσα από τη μετακίνηση. Ιστορίες, ήχοι και εικόνες διασχίζουν γεωγραφίες, συναντιούνται και επανενεργοποιούνται σε διαφορετικούς τόπους και χρονικότητες. Από τους αμανέδες και τα türkü έως τις μορφές αλληλεγγύης που αναπτύχθηκαν ανάμεσα σε Έλληνες και Τούρκους εργάτες στη Γερμανία, από τα μετα-οθωμανικά Café Aman της Νέας Υόρκης έως σύγχρονες καλλιτεχνικές φωνές από τις ακτές του Αιγαίου και την Ανατολία, το πρότζεκτ παρακολουθεί διαδρομές ανθρώπων, ιδεών, ήχων και πολιτισμών, ιχνηλατώντας συνδέσεις που εκτείνονται πολύ πέρα από οποιαδήποτε ενιαία γεωγραφία.
Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο γειτονιές που έχουν διαμορφωθεί από διαδοχικά κύματα προσφυγικής και μεταναστευτικής εγκατάστασης. Στον Ταύρο και στη Νίκαια τα έργα των συμμετεχόντων καλλιτεχνών συνομιλούν με μουσικές παραδόσεις, προφορικές μαρτυρίες, κινηματογραφικά τεκμήρια και συλλογικές μνήμες, αναδεικνύοντας μικροϊστορίες που σπάνια βρίσκουν θέση στις κυρίαρχες ιστορικές αφηγήσεις.
Βάσος Καπάνταης, Βαλίνια Σβορώνου, Ζάφος Ξαγοράρης, Larissa Araz, Vartan Avakian, Cevdet Erek, Angela Melitopoulos & Kerstin Schroedinger, Marina Papazyan, Didem Pekün
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Σε επιμέλεια της Μαρίας-Θάλειας Καρρά και της Ειρήνης Φουντεδάκη
Μια έκθεση για ιστορίες που διασχίζουν σύνορα
Μέσα από νέες αναθέσεις του TAVROS, που δημιουργήθηκαν ειδικά για την έκθεση, οι καλλιτέχνες προσεγγίζουν μικροϊστορίες ανθρώπων και κοινοτήτων, καθώς και τις πολιτισμικές ανταλλαγές που γεννιούνται μέσα από τη μετακίνηση, από το Αιγαίο και την Ανατολία έως τις πόλεις της Γερμανίας και τις κοινότητες της διασποράς που δημιουργήθηκαν μέσα από αυτές τις μετακινήσεις.
Η έκθεση δεν αντιμετωπίζει τη μετανάστευση μόνο ως μετακίνηση από έναν τόπο σε έναν άλλο. Εστιάζει και όσα δημιουργούνται στην πορεία και συνεχίζουν να συνδέουν ανθρώπους και τόπους πέρα από τα σύνορα. Ακολουθώντας αυτές τις διαδρομές, η έκθεση προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο να διαβάσουμε το παρελθόν και το παρόν, μέσα από τις μετακινήσεις που διαμόρφωσαν και συνεχίζουν να διαμορφώνουν τις ζωές μας.
Το ΑΜΑΝ ΑΜΑΝ είναι ένα διεθνές καλλιτεχνικό πρότζεκτ των Goethe-Institut Athen, SİNEMA TRANSTOPIA και TAVROS, σε συνεργασία με το Goethe-Institut Izmir, το Goethe-Institut Thessaloniki, τα Münchner Kammerspiele, το İç İçe – Festival für neue anatolische Musik, την Kulturakademie Tarabya, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και το DFF–Deutsches Filminstitut & Filmmuseum Frankfurt.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2026 με μια εναρκτήρια εκδήλωση σε επιμέλεια του Habibi Kiosk στον κήπο του Goethe-Institut Athen, ενώ ακολούθησε το φεστιβάλ στο SİNEMA TRANSTOPIA στο Βερολίνο με ένα πολυήμερο πρόγραμμα προβολών, περφόρμανς, εργαστηρίων, μουσικής και γαστρονομικών παρεμβάσεων. Τον Ιούλιο εγκαινιάστηκε στο Μόναχο η σειρά συναυλιών του πρότζεκτ, η οποία συνεχίζεται το φθινόπωρο στη Θεσσαλονίκη και τη Σμύρνη. Στους επόμενους σταθμούς του AMAN AMAN περιλαμβάνονται επίσης η θεατρική παραγωγή Artist Unknown* Η Ήβη ήταν εδώ στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, ένα κινηματογραφικό πρόγραμμα στη Φρανκφούρτη σε συνεργασία με το DFF – Deutsches Filminstitut & Filmmuseum, καθώς και τα επόμενα κεφάλαια του πρότζεκτ στην Κωνσταντινούπολη.
Αναλυτικότερα για τα έργα της έκθεσης:
Το γλυπτικό έργο του Βάσου Καπάνταη παίρνει τη μορφή μιας ανθρώπινης φιγούρας σε μια χειρονομία γονατίσματος. Μπορεί να θυμίζει προσευχή, παράκληση ή αίτημα για έλεος, αλλά και μια στιγμή παύσης και ανάπαυσης. Χωρίς να επιβάλλει μία συγκεκριμένη ερμηνεία, η μορφή παραμένει ανάμεσα στην ευαλωτότητα και την αντοχή, στην ανάγκη να ζητήσεις και στην ανάγκη απλώς να σταθείς για λίγο.
Στο έργο Ypsilon (2026), η Βαλίνια Σβορώνου δημιουργεί ένα ασπρόμαυρο έργο κινούμενης εικόνας μέσα από σχέδια με μολύβι, μετακινώντας την αφήγηση ανάμεσα στην Αθήνα και το Σχοινούδι της Ίμβρου. Ο τίτλος παραπέμπει στο γράμμα Υ και στη συμβολική του σύνδεση με το σταυροδρόμι και τη στιγμή της επιλογής. Το πρώτο μέρος ξεκινά από την εμπειρία της ζωγραφικής του γυμνού μοντέλου στην ΑΣΚΤ και τη διαδρομή προς τη σχολή μέσω της Ομόνοιας, συνδέοντας την προσωπική εμπειρία με την ιστορία της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Στο δεύτερο μέρος, η αφήγηση μεταφέρεται στο Σχοινούδι και σε μια οικογενειακή ιστορία μετακίνησης και επιστροφής. Σχέδια του χωριού, ερείπια, ένα παλιό çevre, οικογενειακές αφηγήσεις και καθημερινά αντικείμενα συνθέτουν ένα τοπίο όπου το παρόν συναντά τη μνήμη. Μέσα από σβησίματα, μεταμορφώσεις και επανεμφανίσεις του σχεδίου, το Ypsilon επιστρέφει στη στιγμή πριν από τη διακλάδωση, εξετάζοντας πώς όσα έχουν χαθεί ή αλλάξει εξακολουθούν να εμφανίζονται στο παρόν.
Η ερευνητική εγκατάσταση του Ζάφου Ξαγοράρη, 2 Στρατόπεδα (2026), εστιάζει σε δύο στρατόπεδα αιχμαλώτων πολέμου που λειτούργησαν στη Γερμανία κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: το στρατόπεδο της Ημισελήνου στο Wünsdorf, όπου κρατήθηκαν περίπου 30.000 Άραβες, Ινδοί και Αφρικανοί αιχμάλωτοι, και το στρατόπεδο του Görlitz, όπου κρατήθηκε το Δ΄ Σώμα του Ελληνικού Στρατού. Ο Ξαγοράρης συνεχίζει εδώ την έρευνα που ξεκίνησε με το έργο Η Φιλόξενη Πύλη στη documenta 14 το 2017, εστιάζοντας αυτή τη φορά στο Wünsdorf και στις ηχογραφήσεις που πραγματοποιήθηκαν εκεί και στο Görlitz από τον Γερμανό γλωσσολόγο Wilhelm Doegen. Για τη νέα εγκατάσταση ανακατασκευάζει μια πινακίδα που έδειχνε τον δρόμο προς το Wünsdorf και τη συνοδεύει με ηχητικά τεκμήρια από τα δύο στρατόπεδα. Το έργο φέρνει έτσι στο παρόν μια ιστορία αιχμαλωσίας και δείχνει πώς οι φωνές των κρατουμένων καταγράφηκαν και διασώθηκαν στα αρχεία.
Στο Hâlimiz Duman (Είμαστε Χαμένοι / We Are Doomed) (2026), η Larissa Araz παρουσιάζει έναν δίσκο βινυλίου που εξετάζει τη μουσική κληρονομιά των μεταναστευτικών κοινοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη Νέα Υόρκη στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο δίσκος περιλαμβάνει ιστορικές ηχογραφήσεις του Αχιλλέα Πούλου και της Μαρίκας Παπαγκίκα, μέσα από τις οποίες αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο μια πολυεθνοτική διασπορά διαμόρφωσε μια κοινή γλώσσα μέσα από τη μουσική. Οι ηχογραφήσεις λειτουργούν ως τρόποι διατήρησης της μνήμης και της συνέχειας μετά τον εκτοπισμό. Στο έργο παρουσιάζεται επίσης το λογότυπο του Marika’s, του πρώτου Café Aman της Νέας Υόρκης, που άνοιξε η Μαρίκα Παπαγκίκα στην 34η Οδό. Ο χώρος συγκέντρωνε μια ετερόκλητη πελατεία Αρμενίων, Ελλήνων, Τούρκων, Αλβανών, Αράβων και Σεφαραδιτών και, κατά την Ποτοαπαγόρευση, λειτουργούσε ως παράνομο καφενείο. Το λογότυπο γίνεται έτσι μια είσοδος σε έναν κόσμο όπου η μουσική και η συνάντηση έδιναν μορφή στην εμπειρία της διασποράς.
Στο A Curse that Turns Gold into Ladybugs (2025), ο Vartan Avakian εξετάζει τον μύθο του «αρμένικου χρυσού» στην Τουρκία και τη διαρκή γοητεία που ασκεί μέσα από το κυνήγι θησαυρών, τις θεωρίες συνωμοσίας και τις ιστορίες που τον περιβάλλουν. Στο έργο, κρυπτικοί χάρτες, ξόρκια και φυλαχτά παραπέμπουν σε έναν υποτιθέμενο θαμμένο πλούτο, αλλά και στα τοπία και τις ζωές που χάθηκαν μέσα από τον εκτοπισμό. Οι χάρτες θησαυρού, στο επίκεντρο της έρευνας του Avakian, γίνονται έτσι τεκμήρια μιας επιθυμίας που συνδέεται με την άρνηση της ιστορικής απώλειας. Περισσότερο από έναν αιώνα μετά την Γενοκτονία των Αρμενίων, ο μύθος του αρμένικου χρυσού εξακολουθεί να επιστρέφει μέσα από ιστορίες, διαδικτυακά φόρουμ και φαντασιώσεις γύρω από έναν πλούτο που θεωρείται κρυμμένος, αποκαλύπτοντας πώς η κληρονομιά της απαλλοτρίωσης παραμένει παρούσα στο τουρκικό συλλογικό φαντασιακό.
Η νέα ανάθεση του Cevdet Erek, Hayat (2026), δημιουργήθηκε ειδικά για τον εκθεσιακό χώρο του TAVROS και μετατοπίζει την εμπειρία του τι μπορεί να είναι ένας εκθεσιακός χώρος. Το έργο προσκαλεί τον επισκέπτη να εισέλθει σε έναν χώρο που βρίσκεται ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο: μια δομή που παραπέμπει στην οικειότητα ενός σπιτιού, χωρίς όμως τα προσωπικά ίχνη που θα καθόριζαν την ταυτότητά του, αφήνοντας χώρο για τη μνήμη και τη φαντασία του καθενός. Η ξύλινη κατασκευή αντλεί αναφορές από την αρχιτεκτονική των κατοικιών της οθωμανικής περιόδου στη Βόρεια Ελλάδα, τη σημερινή Τουρκία και τα Βαλκάνια, ενώ ταυτόχρονα υπερβαίνει μια συγκεκριμένη ιστορική ή γεωγραφική αναφορά. Το Hayat επιστρέφει στην πιο βασική έννοια του σπιτιού που ξεπερνάει τα χωρικά όρια, ως κάτι που μεταφέρεται, ανακατασκευάζεται και κατοικείται μέσα από τη μνήμη και τις ανθρώπινες σχέσεις.
Το Industries of Denial (2025–2026) των Angela Melitopoulos και Kerstin Schroedinger είναι ένα συνεχιζόμενο ερευνητικό έργο κινούμενης εικόνας γύρω από τον Σιδηρόδρομο Βερολίνου–Βαγδάτης και τις πολιτικές ιστορικής άρνησης που συνδέονται με αυτόν. Το έργο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι υποδομές, η οικονομική επέκταση και οι αποικιακές πολιτικές της Γερμανικής Αυτοκρατορίας συνδέθηκαν με τη βία και τον εκτοπισμό μειονοτήτων στην ύστερη Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθώς και με την επίμονη διαγραφή αυτών των ιστοριών. Μέσα από χαρτογραφήσεις, αρχειακές φωτογραφίες μεταφερμένες σε φιλμ 16mm και δοκιμιακές καταγραφές κατά μήκος της σιδηροδρομικής γραμμής, το έργο συνδέει την ιστορία της γενοκτονικής βίας με τις διαδρομές της μετανάστευσης και τους τρόπους με τους οποίους αυτή η ιστορία παρουσιάζεται και αποσιωπάται σήμερα. Στην Πνευματική Εστία Νίκαιας παρουσιάζονται συνολικά τρία στάδια του έργου: Βιομηχανίες της Άρνησης, στάδιο 10: Από το Μουσά Νταγ στο Πορτ Σαΐντ, που παρουσιάστηκε το 2026 στην έκθεση του Berlinale Forum Expanded, και τα Στάδιο 9: Σαμάνταγ – Αντάκια. Η Επιφάνεια Μηδέν της Ιστορίας και Στάδιο 8: Μέσα από τα Όρη Αμανός. Γέφυρα, σήραγγα, υπέργεια διάβαση. Τα έργα επαναπροσεγγίζουν την ιστορία της αρμενικής παρουσίας στην περιοχή και τη σχέση της με τις διαδρομές του σιδηροδρόμου, φωτίζοντας όσα επιβιώνουν μέσα από το τοπίο, τις αφηγήσεις των κατοίκων και τις επίσημες ιστορίες.
Το A Tatavla Gothic (2025) είναι μια νουβέλα της Marina Papazyan που διαδραματίζεται στην Κωνσταντινούπολη του 1925, σε μια περίοδο μετάβασης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στο τουρκικό έθνος-κράτος. Η αφήγηση ακολουθεί μια νεαρή Ελληνοαρμένια επίδοξη συγγραφέα και την περιπλάνησή της στους λογοτεχνικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους της πόλης. Μέσα από τη ζωή στην Ταταύλα και τις συναντήσεις της με μέλη των ελληνικών, αρμενικών και εβραϊκών κοινοτήτων της Κωνσταντινούπολης, η νουβέλα εξετάζει τις εθνοτικές και ταξικές διαχωριστικές γραμμές μιας πόλης που αλλάζει, καθώς και τις πολλαπλές γλώσσες και πολιτισμικές κληρονομιές που συνυπάρχουν σε αυτήν. Με αναφορές στη λογοτεχνία της ύστερης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των πρώτων χρόνων της Τουρκικής Δημοκρατίας, το έργο θέτει ερωτήματα γύρω από τη γραφή, τη γλώσσα και τη μνήμη, αλλά και τις αντιφατικές κληρονομιές της αυτοκρατορικής περιόδου. Το έργο αποτελεί τη δεύτερη έκδοση του TAVROS Press.
Το νέο κινηματογραφικό δοκίμιο της Didem Pekün, Promised You a Miracle (2026), ακολουθεί ένα ατέρμονο ταξίδι στη στεριά, τη θάλασσα και τον αέρα, με προορισμό ένα θαύμα που δεν έρχεται ποτέ. Καταιγίδες, φάλαινες, ηφαίστεια και τοπία συνυπάρχουν με ανθρώπους και ζώα που συναντώνται και αφήνονται πίσω στη διαδρομή. Αντλώντας από τη σκέψη των Hannah Arendt και Timothy Morton, καθώς και από το Book of Miracles, η ταινία συνδέει τη μετανάστευση με την προσδοκία ενός θαύματος και την επιθυμία για ένα μέλλον πιο βιώσιμο από το παρόν. Μέσα από διαιρεμένες οθόνες και μια ανήσυχη διαδρομή, δημιουργείται ένα μοντάζ που συνδέει ανθρώπινες και μη ανθρώπινες υπάρξεις, όλες αντιμέτωπες με την αναμονή για μια έξοδο από έναν κόσμο που μοιάζει να έχει φτάσει σε αδιέξοδο.
Βιογραφικά καλλιτεχνών
Ο Βάσος Καπάνταης (1924–1990, Μυτιλήνη) ήταν γλύπτης και ποιητής. Οι γονείς του ήταν Μικρασιάτες με καταγωγή από την Πέργαμο και εγκαταστάθηκαν στη Μυτιλήνη μετά τον διωγμό. Ο Καπάνταης μεγάλωσε στη Νέα Σμύρνη, σε μια από τις πρώτες προσφυγικές εγκαταστάσεις της περιοχής. Σπούδασε γλυπτική και αρχαιολογία στη Σχολή Καλών Τεχνών και στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Το έργο του περιλαμβάνει δημόσια και ιδιωτικά γλυπτά σε χαλκό, μάρμαρο, πέτρα και πηλό, με σημαντικό μέρος της παραγωγής του να αναφέρεται στη Μικρασιατική Καταστροφή και την ιστορική μνήμη. Έργα του βρίσκονται μεταξύ άλλων στη Νέα Σμύρνη, την Πέργαμο και το Χαϊδάρι. Το 1989 εξέδωσε την ποιητική συλλογή Το υπόλοιπον της διαδρομής.
Η Βαλίνια Σβορώνου (γεν. 1991, Αθήνα) είναι εικαστική καλλιτέχνις που ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Η πρακτική της αναπτύσσεται μέσα από το κείμενο, την κινούμενη εικόνα, τις καλλιτεχνικές εκδόσεις και τη γλυπτική και εστιάζει στη μνήμη, τον διαγενεακό εκτοπισμό, την εργασία και τη φροντίδα. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και στο Slade School of Fine Art του University College London. Είναι υπότροφος του προγράμματος ARTWORKS του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και το 2025 συμμετείχε στο πρόγραμμα ΕΜΣΤ × Künstlerhaus Bethanien στο Βερολίνο. Πρόσφατες ατομικές της εκθέσεις είναι οι The Birdwatcher’s Vigil στο Künstlerhaus Bethanien (2025) και Clock of the Tides στην CAN Gallery στην Αθήνα (2025). Έχει παρουσιάσει έργα της σε εκθέσεις και θεσμούς στην Ελλάδα και διεθνώς.
Ο Ζάφος Ξαγοράρης (γεν. 1963, Αθήνα) είναι εικαστικός καλλιτέχνης και αρχιτέκτονας. Το έργο του περιλαμβάνει σχέδια, υπαίθριες ηχητικές εγκαταστάσεις και ανακατασκευές που εστιάζουν σε λεπτομέρειες ιστορικών γεγονότων. Έχει συμμετάσχει, μεταξύ άλλων, στη 27η Μπιενάλε του Σάο Πάολο (2006), την 1η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης (2007), τη Manifesta 7 (2008), την 4η Μπιενάλε της Αθήνας (2013), τη documenta 14 στην Αθήνα και το Κάσελ (2017) και την 58η Μπιενάλε της Βενετίας (2019). Έχει επίσης συμμετάσχει στην επιμέλεια της 9ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας (2004) και της 2ης Μπιενάλε της Αθήνας (2009). Έχει δημιουργήσει εκπαιδευτικές υπαίθριες εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων τη «Λοξή Τάξη» στο Μουσείο Μπενάκη (2015). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου από το Massachusetts Institute of Technology και διδακτορικού από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ. Είναι καθηγητής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών και διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος στις Εικαστικές Τέχνες.
Η Larissa Araz (γεν. 1990, Κωνσταντινούπολη) είναι εικαστική καλλιτέχνιδα και ιδρύτρια του καλλιτεχνικού χώρου Poşe στην Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε Μέσα, Πολιτισμό και Επικοινωνία στο New York University της Νέας Υόρκης και Εικαστικές Τέχνες στο Koç University στην Κωνσταντινούπολη. Το 2021 έλαβε το Prince Claus Seed Award, ενώ το 2026 έλαβε το Moving Narratives Award και τη σχετική υποτροφία. Έχει συμμετάσχει σε προγράμματα φιλοξενίας και έρευνας, μεταξύ άλλων στο Saha Studio Residency (2019–2020), το Arter Research Program (2020–2021), το WHW Akademija στο Ζάγκρεμπ (2023), το Cité Internationale des Arts Residency στο Παρίσι (2023), το Onassis Artist Residency στην Αθήνα (2024) και την Kulturakademie Tarabya στην Κωνσταντινούπολη (2025). Η καλλιτεχνική πρακτική της εστιάζει σε εναλλακτικές ιστορίες και μη ανθρώπινες μαρτυρίες, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο οι κυρίαρχες ιδεολογίες συγκροτούνται μέσα από διαδικασίες παραγωγής θεσμικής γνώσης.
Ο Vartan Avakian (γεν. 1977, Βύβλος, Λίβανος) είναι διεπιστημονικός καλλιτέχνης. Η πρακτική του εκτείνεται στο βίντεο, τη φωτογραφία, την εγκατάσταση και τη γλυπτική και εστιάζει στις σχέσεις μεταξύ μνήμης, ύλης και τελετουργίας. Η μη συμβατική ακαδημαϊκή του πορεία, με σπουδές μηχανικής, κινηματογράφου και πολεοδομίας, έχει διαμορφώσει μια πειραματική πρακτική που συχνά καταλήγει στη δημιουργία αντικειμένων. Τα αντικείμενα αυτά λειτουργούν ως πύλες ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, αλλά και ως πιθανά απολιθώματα για μελλοντικές αρχαιολογικές έρευνες. Ο Avakian εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η ιστορία εγγράφεται υλικά στα αντικείμενα και συνεχίζει να τα στοιχειώνει. Παράλληλα με την ατομική του πρακτική, είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Arab Image Foundation στη Βηρυτό, όπου η ενασχόλησή του με το αρχειακό υλικό αναδεικνύει τους περιορισμούς της ψηφιοποίησης και διερευνά τρόπους προσέγγισης και μαρτυρίας του αρχείου που δίνουν έμφαση στις συναισθηματικές, συλλογικές, υλικές, αισθητηριακές και πολιτικές του διαστάσεις.
Η Angela Melitopoulos (γεν. 1961, Μόναχο) εργάζεται με βιντεοεγκαταστάσεις, βιντεο-δοκίμια και ηχητικά έργα, δημιουργώντας σύνθετες κινηματογραφικές χαρτογραφήσεις που συνδέουν την κίνηση και τη διέλευση με τη μνήμη. Από το 1985, το έργο της έχει παρουσιαστεί διεθνώς, ενώ το 2023 πραγματοποιήθηκε αναδρομική έκθεση στο Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía στη Μαδρίτη. Είναι διδάκτωρ Οπτικών Πολιτισμών (Visual Cultures) του Goldsmiths, University of London, με διδακτορική διατριβή με τίτλο Machinic Animism and the Revolutionary Practice of Geo-Psychiatry. Έχει διδάξει Media Art στη Royal Danish Academy of Fine Arts και στην HfG Karlsruhe.
Η Kerstin Schroedinger (γεν. 1978, Τρίερ) εργάζεται με μακροχρόνια ερευνητικά έργα στη διασταύρωση κινηματογράφου, ήχου και περφόρμανς, με έμφαση στις κοινωνικές και πολιτικές διαμορφώσεις των χρονικών μέσων, την ιστορικότητα και την υλικότητά τους. Είναι University Researcher στο University of the Arts Helsinki. Το έργο της έχει προβληθεί και εκτεθεί διεθνώς, μεταξύ άλλων στο CIC Cairo, το Whitney Museum of American Art στη Νέα Υόρκη και τη 17η Istanbul Biennial, καθώς και σε διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ στο Βερολίνο, το Χονγκ Κονγκ και το Τορόντο. Η Melitopoulos και η Schroedinger συνεργάζονται από το 2019 και έχουν επίσης το μουσικό πρότζεκτ Zonkey.
Ο Cevdet Erek (γεν. 1974, Κωνσταντινούπολη) είναι καλλιτέχνης με αφετηρία την αρχιτεκτονική, τον ήχο και τη μουσική και ζει και εργάζεται στην Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Mimar Sinan University of Fine Arts και ολοκλήρωσε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ηχοληψία και τον Σχεδιασμό Ήχου και στη Μουσική στο Center for Advanced Studies in Music (MIAM) του Istanbul Technical University (ITU). Έργα του έχουν παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, στην documenta, στη Sydney Biennale, στην Istanbul Biennial και στο San Francisco Museum of Modern Art. Το 2017 εκπροσώπησε την Τουρκία στην 57η Biennale di Venezia. Ατομικές εκθέσεις έργων του έχουν πραγματοποιηθεί στο Hamburger Bahnhof στο Βερολίνο, την Kunsthalle Basel, το Art Institute of Chicago και το M HKA στην Αμβέρσα.
Η Marina Papazyan (γεν. 1996, Κωνσταντινούπολη) είναι συγγραφέας και καλλιτέχνις από την Κωνσταντινούπολη. Εργάζεται κυρίως με βίντεο και ήχο, ενώ γράφει λογοτεχνία και δοκίμια. Έχει παρουσιάσει ατομικές εκθέσεις στο 5533 και το poşe στην Κωνσταντινούπολη, ενώ έργα της έχουν παρουσιαστεί σε ομαδικές εκθέσεις στο BAK – basis voor actuele kunst στην Ουτρέχτη, το Haus N Athen, το Depo και το Yapı Kredi Kültür Sanat στην Κωνσταντινούπολη. Κείμενά της έχουν δημοσιευτεί στα 1+1 Express, Sanat Dünyamız και K24. Έχει λάβει MFA στη Δημιουργική Γραφή από το Bard MFA—Milton Avery Graduate School of the Arts. Το 2021–2022 συμμετείχε ως υπότροφος στο BAK – basis voor actuele kunst στην Ουτρέχτη, ενώ έχει συμμετάσχει και στο Istanbul Biennial Production and Research Programme (ÇAP). Διετέλεσε συντονίστρια προγράμματος στο Depo (2021–2025) και συνέβαλε στη λειτουργία της BAS Artists’ Book Collection (2020–2025).
Η Didem Pekün (γεν. 1978, Κωνσταντινούπολη) είναι καλλιτέχνις, κινηματογραφίστρια και ακαδημαϊκός με έδρα το Λονδίνο και την Κωνσταντινούπολη. Η πρακτική της εκτείνεται στην κινούμενη εικόνα, το κείμενο, τη φωτογραφία, τον ήχο και τη θεωρία και διερευνά ζητήματα δικαιοσύνης, πολιτικής βίας και εκτοπισμού. Τα πρόσφατα έργα της σηματοδοτούν μια μετατόπιση από την ιστορική έρευνα προς τη διερεύνηση του μέλλοντος, με έμφαση στη διειδική ηθική και την οικολογική αλληλεξάρτηση. Έχει παρουσιάσει το έργο της διεθνώς, σε μουσεία, εκθεσιακούς χώρους και κινηματογραφικά φεστιβάλ. Έχει λάβει υποτροφίες, χρηματοδοτήσεις και διακρίσεις από το University of the Arts Berlin, το Berlin Artistic Research Fellowship, το Institute for Advanced Study του Central European University, το SAHA Istanbul και το British Council, ενώ έχει συμμετάσχει σε προγράμματα φιλοξενίας, μεταξύ άλλων στο IASPIS, το ZK/U, το Delfina Foundation και το Between Bridges. Έλαβε πτυχίο BA (Hons) στη Μουσική από το SOAS University of London και μεταπτυχιακό και διδακτορικό τίτλο στις Visual Cultures από το Goldsmiths. Σήμερα διδάσκει Καλές Τέχνες στο Goldsmiths.
Δημόσιο πρόγραμμα
Παρασκευή, 9 Οκτωβρίου 2026
Τοποθεσία Α: Πνευματική Εστία Νίκαιας, Καρακουλουξή Δ. 45, Νίκαια, 18450
16:00 – 19:00 | Εγκαίνια έκθεσης & Παρουσίαση έργου Βιομηχανίες της Άρνησης, στάδιο 10: Από το Μουσά Νταγ στο Πορτ Σαΐντ
Καλλιτέχνιδες: Angela Melitopoulos & Kerstin Schroedinger
Τοποθεσία Β: Αρμενική Ευαγγελική Εκκλησία της Ελλάδος, Λαμίας 30 Πειραιάς 18542
Σε συνεργασία με την Αρμενική Ευαγγελική Εκκλησία της Ελλάδος – (Θ.Ν.Π.) και το Μορφωτικό Πολιτιστικό Σωματείο «Αζαταμάρντ – Αρμενικά»
20:00 – 20:40 | Διάλεξη-περφόρμανς @1ος όροφος Πολιτιστικού Χώρου της Αρμενικής Ευαγγελικής Εκκλησίας της Ελλάδος
Καλλιτέχνης: Vartan Avakian
21:00 – 22:30 | Προβολή ταινίας @Προαύλιος χώρος Αρμενικής Ευαγγελικής Εκκλησίας της Ελλάδος
Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2026, 19:00 | Επιτελεστική ανάγνωση
Τοποθεσία: TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, 177 78 Ταύρος
Καλλιτέχνις: Βαλίνια Σβορώνου
Πέμπτη, 29 Οκτωβρίου 2026, 19:00 | Προβολή ταινιών
Τοποθεσία: TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, 177 78 Ταύρος
* Περισσότερες πληροφορίες για τη συγκεκριμένη εκδήλωση θα ανακοινωθούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες
Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2026, 19:00 | Διάλεξη-περφόρμανς
Τοποθεσία: TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, 177 78 Ταύρος
Καλλιτέχνιδες: Anna Bromley & Meltem Ahiska
Διάλεξη-περφόρμανς A-n-other Archive: Decentralized Simultaneities around 1964 βασισμένη σε αλληλογραφία μεταξύ των δύο συντελεστών, γύρω από διαφορετικές ιστορίες μετανάστευσης και μετακίνησης μεταξύ της ανατολικής Γερμανίας, Τουρκίας, Κύπρου, Συρίας και Λιβάνου
Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου 2026, 19:00 | Διάλεξη-περφόρμανς με ηχητικά αποσπάσματα
Τοποθεσία: TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, 177 78 Ταύρος
Καλλιτέχνης: Ζάφος Ξαγοράρης
Σάββατο, 14 Νοεμβρίου 2026
* Τοποθεσία Α / σημείο αφετηρίας: θα ανακοινωθεί σύντομα
16:00 – 18:30 | Περίπατος & συζήτηση
Συντελεστές: Ελένη Κατρίνη & Κυριακή Παπαθανασοπούλου
Κοινές αυλές, κοινές ιστορίες περίπατος στα Προσφυγικά της Νίκαιας και συζήτηση στην Πνευματική Εστία Νίκαιας
Τοποθεσία Β: Πνευματική Εστία Νίκαιας, Καρακουλουξή Δ. 45, Νίκαια, 18450
19:00 | Παρουσίαση του καινούριου έργου Βιομηχανίες της Άρνησης, Στάδιο 9: Σαμάνταγ – Αντάκια. Η Επιφάνεια Μηδέν της Ιστορίας
Καλλιτέχνιδες: Angela Melitopoulos & Kerstin Schroedinger
Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 202
20:00 | Συναυλία
Τοποθεσία: TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, 177 78 Ταύρος
Καλλιτέχνις: Μάρθα Μαυροειδή
3-9 Δεκεμβρίου 2026 | Σειρά προβολών
Τοποθεσία: Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Μεγ. Αλεξάνδρου 136, Αθήνα 104 35
Σειρά προβολών με ταινίες για τη μετανάστευση, συνδυάζοντας ιστορικές ταινίες με σύγχρονες, και φέρνοντας σε διάλογο σημαντικά αρχειακά ντοκουμέντα με σύγχρονες καλλιτεχνικές πρακτικές.
Στο πλαίσιο του Athens Avant-Garde Film Festival
* Περισσότερες πληροφορίες για τις προβολές θα ανακοινωθούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες
Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου 2026
17:00 | Παρουσίαση έργου
Τοποθεσία: Πνευματική Εστία Νίκαιας, Καρακουλουξή Δ. 45, Νίκαια 18450
Καλλιτέχνιδες: Angela Melitopoulos & Kerstin Schroedinger
Παρουσίαση του καινούριου έργου Βιομηχανίες της Άρνησης, Στάδιο 8: Μέσα από τα Όρη Αμανός. Γέφυρα, σήραγγα, υπέργεια διάβαση
Στο πλαίσιο του Athens Avant-Garde Film Festival
Πέμπτη, 14 Ιανουαρίου 2027
19:00 | Διάλεξη-περφόρμανς
Τοποθεσία: TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, 177 78 Ταύρος
Καλλιτέχνις: Hera Büyüktaşçıyan
Πέμπτη, 21 Ιανουαρίου 2027
Τοποθεσία: TAVROS, 1ος όροφος, Αναξαγόρα 33, 177 78 Ταύρος
19:00 | Συζήτηση
Συντελεστές: Νατάσα Λαιμού (ιστορικός, τουρκολόγος και ερευνήτρια στον τομέα της λογοτεχνίας) Δημήτρης Πρόκος (μουσικός και ερευνητής στον τομέα των Νεοελληνικών Σπουδών), Μαικ Τσιλιγκιριαν (Μορφωτικό Πολιτιστικό Σωματείο «Αζαταμάρντ – Αρμενικά»), İSTASYON editions
Συζήτηση γύρω από τη πολυγλωσσικότητα, λογοτεχνία και εκδοτικές πρωτοβουλίες μέσα από ιστορικά και σύγχρονα παραδείγματα
20:00 | Περφόρμανς
Καλλιτέχνης: Δημήτρης Πρόκος
Πέμπτη, 28 Ιανουαρίου 2027
14:00-23:00 | Finissage
Περισσότερες πληροφορίες για τη συγκεκριμένη εκδήλωση θα ανακοινωθούν μέσα στις επόμενες εβδομάδες
Υποστήριξη
Το πρότζεκτ χρηματοδοτείται από το Goethe-Institut Athen. Η έκθεση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη και την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, και με την υποστήριξη του SAHA Association. Η συνεισφορά καλλιτεχνών-ιδων με βάση την Τουρκία υποστηρίζονται από το Vehbi Koç Foundation. H σειρά προβολών του πρότζεκτ ΑΜΑΝ ΑΜΑΝ και καλλιτεχνικές συνεισφορές στο δημόσιο πρόγραμμα συγχρηματοδοτούνται από το γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών από πόρους του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον.
Κεντρική εικόνα θέματος: Βάσος Καπάνταης, Ικέτις, 1964.
