Τρεις εξαιρετικοί σολίστ, η Valentina Fedeneva [Βαλεντίνα Φεντένεβα], ο Αλέξανδρος Σταυρακάκης και η Viktoria Postnikova [Βικτόρια Ποστνίκοβα], ενώνουν τις δυνάμεις τους για να ερμηνεύσουν την Τετάρτη 11 Μαρτίου στις 20:30, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, δύο αριστουργήματα της ρωσικής μουσικής που μιλούν απροκάλυπτα για το θάνατο, τη φθορά και τη θνητότητα.
Ο κύκλος τεσσάρων τραγουδιών για βαθύφωνο και πιάνο Τραγούδια και Χοροί θανάτου του Μοντέστ Μούσοργκσκι αποτελεί ένα από τα πιο συγκλονιστικά έργα του 19ου αιώνα. Ο σπουδαίος Ρώσος μουσουργός σκιαγραφεί με ανατριχιαστική αμεσότητα τους τραγικούς, πρόωρους θανάτους της εποχής του: το χαμό ενός μικρού παιδιού που δεν πρόλαβε να ζήσει, την απώλεια ενός έφηβου κοριτσιού που έσβησε πριν ανθίσει, αλλά και τις συμφορές του πολέμου που μαστίζουν αδιάκριτα ανθρώπους κάθε ηλικίας. Η μουσική του Μούσοργκσκι δεν ωραιοποιεί, δεν παρηγορεί· αντίθετα, αντικρίζει κατάματα το αναπόφευκτο του τέλους με μια σχεδόν ντοστογιεφσκική ωμότητα.
Το 1969, ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς βρίσκεται πια στο δειλινό της ζωής του. Έχοντας βιώσει δύο παγκόσμιους πολέμους, την τρομοκρατία της σταλινικής εποχής, τις διώξεις και τις προσωπικές του απώλειες, ανατρέχει στο έργο του συμπατριώτη του που είχε ενορχηστρώσει λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1962. Ο Σοβιετικός συνθέτης μοιάζει να πιάνει το νήμα εκεί ακριβώς που το άφησε ο Μούσοργκσκι, κοντά έναν αιώνα πριν, για να συνεχίσει αυτή την άυλη συνομιλία γύρω από το μεγάλο αίνιγμα του θανάτου.
Η 14η Συμφωνία του Σοστακόβιτς δεν μοιάζει με καμία άλλη συμφωνία. Ενορχηστρωμένη απέριττα μόνο για ορχήστρα εγχόρδων και κρουστά που συνομιλούν με βαθύφωνο και υψίφωνο, αποτελείται από έντεκα τραγούδια για τον αδόκητο θάνατο. Ο Σοστακόβιτς επιλέγει ποιήματα τεσσάρων μεγάλων ποιητών: του Ισπανού Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, του Γάλλου Γκυγιώμ Απολλιναίρ, του Αυστριακού Ράινερ Μαρία Ρίλκε και του Ρώσου Βίλχελμ Κύχελμπεκερ. Το αποτέλεσμα είναι μια σκοτεινή, αμείλικτη μουσική ατμόσφαιρα που αρνείται να προσφέρει ψεύτικες παρηγοριές. Ο συνθέτης ξεγυμνώνει την ύπαρξη από κάθε επίφαση, αφήνοντας να φανεί το γυμνό, τρομακτικό, αλλά και κάποτε απελευθερωτικό πρόσωπο της θνητότητας.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Στην εκδήλωση ακούγεται η σπάνια εκδοχή του έργου που ο ίδιος ο Σοστακόβιτς ετοίμασε για πιάνο, φωνές και κρουστά — μια εκδοχή που απογυμνώνει ακόμα περισσότερο τη μουσική, αναδεικνύοντας την ακατέργαστη δύναμη των μελωδιών και των ρυθμών.
Στη σκηνή εμφανίζονται τρεις σημαντικοί καλλιτέχνες. Ο Αλέξανδρος Σταυρακάκης, βαθύφωνος και νικητής στον Διεθνή Διαγωνισμό Τσαϊκόφσκι το 2019, έχει ήδη χαράξει μια λαμπρή διεθνή πορεία με εμφανίσεις στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου. Η Βαλεντίνα Φεντένεβα, υψίφωνος, φέρνει τη φρεσκάδα και την ευαισθησία της ρωσικής φωνητικής παράδοσης. Και φυσικά, η μεγάλη έκπληξη της βραδιάς: η Βικτόρια Ποστνίκοβα. Μια μεγάλη κυρία του πιάνου, σε μια από τις σποραδικές πλέον εμφανίσεις της, φέρνει μαζί της όλη την παράδοση της ρωσικής και σοβιετικής σχολής. Η ερμηνεία της, που ενθουσίασε κοινό και κριτικούς μόλις λίγους μήνες πριν στο Διεθνές Φεστιβάλ του Βερμπιέ, υπόσχεται μια βραδιά μοναδικής έντασης και βάθους. Συνοδεύει στα κρουστά ο Αλέξανδρος Χρηστίδης.
Πρόγραμμα
-Modest Mussorgsky – Παιδικό δωμάτιο, για υψίφωνο και πιάνο Τραγούδια και Χοροί θανάτου, για βαθύφωνο και πιάνο σε ποίηση Αρσένι Γκολένισεφ-Κουτούζοφ (1848-1913)
-Dmitri Shostakovich – Συμφωνία αρ. 14 σε σολ ελάσσονα, έργο 135 (στην εκδοχή του συνθέτη για φωνές, πιάνο και κρουστά)
Συντελεστές
- Υψίφωνος: Valentina Fedeneva
- Βαθύφωνος: Αλέξανδρος Σταυρακάκης
- Πιάνο: Viktoria Postnikova
- Κρουστά: Αλέξανδρος Χρηστίδης
Διαβάστε επίσης:
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: Το πρόγραμμα για Ιανουάριο – Μάρτιο 2026
