Εθνική Λυρική Σκηνή: Το αηδόνι του αυτοκράτορα, της Λένας Πλάτωνος σε σκηνοθεσία Κατερίνας Πετσατώδη

Η Εθνική Λυρική Σκηνή αναβιώνει την εξαιρετικά επιτυχημένη όπερα για παιδιά και νέους Το αηδόνι του αυτοκράτορα της Λένας Πλάτωνος, βασισμένη στο ομώνυμο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Η παράσταση επιστρέφει στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, με πέντε παραστάσεις για σχολεία και τέσσερις για οικογένειες, από τις 3 Νοεμβρίου 2026 έως τις 10 Ιανουαρίου 2027.

Τι συμβαίνει όταν η λυρική τέχνη συναντά το animation και τους ηλεκτρονικούς ήχους των συνθεσάιζερ; Η απάντηση δίνεται στη σκηνή της ΕΛΣ, όπου ο ιδιαίτερος ηχητικός κόσμος της Λένας Πλάτωνος, η ζωντανή δράση και η κινούμενη εικόνα συνθέτουν ένα σύγχρονο σκηνικό σύμπαν. Η Πλάτωνος έγραψε το έργο το 1989, βασισμένη στο ομώνυμο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα «μουσικό παραμύθι με στοιχεία όπερας». Το Αηδόνι του αυτοκράτορα, μετά την πρώτη θερμή υποδοχή του από το κοινό την καλλιτεχνική περίοδο 2018/19 στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ, επέστρεψε τη σεζόν 2019/20, ανανεωμένο και προσαρμοσμένο για την Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, συνεχίζοντας την επιτυχημένη πορεία του. Σήμερα, το γνωστό παραμύθι, μέσα από το λιμπρέτο του Γιώργου Βολουδάκη, μεταμορφώνεται σε μια σύγχρονη παραβολή για την άνιση σχέση της τεχνολογίας με τον άνθρωπο, αλλά και για την ανάγκη διατήρησης της επαφής με τη φύση και την αυθεντική δημιουργία.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στην αυλή του Αυτοκράτορα της Κίνας, σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία έχει διεισδύσει σε κάθε πτυχή της ζωής. Κι όμως, ο Αυτοκράτορας, παρόλο που ζει μέσα στην πολυτέλεια και τα τεχνολογικά επιτεύγματα του παλατιού του, νιώθει βαθιά μελαγχολία. Η ανακάλυψη ενός αληθινού αηδονιού, που ζει ελεύθερο στους κήπους του παλατιού και τραγουδά με μια μοναδική, μαγευτική φωνή, τον συγκινεί και τον φέρνει σε επαφή με κάτι που κανένα τεχνολογικό επίτευγμα δεν μπορεί να του προσφέρει. Μέχρι τη στιγμή που στο παλάτι φτάνει ως δώρο ένα ηλεκτρονικό αηδόνι… Ο Αυτοκράτορας γοητεύεται από την τεχνολογική του τελειότητα και, κάπως έτσι, το ηλεκτρονικό αηδόνι αντικαθιστά στο παλάτι το αληθινό, παρά το γεγονός πως το τραγούδι του αποδεικνύεται προβλέψιμο. Μόνο όταν η τεχνητή κατασκευή παύει να λειτουργεί και ο ίδιος βρίσκεται αντιμέτωπος με τον θάνατο, η επιστροφή του αληθινού αηδονιού δίνει μια δεύτερη ευκαιρία ζωής στον Αυτοκράτορα και στο παλάτι, επαναφέροντας τη ζωτική δύναμη της τέχνης και της φύσης.

Η Λένα Πλάτωνος, μέσα από τη χαρακτηριστική της γραφή, που συνδυάζει αναλογικούς και ηλεκτρονικούς ήχους, δημιουργεί ένα ηχητικό σύμπαν σπάνιας ευαισθησίας, όπου η απλότητα της μελωδίας συναντά τη φαντασία και την καινοτομία. Η συνύπαρξη φυσικών και τεχνητών ήχων, η ευρηματική χρήση του animation και της ζωντανής δράσης, οι μελωδικές γραμμές της Πλάτωνος και η δεξιοτεχνική φωνητική γραφή συνθέτουν μια ξεχωριστή σκηνική εμπειρία. Το Αηδόνι του αυτοκράτορα γίνεται έτσι μια γοητευτική και πολύπλευρη εισαγωγή των παιδιών στον μαγικό κόσμο της λυρικής τέχνης, ανοίγοντας παράλληλα έναν διάλογο για τη σχέση του ανθρώπου με την τεχνολογία, τη φύση και την αυθεντική δημιουργία.

Η σκηνοθεσία της Κατερίνας Πετσατώδη, σκηνοθέτριας με μακρά παρουσία στον χώρο της όπερας και του μουσικού θεάτρου και Διευθύντριας Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, και το animation της Ειρήνης Βιανέλλη, βραβευμένης σκηνοθέτριας και animator, με σημαντική παρουσία σε παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, μεταξύ άλλων στον Δον Κιχώτη του Μπαλέτου της ΕΛΣ, αλλά και στο πρόσφατο Ακόμα κι αν φύγεις…, συνθέτουν έναν κόσμο που πάλλεται από χρώμα και κίνηση· ένα σύμπαν όπου παλάτια και κήποι, μηχανές και φανταστικά πλάσματα συνυπάρχουν σε μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο δίπολο φυσικό και τεχνητό. Η εικόνα γίνεται μέρος της αφήγησης, λειτουργώντας ως ένας ακόμη ήρωας που εξελίσσεται και αναπτύσσεται μαζί με τη δράση. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η σκηνοθέτρια, είδε το έργο ως «ένα μουσικό παραμύθι που συνδυάζει ιδανικά δύο φαινομενικά ασύνδετες αλλά τελικά τόσο αρμονικά δεμένες μεταξύ τους τέχνες, την όπερα και το animation, με έμπνευση, φαντασία και ευρηματικότητα».

Τη δημιουργική ομάδα συμπληρώνουν η Ευαγγελία Θεριανού, που υπογράφει το σκηνικό της παραγωγής, η Αλεξία Θεοδωράκη στα κοστούμια, ο Χρήστος Τζιόγκας στους φωτισμούς και ο Στέργιος Τσιρλιάγκος στον σχεδιασμό ήχου. Μουσικός επί σκηνής είναι ο Μιχάλης Παπαπέτρου, ο οποίος έχει αναλάβει και τη μουσική διδασκαλία της παραγωγής.

Στην παράσταση συμμετέχει ένα καστ αναγνωρισμένων λυρικών πρωταγωνιστών. Η υψίφωνος Δήμητρα Κωτίδου, η οποία επιστρέφει στη σκηνή της ΕΛΣ μετά τη θριαμβευτική ερμηνεία της ως Βιολέττα Βαλερύ στην Τραβιάτα κατά την καλλιτεχνική περίοδο 2025/26, καθώς και στην περιοδεία της παραγωγής στην Κίνα. Ο βαρύτονος Χάρης Ανδριανός, μετά τις εμφανίσεις του ως Ντανκάιρε στην Κάρμεν την καλλιτεχνική περίοδο 2025/26 και ως Πινγκ στην εμβληματική Τουραντότ την καλλιτεχνική περίοδο 2024/25, συμπράττει εκ νέου με την ΕΛΣ. Μαζί τους οι Δημήτρης Καρατζάς, Γιάννης Φίλιας, Νίκη Χαζιράκη και Νικόλας Μαραζιώτης.

Στην αφήγηση η καταξιωμένη ηθοποιός Μαρία Σκουλά.

Το Αηδόνι του αυτοκράτορα αποτελεί μια βαθιά ποιητική αλληγορία για την αξία της αυθεντικότητας απέναντι στο τεχνητό, για τη δύναμη της τέχνης που δεν περιορίζεται και για την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον κόσμο που δημιουργεί. Με τη γοητευτική του απλότητα και τη σύγχρονη ματιά του, το έργο γίνεται μια ολοκληρωμένη σκηνική εμπειρία που αγγίζει και συγκινεί θεατές κάθε ηλικίας.

Συντελεστές

• Ενορχήστρωση: Λένα Πλάτωνος, Στέργιος Τσιρλιάγκος
• Λιμπρέτο: Γιώργος Βολουδάκης
• Σκηνοθεσία: Κατερίνα Πετσατώδη
• Animation: Ειρήνη Βιανέλλη
• Σκηνικό: Ευαγγελία Θεριανού
• Κοστούμια: Αλεξία Θεοδωράκη
• Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
• Σχεδιασμός ήχου: Στέργιος Τσιρλιάγκος
• Μουσική διδασκαλία, πλήκτρα: Μιχάλης Παπαπέτρου
• Παίζουν:
  • • Αυτοκράτορας: Χάρης Ανδριανός
    • Αυλικός / Θάνατος: Δημήτρης Καρατζάς
    • Αηδόνι: Δήμητρα Κωτίδου
    • Ψαράς / Αυλάρχης / Τεχνικός: Γιάννης Φίλιας
    • Φίλη του αηδονιού / Τεχνικός: Νίκη Χαζιράκη
    • Βιολιστής / Αρχιμουσικός Σα(ν)λιέρι: Νικόλας Μαραζιώτης
    • Αφήγηση: Μαρία Σκουλά

Photo Credit by G. Antonoglou