Apocalypse Now and Then: Έκθεση της Άντρα Ουρσούτα στο Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ στην Ύδρα

Το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ έχει την τιμή να παρουσιάσει την ατομική έκθεση «Apocalypse Now and Then» της Ρουμάνας καλλιτέχνιδας Άντρα Ουρσούτα (Andra Ursuta). Η έκθεση παρουσιάζεται στον Χώρο Έργων του Ιδρύματος, ένα πρώην σφαγείο στο νησί της Ύδρας, από τις 24 Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου 2025. Αυτή είναι η πρώτη μεγάλη έκθεση της Ουρσούτα στην Ελλάδα.

Η Ουρσούτα αντλεί έμπνευση από την οπτική γλώσσα και τις στρατηγικές έκθεσης των αρχαιολογικών μουσείων για να εφεύρει ψευδοϊστορικά αντικείμενα που ανήκουν σε έναν ανύπαρκτο πολιτισμό, του οποίου τα λείψανα φαίνεται να μιλούν για τις αγωνίες του παρόντος μας. Τόσο οικεία όσο και παράλογα, η καλλιτέχνιδα παρουσιάζει θραύσματα γλυπτών και απομεινάρια στούντιο, που έχουν διαδοχικά κατασκευαστεί και καταστραφεί με αναλογικά και ψηφιακά εργαλεία. Αυτά τα έργα εξερευνούν την ιστορία της κατασκευής αντικειμένων και της γλυπτικής και τους τρόπους με τους οποίους αυτό το χειροκίνητα παραγόμενο σύστημα γνώσης και εικασίας έχει διαμορφώσει τον οπτικό μας κόσμο. Το «Αποκάλυψη Τώρα και Τότε» βυθίζει τους θεατές σε μια περικομμένη ιστοριογραφία, όπου περαστικά οικεία αρχαία τροπάρια, γκροτέσκα αναθήματα και σημαδεμένες χάλκινες φιγούρες αιωρούνται ανάμεσα στην αρχαιολογία και τη μυθοπλασία.

Η έκθεση παρουσιάζει την Desolation Ware, μια νέα σειρά από χάλκινα γλυπτά από χυτό κερί. Εν μέρει εμπνευσμένες από διακοσμητικά αντικείμενα τέχνης και εσωτερική διακόσμηση, οι μορφές είναι τα αποσταγμένα αξεσουάρ της υπαρξιακής αβεβαιότητας: ένα τερατώδες πιάτο με φίδια που βγαίνουν από ένα κράνος ποδηλάτου για να επικαλεστούν μια Γοργώ· μια ζωομορφική κανάτα που διαθέτει στοιχεία τοπίου από μια προ-Αναγεννησιακή έρημο – το είδος του τόπου όπου ο Άγιος Αντώνιος μπορεί να παρενοχλούνταν από δαίμονες· μια καρέκλα που μοιάζει με ορθοπεδικό θρόνο ή την αγκαλιά μιας σιδηράς παρθένου· ένας μεταφορέας σωματικών υγρών που προαναγγέλλει οργανική ανεπάρκεια. Διπλασιάζοντας το κλισέ καλλιτεχνικό μέσο του χυτού μπρούντζου με πατίνα πράσινου χρώματος, η Desolation Ware ασχολείται επίσης με τις παρανοήσεις της ιστορίας της τέχνης, όπως η εσφαλμένη κατανόηση των κλασικών γλυπτών ως αρχικά λευκών, ενώ στην πραγματικότητα ήταν πολύχρωμα, και εξετάζει πώς αυτά τα λάθη μπορούν να γίνουν βαρυσήμαντες, γενεσιουργές δυνάμεις.

Εγκατεστημένη τόσο εντός όσο και εκτός του Σφαγείου, η έκθεση μετατρέπει τον χώρο σε ένα φανταστικό μουσείο. Το Σφαγείο του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ – ένα πρώην σφαγείο σκαρφαλωμένο πάνω από τη θάλασσα – γίνεται σκηνή για τις μνημειώδεις αλλά και φασματικές μορφές της Ουρσούτα. Η έκθεση «Αποκάλυψη Τώρα και Τότε» δεν αφορά μια μοναδική στιγμή κατάρρευσης, αλλά την επαναλαμβανόμενη φαντασίωση των τελών – τον αρχαίο κόσμο που κοιτάζει προς την άβυσσο και τον δικό μας χρόνο που μυθοποιεί ερείπια που δεν υπήρξαν ποτέ.

Αυτή η έκθεση συνεχίζει την παράδοση του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ να αναθέτει τολμηρές, εξειδικευμένες εγκαταστάσεις που επαναπροσδιορίζουν τα όρια της σύγχρονης τέχνης.

Άντρα Ουρσούτα – Σχετικά με την καλλιτέχνιδα

Η Άντρα Ουρσούτα (γεν. 1979) γεννήθηκε στη Σαλόντα της Ρουμανίας, μια πόλη στα ρουμανο-ουγγρικά σύνορα, και έφυγε για τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1997. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1999 και έλαβε πτυχίο Bachelor of Arts (BA) στην ιστορία της τέχνης και τις εικαστικές τέχνες το 2002 από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης.

Από το 2018 έως το 2019, μια ατομική έκθεση της καλλιτέχνιδας, με τίτλο Vanilla Isis, παρουσιάστηκε στο Fondazione Sandretto Re Rebaudengo, στο Τορίνο της Ιταλίας. Η έκθεση Alps, η οποία παρουσιάστηκε το 2016 στο Νέο Μουσείο, σηματοδότησε την πρώτη μουσειακή έκθεση της καλλιτέχνιδας στη Νέα Υόρκη. Το έργο της Ουρσούτα έχει αποτελέσει αντικείμενο πολυάριθμων ατομικών εκθέσεων σε εξέχοντες χώρους διεθνώς, όπως η Kunsthalle Basel (2015), το Ινστιτούτο Σύγχρονης Τέχνης στο Μαϊάμι (2014–2015), το Μουσείο Hammer στο Λος Άντζελες (2014), η Kölnischer Kunstverein στην Κολωνία της Γερμανίας (2014) και το Peep-Hole Art Center στο Μιλάνο (2014).

Το έργο της Ουρσούτα έχει επίσης συμπεριληφθεί σε ομαδικές εκθέσεις παγκοσμίως, όπως η Making Their Mark, σε επιμέλεια της Cecilia Alemani, Ίδρυμα Shah Garg, Νέα Υόρκη (2023), η οποία ταξίδεψε στο Μουσείο Τέχνης Berkeley και στο Αρχείο Κινηματογράφου Pacific, Berkeley, Καλιφόρνια, στο Μουσείο Τέχνης Kemper, St. Louis, στο Εθνικό Μουσείο Γυναικών στις Τέχνες, Ουάσινγκτον, και στο Newfields, Ινδιανάπολη, Ιντιάνα (έως το 2027), στην 59η Μπιενάλε της Βενετίας (2022), στην ARS22: Living Encounters, Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Kiasma, Ελσίνκι (2022), στην Souffle de son souffle, Ίδρυμα Vincent van Gogh, Αρλ, Γαλλία (2021–2022), στην 58η Μπιενάλε της Βενετίας (2019), στην The Warmth of Other Suns: Stories of Global Displacement, The Phillips Collection, Ουάσινγκτον (2019), στην The Trick Brain, Ίδρυμα Aïshti, Βηρυτός (2017–2018), στη 15η Μπιενάλε Κωνσταντινούπολης (2017), στην High Anxiety: New Acquisitions, Συλλογή Οικογένειας Rubell, Μαϊάμι (2016–2017), στη 13η Μπιενάλε της Λυών (2015–2016), στην Artists and Poets, Secession, Βιέννη (2015), στην Busted, The High Line, Νέα Υόρκη (2013–2014), στην 55η Μπιενάλε Βενετίας (2013), στην Expo 1: Νέα Υόρκη, MoMA PS1, Νέα Υόρκη (2013) και στην Ostalgia, Νέο Μουσείο, Νέα Υόρκη (2011).

Το 2024, ένα γλυπτό της Ουρσούτα επιλέχθηκε για να εγκατασταθεί ως η Τέταρτη Επιτροπή Βάσης στην πλατεία Τραφάλγκαρ του Λονδίνου. Το γλυπτό θα εκτίθεται από το 2028 έως το 2030.

Η Ουρσούτα ζει και εργάζεται στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη.

Κεντρική εικόνα θέματος: Andra Ursuţa, Half-Drunk Mummy, 2025 (λεπτομέρεια έργου) | © the artist; photo: Dario Lasagni