Ο βραβευμένος στη Βενετία δημιουργός του συγκλονιστικού “Miss Violence” επιστρέφει με ένα επίκαιρο φιλμ που θα συζητηθεί. Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Interfilm στο 81ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας.

Σύνοψη ταινίας

Σουηδία, 2018. Ένα μυστηριώδες σύνδρομο που πλήττει τα παιδιά προσφύγων προκαλεί έντονη ανησυχία στους γιατρούς και τους πολιτικούς.

Ο Σεργκέι και η Νατάλια αναγκάζονται να δραπετεύσουν από τη χώρα τους μετά από μια επίθεση που παραλίγο να στοιχίσει στον Σεργκέι τη ζωή του. Το ζευγάρι εγκαθίσταται στη Σουηδία με τις δύο μικρές τους κόρες και περιμένει την απόφαση της Υπηρεσίας Μετανάστευσης για την αίτηση ασύλου που έχει υποβάλει. Προσπαθούν να ζήσουν μια φυσιολογική ζωή: εργάζονται σκληρά, στέλνουν τα παιδιά τους σε σουηδικό σχολείο, μαθαίνουν τη γλώσσα και υπομένουν τους τακτικούς ελέγχους των αρχών, ελπίζοντας πως κάποια μέρα θα αποκτήσουν τη σουηδική υπηκοότητα. Όταν όμως η αίτησή τους απορρίπτεται, η μικρότερη κόρη τους, η Κάτια, καταρρέει και βυθίζεται σε ένα ανεξήγητο κώμα. Καθώς ο Σεργκέι και η Νατάλια έρχονται αντιμέτωποι με ένα ηθικό δίλημμα, η αντοχή και η αποφασιστικότητα τους δοκιμάζονται.

Μπορούν να βρουν τη δύναμη και την ελπίδα που χρειάζονται για να σώσουν τις κόρες τους;

ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!

Σημείωμα σκηνοθέτη

«Πρωτοέμαθα για το Σύνδρομο Παραίτησης μέσα από δημοσιεύματα για παιδιά προσφύγων στη Σουηδία που είχαν πάψει να ανταποκρίνονται στον κόσμο γύρω τους. Σταματούσαν να μιλούν, να τρώνε, να κινούνται. Κάποια παρέμεναν σε αυτή την κατάσταση για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Ήταν σαν τα σώματά τους να έκαναν τη μοναδική πράξη αντίστασης που τους είχε απομείνει: να αποσυρθούν από μια πραγματικότητα που δεν μπορούσαν πια να αντέξουν. Αυτή ήταν η αφετηρία του “Quiet Life”.

Η ταινία γεννήθηκε μέσα από μια αντίφαση που με ταράζει βαθιά: η σύγχρονη Ευρώπη θέλει να φαντάζεται τον εαυτό της ως έναν χώρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ορθολογισμού και συμπόνιας, ενώ την ίδια στιγμή αναπτύσσει ολοένα και πιο σύνθετους μηχανισμούς για να αποφασίζει ποιος αξίζει προστασία και ποιος όχι. Η βία αυτών των μηχανισμών σπάνια μοιάζει με βία. Εκτυλίσσεται σε τακτοποιημένα γραφεία. Μιλά ήρεμα. Ακολουθεί διαδικασίες. Θέτει λογικές ερωτήσεις, συμπληρώνει έντυπα και παίρνει αποφάσεις σύμφωνα με καθιερωμένους κανόνες. Κανείς δεν χρειάζεται να σε μισεί. Κανείς δεν χρειάζεται καν να αισθάνεται υπεύθυνος για όσα σου συμβαίνουν.

Αυτός είναι ο κόσμος στον οποίο καλούνται να ζήσουν ο Σεργκέι και η Νατάλια. Καταλαβαίνουν πολύ γρήγορα ότι η επιβίωση απαιτεί υπακοή. Εργάζονται. Μαθαίνουν τη γλώσσα. Τα παιδιά τους πηγαίνουν σχολείο. Χαμογελούν όταν αναμένεται να χαμογελάσουν. Απαντούν ξανά και ξανά στις ίδιες ερωτήσεις. Προσπαθούν να γίνουν το είδος των προσφύγων που μια ευρωπαϊκή κοινωνία μπορεί να αποδεχτεί χωρίς δυσφορία: ευγνώμονες, παραγωγικοί, ήσυχοι. Όμως το δικαίωμα να ανήκουν παραμένει υπό όρους.

Για μένα, εδώ βρίσκεται ο πολιτικός πυρήνας της ταινίας. Ένα γραφειοκρατικό σύστημα μπορεί να ασκήσει τεράστια βία ακριβώς επειδή η ευθύνη έχει κατακερματιστεί. Ο καθένας απλώς επιτελεί μια λειτουργία. Ο γιατρός φροντίζει τον ασθενή. Ο υπάλληλος αξιολογεί την αίτηση. Η αστυνομία εκτελεί την απόφαση. Όλοι μπορούν να παραμένουν αξιοπρεπείς, ευγενικοί, ακόμη και συμπονετικοί, ενώ συμμετέχουν σε κάτι βαθιά απάνθρωπο. Ήθελα η οπτική γλώσσα της ταινίας να ενσαρκώνει αυτή την αντίφαση. Τα πάντα είναι ελεγχόμενα, τακτοποιημένα, ήρεμα. Οι χώροι είναι καθαροί. Οι άνθρωποι μιλούν χαμηλόφωνα. Η ορατή επιθετικότητα είναι ελάχιστη. Κι όμως, η οικογένεια ζει κάτω από μια μόνιμη απειλή. Κάτω από τη φαινομενική γαλήνη της κοινωνίας που την περιβάλλει υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα ολόκληρη η ύπαρξή της να διαγραφεί με μια διοικητική απόφαση.

Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται η Κάτια. Οι ενήλικες απαιτούν να αναρρώσει, γιατί η ίδια η ανάρρωσή της γίνεται απόδειξη ότι η οικογένεια μπορεί να λειτουργήσει ξανά. Ακόμη και η ελπίδα μετατρέπεται σε απαίτηση. Το σώμα της, όμως, αρνείται. Και μέσα στην ταινία αυτή η άρνηση μετατρέπεται σε μια πολιτική εικόνα: το σώμα ενός παιδιού που απορροφά όσα ο κόσμος των ενηλίκων αρνείται να αναγνωρίσει. Συχνά περιορίζουμε τη μετανάστευση σε στατιστικές, σύνορα, ποσοστώσεις και νομικές κατηγορίες.

Πίσω όμως από κάθε υπόθεση υπάρχει ένας άνθρωπος που αναγκάζεται να αποδείξει ότι ο πόνος του είναι αρκετά πειστικός, ο φόβος του αρκετά βάσιμος και η ζωή του αρκετά πολύτιμη ώστε να αξίζει προστασία. Το “Quiet Life” αναρωτιέται τι συμβαίνει όταν η σκληρότητα δεν χρειάζεται πια να μοιάζει με σκληρότητα· όταν ο αποκλεισμός μπορεί να εφαρμόζεται ευγενικά, νόμιμα και αποτελεσματικά. Μια κοινωνία δεν θα έπρεπε να κρίνεται μόνο από τη βία που καταδικάζει, αλλά και από τη βία που έχει μάθει να μην αναγνωρίζει».

Ταυτότητα ταινίας
Quiet Life

  • Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Αβρανάς
  • Σενάριο: Σταύρος Παμπάλλης, Αλέξανδρος Αβρανάς
  • Διεύθυνση φωτογραφίας: Ολυμπία Μυτιληναίου GSC
  • Μοντάζ: Ντούνια Σίχοφ
  • Μουσική: Τούομας Καντελίνεν
  • Πρωταγωνιστούν: Τσουλπάν Χαμάτοβα, Γκριγκόρι Ντομπρίγκιν, Ναόμι Λαμπ, Μιροσλάβα Πασούτινα, Ελένη Ρουσσινού
  • Διάρκεια: 99 λεπτά
  • Γλώσσα: Ρωσσικα, Σουηδικά, Αγγλικά
  • Υπότιτλοι: Ελληνικά
  • Έγχρωμο
  • Χώρες Παραγωγής: Γαλλία, Γερμανία
  • Έτος Παραγωγής: 2024