Βαλκάνια και φιλμ έχουν κάτι κοινό: την ευφλεκτότητά τους.

Τα Βαλκάνια, η «μπαρουταποθήκη της Ευρώπης», έχουν σημαδευτεί από πολέμους, εθνοτικές συγκρούσεις και γεωπολιτικές εντάσεις. Το παρωχημένο πλέον νιτρικό φιλμ, από την άλλη, ήταν κυριολεκτικά εύφλεκτο — τόσο, ώστε ακόμη και η θερμότητα ενός προβολέα μπορούσε να προκαλέσει την ανάφλεξή του.

Τρόπον τινά ο συνδυασμός τους αποτελεί το εκρηκτικό κοκτέιλ του… Βαλκανικού σινεμά!

Τα Βαλκάνια φυσικά είναι κάτι πολύ περισσότερα από τις αναταράξεις και τις συγκρούσεις που τα έχουν σημαδέψει. Πολλοί και πολλές τα ταυτίζουν με αυθεντικότητα στις ανθρώπινες σχέσεις, μοναδικά τοπία, μουσική, παραδόσεις, μαύρο χιούμορ, μελαγχολία και, κυρίως, αναμνήσεις και όνειρα για το μέλλον. Πόσος κόσμος γνώρισε αυτή τη γωνιά του κόσμου μέσα από την κινηματογραφική ματιά του Εμίρ Κουστουρίτσα. Το βαλκανικό σινεμά, ωστόσο, είναι πολύ ευρύτερο.

ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αναδείξει το 49ο Φεστιβάλ Δράμας μέσα από το αφιέρωμα Balkan Tales: 15 ταινίες μικρού μήκους που μας ταξιδεύουν σε διαφορετικές γωνιές των Βαλκανίων και φωτίζουν ιστορίες, πρόσωπα και καταστάσεις που μπορεί να διαφέρουν, αλλά συχνά συνομιλούν μεταξύ τους.

Ένα μωσαϊκό σύγχρονων βαλκανικών ιστοριών, με διαφορετικές αισθητικές και αφηγηματικές προσεγγίσεις — και, ταυτόχρονα, μια κοινή γλώσσα: αυτή του σινεμά.

I Believe the Portrait Saved Me / Mua Besoj Më Shpëtoi Portreti

10’, 2025, Κόσοβο, Ολλανδία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Alban Muja
Παραγωγή: Edon Rizvanolli, 038STUDIO

Περιγραφή ταινίας

Είκοσι πέντε χρόνια μετά την απαγωγή του κατά τον Πόλεμο του Κοσόβου, ο ζωγράφος Skender Muja αφηγείται μια συγκλονιστική ιστορία επιβίωσης. Στους τελευταίους ταραχώδεις μήνες του πολέμου, ο Muja και δεκάδες Αλβανοί πολίτες από τη Μιτρόβιτσα πιάστηκαν αιχμάλωτοι ενώ προσπαθούσαν να διαφύγουν από το Κόσοβο.

Απόσπασμα συνέντευξης του Alban Muja
(Πηγή: sff.ba)

«Σε εκείνο το παράξενο και οδυνηρό μέρος, ένα απλό κομμάτι κιμωλίας έγινε η ασπίδα του, μια σιωπηλή διαπραγμάτευση με τη μοίρα. Η τέχνη, στην πιο απλή της μορφή, έγινε το εργαλείο της επιβίωσής του.

Πιστεύω ότι η τέχνη μπορεί να κάνει θαύματα. Είναι μια απόδειξη της ανθρώπινης ανθεκτικότητας, του τρόπου με τον οποίο η δημιουργικότητα μπορεί να ανθίσει ακόμη και στις πιο καταπιεστικές συνθήκες. Και κάποιες φορές μπορεί να φτάσει ακόμη και σε εκείνους που θεωρούμε πως δεν μπορούν να αγγιχτούν, ακόμη και σε εκείνους που κρατούν τη ζωή σου στα χέρια τους».

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη του Letterbox )

«Ένα από τα πιο πρωτότυπα ντοκιμαντέρ που έχω δει. Η εικόνα υπηρετεί απόλυτα το θέμα».

The Chicken / Una Gunjak

15’, 2014, Γερμανία, Κροατία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Una Gunjak
Παραγωγή: Jelena Go ldbach

Περιγραφή: Για τα έκτα γενέθλιά της, η Σέλμα παίρνει δώρο μια ζωντανή κότα. Όταν συνειδητοποιεί πως το ζώο προορίζεται να σφαχτεί για να θρέψει την οικογένεια, αποφασίζει να το σώσει ελευθερώνοντάς το, ανήμπορη να φανταστεί τις οδυνηρές συνέπειες της πράξης της. Στην προσπάθειά της να φέρει πίσω την κότα, η μητέρα της γίνεται στόχος ενός ελεύθερου σκοπευτή. Σαράγεβο, 1993.

Απόσπασμα από δηλώσεις της Una Gunjak
(Πηγή: havc.hr)

«Σε πολλά επίπεδα, το “The Chicken” είναι μια πολύ προσωπική ταινία, ξεκινώντας από το γεγονός ότι γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Σεράγεβο κατά τη διάρκεια του πολέμου και ότι ένας φίλος του πατέρα μου έφερε πράγματι ένα ζωντανό κοτόπουλο στην πόρτα μας, επειδή ήθελα κοτόπουλο με πατάτες για τα γενέθλιά μου. Ωστόσο, σε ένα πολύ πιο σημαντικό επίπεδο, για μένα πρόκειται κατά κάποιον τρόπο για μια ιστορία εξόδου — για την ιστορία της δικής μου γενιάς, των παιδιών που μεγάλωσαν πολύ νωρίς και έμαθαν κάποια μαθήματα ζωής πολύ γρήγορα, μερικές φορές με έναν τρομακτικό τρόπο.»

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο IMDb )

Είδα αυτή την ταινία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σεράγεβο και με συγκλόνισε βαθιά. Η ιστορία είναι ζεστή, συγκινητική και ταυτόχρονα σου προκαλεί αναστάτωση. Είναι αριστοτεχνικά γυρισμένη, με εξαιρετικές ερμηνείες.

A Christmas Gift / Cadoul de Craciun

23’, 2018, Ρουμανία, Ισπανία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Bogdan Muresanu
Παραγωγή: Bogdan Muresanu, Vlad Iorga, Victor Dumitrovici

Περιγραφή: Στις 20 Δεκεμβρίου 1989, λίγες μέρες μετά τις αιματηρές ταραχές του Τσαουσέσκου στην Τιμισοάρα, η ήρεμη βραδιά ενός πατέρα ανατρέπεται ξαφνικά όταν ανακαλύπτει ότι ο γιος του έχει στείλει γράμμα στον Άγιο Βασίλη. Όπως αντιλαμβάνεται ο μικρός, επιθυμία του πατέρα του είναι να δει τον Τσαουσέσκου νεκρό.

Απόσπασμα από συνέντευη του Bogdan Muresanu
(Πηγή: filmsinframe.com)

Ακόμη θυμάμαι. Έζησα μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη που παρουσιάζεται στο The Christmas Gift. Υπάρχει κάτι στην ταινία που μου θυμίζει ένα κομμάτι της βιογραφίας μου. Εκείνο το παρελθόν, όπως το έζησα εγώ ή όπως το έζησαν οι άνθρωποι γύρω μου, δεν είναι πλέον διαθέσιμο. Γι’ αυτό αισθάνομαι την ανάγκη να δείξω και τη δική μου εκδοχή αυτών των πραγμάτων.

Και επίσης, δεν πιστεύω ότι το παρελθόν έχει θαφτεί οριστικά. Πιστεύω ότι είναι κυκλικό και ότι, κάποια στιγμή, μπορεί να ξαναζήσεις κάποια παρόμοια κομμάτια εκείνου του είδους κοινωνίας.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο IMDb)

Για έναν Ρουμάνο που ήταν μόλις επτά ετών την εποχή που διαδραματίζονται αυτά τα γεγονότα, η ιστορία μοιάζει απίστευτα αληθινή  […] Ίσως για τη νέα γενιά να είναι πιο δύσκολο να τη νιώσει, αλλά για μένα αποτέλεσε ένα πραγματικό χτύπημα.

Cigarettes and Coffee / Un Cartuș de Kent și un Pachet de Cafea

13’, 2003, Ρουμανία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Cristi Puiu
Παραγωγή: Temple Film, with the support of the Romanian Film Centre (CNC)

Περιγραφή: Δύο γενιές συναντιούνται γύρω από ένα τραπέζι σε κάποιο εστιατόριο στο Βουκουρέστι. Μια κούτα τσιγάρα Kent κι ένα πακέτο καφέ εξακολουθούν να καθορίζουν ποιος θα προσληφθεί.

Απόσπασμα από συνέντευη του Cristi Puiu
(Πηγή: variety.com)

Ο κινηματογράφος δεν έχει να κάνει με τη διαφήμιση ή την προπαγάνδα. Ο κινηματογράφος δεν έχει να κάνει με την ομορφιά ή τις όμορφες εικόνες. Ο κινηματογράφος έχει να κάνει με την αλήθεια.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο Letterboxd)

Ο Puiu αποτύπωσε τόσο καλά, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, την ουσία της ρουμανικής μετάβασης στον μετασοσιαλιστικό καπιταλισμό […]

Copa-Loca

14’, 2017, Ελλάδα
Σενάριο, Σκηνοθεσία, Παραγωγή: Χρήστος Μασσαλάς

Περιγραφή: Αυτή είναι η ιστορία της Copa-Loca, ενός εγκαταλελειμμένου καλοκαιρινού θερέτρου. Η Πωλίνα είναι το κορίτσι στην καρδιά της Copa-Loca. Όλοι νοιάζονται για εκείνη και εκείνη νοιάζεται για τους πάντες – με κάθε δυνατό τρόπο.

Απόσπασμα από συνέντευη του Χρήστου Μασσαλά
(Πηγή: thetoc.gr)

Η “Copa-Loca” είναι ένα εγκαταλελειμμένο καλοκαιρινό θέρετρο. Είναι ένα μέρος που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα, έτσι όπως το βλέπουμε στην ταινία. Είναι μια σύνθεση από διάφορες τοποθεσίες που βρήκα έξω από την Αθήνα. Μέσα από αυτή τη σύνθεση προσπάθησα να επανεφεύρω το σκηνικό των παιδικών μου καλοκαιριών – όχι σαν εξιδανικευμένη ανάμνηση. Ήθελα να δω πως είναι αυτό το σκηνικό σήμερα. Θυμάμαι όταν ήμουν μικρός, η λέξη ‘θέρετρο” μου προκαλούσε φοβερή αμηχανία επειδή μου έφερνε στο μυαλό –λόγω παραδρομής- κάτι πένθιμο. Και γι’αυτό είχα την εντύπωση ότι το θέρετρο είναι ένα μέρος όπου κάτι πεθαίνει εν μέσω θέρους και χαράς. Εξερευνώντας αυτές τις καλοκαιρινές τοποθεσίες σήμερα, βρήκα έναν κόσμο σε αποσύνθεση. Σαν να επαληθευόταν τελικά η παιδική μου υποψία. Κάτι είχε πεθάνει στην Copa-Loca. Σήμερα, το θέρετρο είναι άδειο και σκουριασμένο. Οι πισίνες έχουν στερέψει, τα φυτά έχουν ξεραθεί. Οι άνθρωποι έχουν φύγει για θερμότερα κλίματα, Και αυτοί που ξεμείνανε, περιφέρονται άσκοπα, αδυνατώντας να αποδεχτούν ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει».

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο Letterboxd)

Συγκεντρωμένο, γλυκόπικρο και άκρως φωτογενές, το Copa-Loca είναι μια εικονοποιημένη ανάμνηση, μια μελαγχολική αφήγηση της εφηβείας, και, ίσως, μια παραβολή για την ελληνική πραγματικότητα μακριά από τον καλοκαιρινό ενθουσιασμό. […]

I Would Rather Be a Stone / Radije Bih Bila Kamen

24’, 2024, Κροατία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Ana Hušman
Παραγωγή: Pangolin

Περιγραφή: Μέσα από τη φωνή της μικρής Τζέλα, η ταινία αφηγείται τα γεγονότα που σημάδεψαν μια ολόκληρη γενιά και διαμόρφωσαν το τοπογραφικό μέλλον της Λίκα, μιας παραμελημένης αραιοκατοικημένης περιοχής στην Κροατία. Οι συνθήκες ζωής είχαν αντίκτυπο στον ιδιωτικό βίο των κατοίκων, καθώς και στη μοναξιά τους, τις σχέσεις τους, τις ευκαιρίες, τις έγνοιες και τις ελπίδες τους.

Απόσπασμα από συνέντευη της  Ana Hušman
(Πηγή: croatian.film)

Μεγάλο μέρος των παιδικών μου χρόνων το πέρασα στη Λίκα, στο σπίτι της γιαγιάς μου, και εδώ και χρόνια σκέφτομαι πώς θα μπορούσα να μιλήσω για τη Λίκα μέσα από μια ταινία. Θαυμάζω τις γυναίκες εκείνης της περιοχής που έμειναν μόνες· μόνες με τα παιδιά τους, μόνες στα χωράφια, μόνες με τις τσουγκράνες στα χέρια, με τα πρόβατα στα λιβάδια και τις αγελάδες στους στάβλους. Οι ιστορίες τους μεταφέρονται ως γενικές ιστορίες για τις δύσκολες συνθήκες ζωής, σπάνια όμως ως προσωπικές ιστορίες. Επειδή δεν πρόκειται ούτε για περιπέτειες ούτε για ηρωισμούς, αλλά ούτε και για αστείες ιστορίες, οι ιστορίες αυτών των γυναικών-ηρωίδων είναι σπάνιες.

Πρόσφατα, όταν έπεσα πάνω σε γράμματα της γιαγιάς μου από την παιδική της ηλικία, συνειδητοποίησα πόσο μεγάλη ήταν και η δική της μοναξιά. Δεν μιλούσε ποτέ γι’ αυτό — ή ίσως δεν ένιωθε ότι είχε το δικαίωμα να μιλήσει, γιατί αυτές οι γυναίκες έπρεπε πάνω απ’ όλα να είναι δυνατές, τόσο για τον εαυτό τους όσο και για τους άλλους.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο Letterboxd)

Η Hušman […] αντιλαμβάνεται την οικογενειακή της ιστορία ως μέρος μιας αλληλουχίας ιστοριών που θυμίζουν ρωσικές κούκλες Ματριόσκα: η οικογενειακή ιστορία ενσωματώνεται στην ιστορία του χωριού, εκείνη στην ιστορία της περιοχής, έπειτα στην ιστορία της περιφέρειας, στην κροατική ιστορία και, τέλος, στην ευρωπαϊκή ιστορία.

Μιλά για ενσωματωμένες μνήμες και βλέπει τον χρόνο ως μέρος μιας κυκλικής εξίσωσης: το δαμάσκηνο που πέφτει από το δέντρο περιέχει τον σπόρο που θα γεννήσει ένα νέο δέντρο, ενώ τα πεσμένα φύλλα μετατρέπονται σε οργανικό υλικό και κομπόστ, εμπλουτίζοντας το έδαφος.

Ο διευθυντής φωτογραφίας Ivan Slipčević και ο συνθέτης και sound designer Ivan Zelić κάνουν πραγματικά εξαιρετική δουλειά εδώ, ενώ μπορώ να δω πώς αυτή η ταινία εντάσσεται αρμονικά στο υπόλοιπο έργο της Hušman ως συγγραφέα, καλλιτέχνιδας εγκαταστάσεων και animator.

In Between / Në Mes

13’, 2019, Κόσοβο
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Samir Karahoda
Παραγωγή: Eroll Bilibani

Περιγραφή: Αδέλφια και γιοι που ζούνε στο εξωτερικό κτίζουν πανομοιότυπα σπίτια για να εκφράσουν την οικογενειακή ενότητα και ισότητα. Ένα γεμάτο ενσυναίσθηση πορτρέτο οικογενειών, οι οποίες, λόγω οικονομικών δυσκολιών, αναγκάζονται να ζούνε μακριά η μία από την άλλη, σε ξένο τόπο και πολιτισμό.

Απόσπασμα από συνέντευη του Samir Karahoda
(Πηγή: europehouse-kosovo.com)

Έκανα το πρότζεκτ “In Between” ως φωτογραφικό έργο. Ήταν μια εργασία στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού μου. Ο καθηγητής μου εντυπωσιάστηκε πολύ από το θέμα και μου είπε: «Θέλω να δω περισσότερα. Γιατί δεν εμβαθύνεις λίγο περισσότερο σε αυτό το θέμα; Γιατί βλέπω ότι υπάρχει η δυνατότητα να αγγίξει ανθρωπολογικά ζητήματα, κοινωνικά ζητήματα…».

Όταν άρχισα να πηγαίνω και να μιλάω με αυτές τις οικογένειες, ήρθε στην επιφάνεια η ιστορία της μετανάστευσης, την οποία δεν γνώριζα, γιατί μέχρι τότε φωτογράφιζα πάντα αυτά τα σπίτια απ’ έξω. Μόνο μέσα από τις συζητήσεις συνειδητοποίησα ότι τα περισσότερα από αυτά τα σπίτια είναι στην πραγματικότητα άδεια.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο Letterboxd)

Είδα την ταινία στο πλαίσιο ενός προγράμματος ταινιών μικρού μήκους από το Κοσσυφοπέδιο, στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους του Αμβούργου.

Μια πραγματικά ενδιαφέρουσα ταινία μικρού μήκους για τη μετακίνηση εργατικού δυναμικού και το τι αφήνει πίσω της.

Limbo

30’, 2016, Γαλλία, Ελλάδα
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη
Παραγωγή: Μαρία Δρανδάκη, Ron Dyens

Περιγραφή: Με το μικρό κατσίκι θα ξαπλώνει η λεοπάρδαλη.
Οι λύκοι με τα αρνιά θα μένουν μαζί.
Και το μικρό αγόρι θα τα οδηγεί.
12+1 αγόρια και το κουφάρι μιας φάλαινας ξεβρασμένο στην ακτή.

Απόσπασμα από συνέντευη της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνης
(Πηγή: cinemagazine.gr)

Αρχίσαμε να μοιραζόμαστε τις εμπειρίες μας, τις σκέψεις μας τους φόβους μας. Δουλέψαμε σωματικές καταστάσεις και αντιδράσεις χωρίς να αναλύουμε σκηνές. Στην αρχή νόμισα οτι ένα μικρό παιδί δεν θα βρει ενδιαφέρον σε κάτι τέτοιο και οτι είναι πολύ μακριά από το να καταλάβει τί γίνεται. Αλλά τελικά συνέβη το αντίθετο. Στη διάρκεια αυτή τα παιδιά συνειδηποιήσανε οτι είναι είναι μέλη μιας ομάδας και αντλήσανε πολύ ενέργεια από αυτό. Στο τέλος δεθήκαμε πάρα πολύ και γίναμε όλοι ένα σώμα που είναι και το σώμα της ταινίας.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο Letterboxd)

Σουρεαλιστικό και ανατριχιαστικό, ένα παράξενο κράμα Melville – King & Αρχοντα των μυγών. Και λειτουργεί, γιατί η μικρή διάρκεια της ταινίας αναγκάζει πολλά να μείνουν ανείπωτα, αφήνοντας μια αίσθηση μυστηρίου να αιωρείται πάνω από την ομιχλώδη αμμουδιά. Αυτό είναι ακριβώς το είδος ταινίας μικρού μήκους που μου αρέσει.

Memoir of a Veering Storm / Αναμνήσεις (μιας) Εφηβικής Καταιγίδας

14’, 2022, Ελλάδα
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Σοφία Γεωργοβασίλη
Παραγωγή: Στέλιος Κοτιώνης, Σοφία Γεωργοβασίλη, Foss Productions

Περιγραφή: Η Άννα συνοδεύεται στο σχολείο από τη μητέρα της, ένα πρωινό, λίγο πριν ξεσπάσει ένας κυκλώνας πάνω από την πόλη. Το κορίτσι το σκάει από το σχολείο και, με τη βοήθεια του φίλου της, βρίσκονται σ’ ένα νοσοκομείο. Εκεί, η Άννα θα αντιμετωπίσει το γεγονός που θα τη συνοδεύσει από την εφηβική στην ενήλικη ζωή της.

Απόσπασμα από δηλώσεις της Σοφίας Γεωργοβασίλη
(Πηγή: bookpress.gr)

Ξεκίνησα να γράφω τις Αναμνήσεις (μιας) εφηβικής καταιγίδας μετά τη διήγηση ενός φίλου, ο οποίος στα 15 του είχε ένα «ατύχημα» με το συνομήλικο κορίτσι του. Μου περιέγραψε τον τρόπο που, ως έφηβοι, χειρίστηκαν την κατάσταση. Με άγγιξε το ίδιο το περιστατικό και μου καρφώθηκαν στο μυαλό οι κινηματογραφικές δυνατότητες της κυκλικής αυτής αφήγησης. Έτσι, ξεκίνησα το ίδιο βράδυ το σενάριο, για να ολοκληρωθεί τέσσερα χρόνια μετά.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο imdb)

Πρόκειται για μια απολαυστική ιστορία φιλίας, αυτοπεποίθησης και αποβολής. Η ταινία έχει παρουσιαστεί στο Screening Room του The New Yorker, μια σημαντική διάκριση […].

Εντοπίζεται ένα διακριτικό χιούμορ στην ταινία, αλλά διατηρείται και μια αξιοπρέπεια και καλοσύνη για όλους τους χαρακτήρες. Παράλληλα, ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο της ασθενούς, στο οποίο βλέπει ένα όμορφο ελάφι μέσα στο δάσος, υποδηλώνει ότι, αν και ασυνήθιστη, η επέμβαση έκτρωσης αποτελεί ένα φυσικό φαινόμενο.

The News

23’, 2019, Αλβανία
Σενάριο: Anila Balla, Lorin Terezi
Σκηνοθεσία: Lorin Terezi
Παραγωγή: Anila Balla, Eduardo M Escribano Solera

Περιγραφή: Μια νιόπαντρη γυναίκα ζει με τα πεθερικά της, ενώ ο σύζυγός της δουλεύει στη γειτονική Ελλάδα. Όταν μια μέρα εκείνος ανακαλύπτει ένα πτώμα, ολόκληρο το χωριό δίνει μάχη για να κερδίσει την πολυπόθητη τηλεοπτική κάλυψη στην εθνική τηλεόραση.

Απόσπασμα από δηλώσεις του Lorin Terezi
(Πηγή: hmailukifilms.com

Σε αυτό το σενάριο αναγνωρίζω μια βίαιη πραγματικότητα των μέσων ενημέρωσης, αυτή που αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Ένα ανησυχητικό φαινόμενο είναι η υπερβολή στις ειδήσεις, μόνο και μόνο για μία ακόμη προβολή, ένα ακόμη κλικ… με μοναδικό σκοπό να πουληθεί η είδηση.

Μακάβριες ιστορίες μεταδίδονται χωρίς κανένα φίλτρο, με περιττές λεπτομέρειες και με μάρτυρες που δεν έχουν καμία ουσιαστική σχέση με την υπόθεση.

Πολύ συχνά, τέτοιες ειδήσεις καταλήγουν να αποτελούν μέρος της αλβανικής τηλεόρασης, για μέρες ολόκληρες, χωρίς την παραμικρή ουσιαστική αξία. Στην Αλβανία, αυτή η παράλογη κατάσταση έχει γίνει πλέον μια φυσιολογική, καθημερινή πραγματικότητα, και ακριβώς εκεί βρίσκω την έμπνευσή μου για να αντιδράσω ως καλλιτέχνης, ως κινηματογραφιστής.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο letterboxd)

Εντυπωσιακό το πώς ο εικονολήπτης στην ταινία κατάφερε να κινηματογραφήσει τις συνεντεύξεις χωρίς μπαταρία στην κάμερά του!

Picnic

13’, 2015, Κροατία
Σενάριο: Džejna Avdić, Jure Pavlović
Σκηνοθεσία: Jure Pavlović
Παραγωγή: Luka Venturin, Jure Pavlović

Περιγραφή: Σαράγεβο, ώρα αιχμής. Ο δεκαπεντάχρονος Εμίρ, συνοδευόμενος από μια κοινωνική λειτουργό, πρόκειται να συναντήσει τον πατέρα του, Σάφετ, για το καθιερωμένο σαββατοκύριακο μαζί του στη σωφρονιστική μονάδα Ίγκμαν. Όμως, λόγω αυξημένης κίνησης στον δρόμο, φτάνουν αργοπορημένοι…

Απόσπασμα από δήλωση του
(Πηγή: Facebook)

Η ταινία είχε να αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις, ξεκινώντας από την περιορισμένη χρηματοδότηση, τα γυρίσματα σε μια πραγματική φυλακή σε άλλη χώρα, μέχρι και την εξαιρετικά κακή πρόγνωση του καιρού. Όμως, τελικά, οι προκλήσεις υπάρχουν για να σε κάνουν πιο δυνατό και να σε βοηθούν να επικεντρώνεσαι σε αυτό που πραγματικά έχει σημασία.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο Facebook)

Η ταινία είναι σκέτη τέχνη· δεν είναι τυχαίο ότι έχει αποσπάσει όλα τα μεγάλα διεθνή βραβεία.

The Potemkinists / Potemkiniștii

18’, 2022, Ρουμανία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Radu Jude
Παραγωγή: Ada Solomon

Περιγραφή: Το 1905, οι ναύτες του θωρηκτού Ποτέμκιν λαμβάνουν πολιτικό άσυλο στη Ρουμανία, σε μια πράξη που αψηφά τη Ρωσία. Το 2021, ένας γλύπτης (Alexandru Dabija) επιθυμεί να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης εμπνευσμένο από το ιστορικό αυτό γεγονός.

Απόσπασμα από δήλωση του Radu Jude
(Πηγή: klassiki.online)

Μια κωμωδία για τα στρώματα της ιστορίας — ή, καλύτερα, για τις παρανοήσεις που γεννιούνται από τη σχέση μας με την ιστορία.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο imdb)

Είναι ένα συναρπαστικό κινηματογραφικό εγχείρημα μικρού μήκους, που αποκαλύπτει πώς τα ιστορικά γεγονότα, όταν συναντούν τις ιδέες του κινηματογράφου, μπορούν να διαμορφώσουν και να μετασχηματίσουν την πραγματικότητά μας. Δείχνει ότι ένας τέτοιος συνδυασμός μπορεί να ξεπεράσει κατά πολύ την ίδια την κινηματογραφική εμπειρία που βασίζεται σε ένα πραγματικό γεγονός, επηρεάζοντας το παρόν μας και αφήνοντας κάτι για το μέλλον.

Αν ο δημιουργός καταφέρει να πετύχει τον στόχο του, θα δείξει στις νέες γενιές πόσο σημαντική είναι η ιστορία, αλλά και η ίδια η ιστορία του κινηματογράφου, για την κοινωνία μας.

SHAME / SRAM

24’, 2017, Βουλγαρία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Petar Krumov
Παραγωγή: Rossitsa Valkanova, KLAS Film & B2Y

Περιγραφή: Ο Μάτσο είναι ένα φτωχό αγόρι που κάνει κοπάνα από το σχολείο για να δουλεύει σε ένα εργοτάξιο. Μοναδική αχτίδα φωτός στη ζωή του είναι η κοπέλα του, η Ντόνα. Εκείνη όμως ντρέπεται για τη μητέρα του Μάτσο, που εργάζεται ως καθαρίστρια στο σχολείο τους. Καλούμενος να επιλέξει ανάμεσα στη μητέρα του και τον έρωτά του, ο Μάτσο βρίσκει τελικά τον δικό του τρόπο να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του.

Απόσπασμα από συνέντευη του Petar Krumov
(Πηγή: old-news.bnr.bg)

Ήδη από τη στιγμή που συνάντησα αυτή την ιστορία, μου φάνηκε πολύ κατάλληλη και σχεδόν έτοιμη, από δραματουργικής άποψης, να μεταφερθεί στον κινηματογράφο. Μου άρεσε αυτό που μπορούσε να προσφέρει. Αναζητώντας παιδιά για την ταινία, καθώς γυρίστηκε εξ ολοκλήρου με μη επαγγελματίες ηθοποιούς, έπεσα πάνω σε πολύ πιο σκληρές και ζοφερές ιστορίες από εκείνη που παρουσιάζεται στην ταινία.

Τουλάχιστον προσπαθήσαμε να κάνουμε την ταινία έτσι ώστε, πέρα από τη ρεαλιστική της πλευρά, να τη συνοδεύει και μια πιο μη ρεαλιστική, φαντασιακή διάσταση — καθαρά καλλιτεχνική — ώστε να ελαφρύνει κάπως όσα συμβαίνουν στην πραγματική ζωή και σε αυτή την ιστορία.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο letterboxd)

Ο Μάτσο ήταν τόσο καλός χαρακτήρας!

Shooting Star

28’, 2015, Βουλγαρία, Ιταλία
Σενάριο: Yassen Genadiev, Lyubo Yonchev
Σκηνοθεσία: Lyubo Yonchev
Παραγωγή: Lyubo Yonchev, Lyubo Kirov, Carola Jessica De Lucia

Περιγραφή: Η Λίλι είναι μια διαζευγμένη μητέρα δύο παιδιών: του Μάρτιν, που μόλις ενηλικιώθηκε, και της μικρής Αλεξάνδρας. Ένα παγερό χειμωνιάτικο βράδυ, ο Μάρτιν παραλαμβάνει την Αλεξάνδρα από το νηπιαγωγείο. Στους σκοτεινούς δρόμους της γειτονιάς, βρίσκονται άθελά τους στο επίκεντρο ενός τραγικού δυστυχήματος που δύσκολα μπορεί να ξεχαστεί ή να σβηστεί.

Απόσπασμα από δήλωση του Lyubo Yonchev
(Πηγή: europeanfilmawards.eu)

Το Shooting Star είναι μια ταινία με μεγάλη δυναμική να απευθυνθεί σε ευρύ κοινό, χάρη στο επίκαιρο θέμα της και στο γεγονός ότι η πλοκή πραγματεύεται τη σχέση γονέα και παιδιού σε μια εξαιρετική συνθήκη. Η ιστορία ξεκινά από την καθημερινότητα μιας μέσης σύγχρονης αστικής οικογένειας, η μοίρα της οποίας θα μπορούσε να είναι η μοίρα οποιουδήποτε Βούλγαρου. Παρατηρούμε την οικογένεια και τις σχέσεις που αναπτύσσονται μέσα σε αυτήν ως ένα μοντέλο του οικουμενικού συστήματος ανθρώπινων αξιών της κοινωνίας.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο IMDb)

Ένα ρεαλιστικό πορτρέτο της μητρότητας. Συγκινητικό, άψογα δουλεμένο και εντυπωσιακό σε κάθε του λεπτομέρεια, που θυμίζει τον «Δεκάλογο» του Κισλόφσκι. […] Μια αξιόλογη ταινία μικρού μήκους για τη θυσία.

The Translator

24’, 2015, Η.Β, Τουρκία
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Emre Kayis
Παραγωγή: Oytun Kal

Περιγραφή: Ο Γιουσούφ, ένα ντροπαλό, ευαίσθητο αγόρι από τη Συρία που ζει μακριά από την πατρίδα του σε μια απομονωμένη πόλη της Τουρκίας, ανακαλύπτει τη δύναμη που μόλις απέκτησε, με τίμημα την αθωότητά του.

Απόσπασμα από συνέντευη του
(Πηγή: otekisinema.com)

Βλέπω τον Γιουσούφ ως ένα παιδί-έφηβο που χάνεται μέσα στο πλήθος. Έναν πρωταγωνιστή που, με το θάρρος που του δίνει η παιδική ηλικία, μπορεί να αντισταθεί στην ασφυκτική ατμόσφαιρα που τον περιβάλλει, αλλά δεν μπορεί να ξεφύγει από το μεγάλωμά του. Ερωτεύεται και, μέσα σε μια σχέση που δεν έχει πολλές πιθανότητες και την οποία βιώνει για πρώτη φορά, ένα μικρό κομμάτι εξουσίας πέφτει στην παλάμη του.

Σχόλιο θεατή της ταινίας
(Πηγή: Σχόλιο χρήστη στο IMDb)

Η ατμόσφαιρα, η μινιμαλιστική αφήγηση και η κινηματογράφηση αποτελούν αρετές αυτής της συγκινητικής ταινίας μικρού μήκους […] Μια όμορφη ταινία, πρωτίστως χάρη στον εξαιρετικά μελετημένο τρόπο με τον οποίο χτίζει το συναίσθημα.

Κεντρική εικόνα θέματος: Από την ταινία “The News”

Διαβάστε επίσης:

49o Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας – Το Εθνικό Διαγωνιστικό Πρόγραμμα
49ο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας: Σινεφίλ κωδωνοφόροι μας προσκαλούν στη διοργάνωση