Ένας λευκός – φωτεινός – ανάστροφος ‘Ισορροπιστής’ του Γιώργου Λάππα, τα ‘Τσέρκια με φακό’, η ‘Ασπίδα’, το ‘Κυκλαδικό’, οι ‘Φακοί΄(σε στήλη) του Γιώργου Ζογγολόπουλου, τέσσερα υπερμεγέθη ‘Δαχτυλίδια’ της Αφροδίτης Λίτη και ένα επίτοιχο ανάγλυφο του Νίκου Κρυωνίδη με λευκά, μικρού μεγέθους ομοιώματα ζώων , λειτουργούν ως δυναμικές προτάσεις χώρου για να οργανώσουν μια εγκατάσταση, έχοντας ως φόντο τις αφηρημένες ζωγραφικές χειρονομίες του Νίκου Κρυωνίδη. 

Οι ‘γλυπτικές’ προτάσεις σε αυτά τα τέσσερα εικαστικά ιδιόλεκτα, παρόλες τις θεματικές και κατασκευαστικές τους αποκλίσεις φέρουν ένα κοινό σχήμα, ως αφηρημένη έννοια -τον κύκλο – δημιουργώντας χάριν αυτού έναν αφηγηματικό μίτο πολλαπλών αναφορών και δυνατοτήτων ερμηνείας.

Στον ‘Ισορροπιστή’ η έννοια του κύκλου λειτουργεί αθέατα και υποθετικά, δηλώνοντας την αναζήτηση εξεύρεσης κέντρου και με μεταφορικό τρόπο μια ανάγκη εμβάθυνσης και βυθομέτρησης της σκέψης, ίσως ακόμη και μια ένδειξη προς ενδοσκοπική κάθαρση.

Στις εκδοχές έργων του Ζογγολόπουλου οι μεγεθυντικοί φακοί, λειτουργούν ως κυριολεκτική και φαντασιακή δυνατότητα διεύρυνσης του χώρου, μια πρόκληση στο βλέμμα, την παρατήρηση και την διείσδυση. Εξάλλου οι πολλαπλές εκδοχές κύκλων με μεταλλικά στελέχη φαίνεται να συλλαμβάνουν σχεδιαστικά το κενό, παράγοντας άλλοτε πλασματικά σφαιρικά πλήρη κι άλλοτε ασπίδες θωράκισης.

Στα υπερμεγέθη δαχτυλίδια της Αφροδίτης Λίτη (δύο μονόπετρα και δύο με ομοιώματα φιδιών) η διαφοροποίηση κλίμακας και μεγέθους αλλοιώνει την χρηστικότητα που υπαγορεύει η θεματική, ενώ το κενό των κύκλων που δημιουργεί ένα οπτικό περατό διαφάνειας αφήνει ανοιχτούς τους συμβολισμούς υπόσχεσης , πίστης και ενότητας.

Το ανάγλυφο του Νίκου Κρυωνίδη, σαν έξεργο του τοίχου, με τα ομοιώματα των ζώων σε κεντρομόλα φορά, παραπέμπει σε τελετουργικό συνοχής, μια ειρωνική και παιγνιώδη σύνθεση ‘ζωοσύνης ‘, παρόμοια με κρυπτική αποτροπαϊκή μάνταλα*.

Θάλεια Στεφανίδου, Ιστορικός/κριτικός τέχνης – Curator

* μάνταλα [(mandala), σανσκριτική λέξη για την έννοια του κύκλου] είναι γεωμετρικός, περίπλοκος, κυκλικός σχεδιασμός, που παραπέμπει στην αντίληψη του σύμπαντος, της ολότητας, της ενότητας και της αρμονίας. Αποτελεί ένα βαθύ πνευματικό σύμβολο διαλογισμού και αυτογνωσίας.

Κείμενο / Επιμέλεια: Θάλεια Στεφανίδου

Κεντρική εικόνα θέματος: Γιώργος Ζογγολόπουλος