Όταν ο Αυτοκράτωρ Αδριανός ανέβηκε στον θρόνο το 117 μ.Χ., ένας νεαρός τραυλός σπουδαστής της ρητορικής παρουσιάστηκε στο στρατόπεδο του, στον Δούναβη, να τον χαιρετήσει. Το δεκαεπτάχρονο αυτό αγόρι επρόκειτο να γίνει όχι μόνο ένας από τους μεγαλύτερους ρήτορες και τους πλουσιότερους άνδρες της εποχής του, αλλά και ένας γενναιόδωρος χορηγός καλλιτεχνικών και κοινωφελών έργων.
Το πρώτο πολύτιμο δώρο του στην πόλη των Αθηνών υπήρξε η εκ θεμελίων ανοικοδόμηση του Παναθηναϊκού Σταδίου η οποία ολοκληρώθηκε το 143 μ.Χ.. Κατόπιν, ανάμεσα σε πολλά και ποικίλα μεγάλα έργα σε διάφορες Ελληνικές πόλεις, το 161 μ.Χ. προσφέρει στην Αθήνα ένα επιστεγασμένο θέατρο –Ωδείον– για 5000 άτομα, κτισμένο στη νότια πλευρά του λόφου της Ακρόπολης.
Το αγόρι αυτό ήταν ο Ηρώδης ο Αττικός.
Λέγεται ότι η στέγη του θεάτρου ήταν από ξύλο κέδρου.
Το Ηρώδειο –το Ρωμαϊκό Ωδείο– θεωρείται σήμερα ένα από τα εμβληματικότερα αρχαία ωδεία στον κόσμο.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Τον Ιούνιο του 2026 –έναν μήνα με ξεχωριστό συμβολισμό– χάρη σε μια ευφυή χειρονομία που μετατρέπει μια προσωρινή δυσπραγία σε ευρηματική δυνατότητα, το Ωδείον Ηρώδου του Αττικού λίγο πριν σφραγισθεί και σιωπήσει για κάποια χρόνια, (ώστε μέσα από ένα εμπνευσμένο και αναγκαίο έργο ανάταξης, αναστήλωσης και ανάδειξης του, να περάσει στον επόμενο αιώνα συμβολισμού και σπουδαιότητας για την πολιτιστική ζωή) ανοίγει για έναν και μόνο μήνα –αυτόν τον ιδιαίτερο Ιούνιο– τις πύλες του. Δίνεται έτσι η δυνατότητα να λάβει χώρα μια ευρεία σειρά γεγονότων Τέχνης ως Εορτές Αποχαιρετισμού. Θα έλεγε κανείς ότι όλες οι εκδηλώσεις που θα παρουσιαστούν εφέτος στη σκηνή του Ηρωδείου –κάθε μοναδική νύχτα, κάθε είδους ‘Αφιέρωμα’– συνιστά μια ξεχωριστή εορτή Αποχαιρετισμού του.
Καλή Αντάμωση
-Μιχαήλ Μαρμαρινός
ΩΔΕΙΟ ΗΡΩΔΟΥ ΑΤΤΙΚΟΥ 2026: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
- ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
– ΠΡΩΤΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ –
3 Ιουνίου
Vikingur Ólaffson
Έργα Μπαχ, Μπετόβεν, Σούμπερτ
Ο πιανίστας Βίκινγκουρ Όλαφσον, με καταγωγή από την Ισλανδία, αποτελεί χωρίς αμφιβολία ένα σπάνιο φαινόμενο της εποχής μας. Λίγο μετά τα σαράντα του, οι ερμηνείες του δεν έχουν χάσει τίποτα από τον νεανικό ενθουσιασμό, τη ρηξικέλευθη διάθεση αλλά και τη βαθιά πνευματικότητα που τον χαρακτηρίζουν από τότε που εισέβαλε ορμητικά στην παγκόσμια μουσική σκηνή πριν δεκαπέντε-είκοσι χρόνια. Από τους πιο αναγνωρισμένους καλλιτέχνες της εποχής μας, έχοντας υπογράψει εδώ και χρόνια αποκλειστικό συμβόλαιο με την Deutsche Grammophon, ο Όλαφσον είναι πάνω από όλα ένας οραματιστής μουσικός και οι καλλιτεχνικές επιλογές του ξεχωρίζουν για την πρωτοτυπία και την ανατρεπτική ματιά με την οποία ατενίζει χιλιοπαιγμένα έργα – ορόσημα της πιανιστικής φιλολογίας.
Οι ηχογραφήσεις του έχουν πλατιά απήχηση στο κοινό σε όλον τον κόσμο, ξεπερνώντας τις ένα δισεκατομμύριο ακροάσεις και αποσπώντας πολυάριθμα βραβεία: ανάμεσά τους το πρόσφατο GRAMMY για την Καλύτερη Σόλο Κλασική Ερμηνεία (για τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ του Μπαχ, 2025), το βραβείο για το καλύτερο άλμπουμ από το BBC Music Magazine, καθώς και –εις διπλούν– το Opus Klassik για την καλύτερη σόλο ηχογράφηση της χρονιάς.
Στο πολυαναμενόμενο ντεμπούτο του στην Ελλάδα, ο Όλαφσον παρουσιάζει έργα των Μπαχ, Μπετόβεν και Σούμπερτ, χτίζοντας ένα πρόγραμμα με τίτλο Opus 109, όπως ακριβώς επιγράφεται και η τελευταία δισκογραφική του δουλειά τον Νοέμβριο του 2025. Ο τίτλος αναφέρεται προφανώς στη Σονάτα για πιάνο αρ. 30 σε μι μείζονα, έργο 109 του Μπετόβεν, την οποία ο καλλιτέχνης τοποθετεί δίπλα (ή και απέναντι) σε άλλα έργα του ίδιου του Μπετόβεν και του Σούμπερτ, χωρίς, βέβαια, να παραλείπει τον αγαπημένο του Μπαχ – άλλωστε, όπως λέει ο ίδιος, οι δύο συνθέτες του δέκατου ένατου αιώνα έρχονται αντιμέτωποι με τον γίγαντα του δέκατου όγδοου αιώνα «όπως οφείλει να κάνει κάθε μεγάλος συνθέτης». Συνδετικός ιστός του προγράμματος είναι η τονικότητα της μι (μείζονος και ελάσσονος). Μέσα σε αυτό το τονικό πεδίο, ο Όλαφσον αξιοποιεί τη synaesthesia ως ευεργετικό μέσο για να εξερευνήσει μια πλατιά γκάμα από τις πλούσιες και ζωντανές αποχρώσεις του πράσινου.
Το πρόγραμμα καθαυτό δείχνει με διαύγεια τον τρόπο σκέψης του καλλιτέχνη: όπως υποστηρίζει, αρκεί να στραφεί κανείς στο παρελθόν για να διαπιστώσει τι λείπει από τα σημερινά προγράμματα συναυλιών, που δίνουν συχνά στον ακροατή την αίσθηση πως «ξεφυλλίζει έναν κατάλογο βιβλιοθήκης». Στα προγράμματα ρεσιτάλ του δέκατου ένατου αιώνα, σημειώνει, αισθάνεται κανείς πραγματική απελευθέρωση: είναι εντυπωσιακά, γεμάτα αυτοσχεδιαστικό πνεύμα και απροσδόκητα στοιχεία. Και αυτή ακριβώς η νεωτερική ματιά σε παλιά κομψοτεχνήματα είναι που καθιστά τον Βίκινγκουρ Όλαφσον έναν μεγάλο καλλιτέχνη του εικοστού πρώτου αιώνα.
- ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ
4 Ιουνίου
The Avex Ensemble
Blade Runner Live
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση Vangelis
Έχω δει πράγματα που εσείς οι άνθρωποι δεν θα πιστεύατε
Όλες αυτές οι στιγμές θα χαθούν στον χρόνο, σαν δάκρυα στη βροχή
Όταν δύο άνθρωποι γνωρίζονται για πρώτη φορά και μοιράζονται αναφορές για να διερευνήσουν εάν υπάρχει κοινός τόπος ανάμεσά τους, η μνεία του Blade Runner λιώνει τις όποιες αποστάσεις και γίνεται τρυφερός κώδικας συνεννόησης. Σχεδόν μισό αιώνα από την κυκλοφορία του, αυτό το φουτουριστικό νουάρ –γεμάτο σκοτάδι, βροχή, φώτα νέον, σκιές που ξεγλιστράνε στην άκρη του ματιού– διατηρεί περίοπτη θέση στην ιστορία του κινηματογράφου και, κυρίως, στην καρδιά των απανταχού εραστών του μέλλοντος. Πρόκειται για την ταινία που αποκατέστησε την επιστημονική φαντασία και την επέβαλε ως αξιοσέβαστο είδος μυθοπλασίας, επαναφέροντάς την από την (αυτό) εξορία που είχε καταφύγει ως genre που απευθύνεται στους ‘επίλεκτους λίγους’. Πρόκειται ακόμα για το soundtrack που έβαλε την ηλεκτρονική μουσική σε κάθε σπίτι: οι κινούμενοι καθεδρικοί από synths του Vangelis στοίχειωσαν δια παντός το κινηματογραφικό φαντασιακό και το νεοφανές είδος της electronica, ενώ όρισαν το μέτρο με το οποίο θα συγκρίνονταν κάθε original score στο μέλλον.
Ο θρύλος λέει ότι δεν υπήρξε ποτέ μία οριστική εκδοχή της ταινίας, αλλά επτά διαφορετικές ενσαρκώσεις της. Σαν ένας ειρωνικός απόηχος πάνω στο θέμα του αντιγράφου (replica) που διαπερνά την ταινία, η μουσική του Vangelis παραμένει μία και ακλόνητη, σαν ταινία μέσα στην ταινία. Δεν αποτελεί τόσο επένδυση, όσο έναν σφυγμό δίπλα και μέσα στην εικόνα, έναν πολύτιμο δραματουργικό οδηγό για κάθε συναίσθημα που αρθρώνεται μέσα στη δυστοπική μελλοντολογία του Ρίντλεϊ Σκοτ. Η μουσική του Vangelis φέρει μια μοναδική συνθετική ευφυΐα. Στα εμβληματικά “Love Theme” και “Runner’s Blues”, η μελωδία αναδύεται σαν εσωτερικός μονόλογος, επιχρωματίζοντας τις πιο εύθραυστες πτυχές ενός κόσμου που ταλαντεύεται ανάμεσα στο ανθρώπινο και το μηχανικό. Στις 4 Ιουνίου, κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης, το final cut της ιστορικής ταινίας προβάλλεται σε μια μνημειακών διαστάσεων HD οθόνη, ενώ η εμβληματική μουσική εκτελείται ζωντανά από το ενδεκαμελές The Avex Ensemble, σε απόλυτο συγχρονισμό με την ταινία. Πρόκειται για μια στιγμή μυσταγωγίας: ένα θραύσμα μέλλοντος ζωντανεύει μέσα στο κέλυφος του αρχαίου θεάτρου, λίγο πριν αυτό κλείσει για τις εργασίες αποκατάστασής του.
Η ταινία που για δεκαετίες προοιώνιζε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία και η ανθρώπινη ύπαρξη έχουν συμπλεχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε καταλήγουν αδιαχώριστες δεν παραμένει απλώς επίκαιρη· αντιθέτως, έχει συμπέσει απολύτως με την πραγματικότητα, καθώς oι ρέπλικες του σήμερα αξιώνουν αυτονομία και αναγνώριση, η ανθρωπότητα αναρωτιέται για την ίδια της τη φύση και τα όριά της, όπως και το μέλλον της συνείδησης στον κόσμο των μηχανών που ανέπτυξαν νοημοσύνη. Στις 4 Ιουνίου, μια πύλη προς το άγνωστο θα ανοίξει πάνω στη σκηνή του Ηρωδείου. Θα είμαστε αρκετά γενναίοι να την περάσουμε;
- ΜΟΥΣΙΚΗ
5 & 6 Ιουνίου
Σταύρος Ξαρχάκος
Στο παρόν
Στα ογδόντα επτά μου χρόνια, συνειδητοποιώ όσο ποτέ ότι ζωή είναι μόνο το παρόν, όπως λέει και το τραγούδι. Και τι είναι το παρόν στη μουσική; Η μουσική που αντέχει στον χρόνο, η μουσική που γεννιέται μπροστά μας, η μουσική που περνά από γενιά σε γενιά. Οφείλω να ομολογήσω δε, ότι για πρώτη φορά υπήρξα –άθελά μου– ασυνεπής απέναντί σας. Τον περσινό Σεπτέμβριο, στο Ηρώδειο, σας είπα ότι θα τα ξαναπούμε σε τρία χρόνια. Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και ο διευθυντής του, κ. Μιχαήλ Μαρμαρινός, με «διέψευσαν» και τους ευχαριστώ.
-Σταύρος Ξαρχάκος
Από Το Μεγάλο μας Τσίρκο μέχρι το Ρεμπέτικο, από τις σπουδές στο Παρίσι δίπλα στη Νάντια Μπουλανζέ και έπειτα στο Τζούλιαρντ της Νέας Υόρκης με την παρότρυνση του Λέοναρντ Μπερνστάιν, η πορεία του Σταύρου Ξαρχακού στάθηκε αταλάντευτη και μεγαλειώδης, αλλά, κυρίως, συντονισμένη με τη μεγάλη περιπέτεια του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού – του οποίου άλλωστε υπήρξε ένας από τους πιο ατόφιους εκφραστές. Ωστόσο, η κληρονομιά αυτή δεν φαίνεται να βαραίνει τον ίδιο. Η δράση του τα τελευταία χρόνια αποκαλύπτει έναν άνθρωπο παραδομένο στο παρόν και τη γλυκιά του ταραχή. Είναι, άλλωστε, ο χρόνος που κατοικεί ο δημιουργός: ένα σήμερα σε διαστολή που χωράει όλους τους υπόλοιπους μέσα του.
Μπορούμε να φανταστούμε τη βραδιά του Σταύρου Ξαρχάκου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού ως ένα παρόν σε τρεις πράξεις.
Πρώτο μέρος: Συνάντηση δύο δημιουργών στο Παρόν. Ο ίδιος μαζί με τη Λίνα Νικολακοπούλου συζητούν και τραγουδάνε μαζί με ένα πιάνο κι ένα κουαρτέτο εγχόρδων. Διευθύνει. Σχολιάζει. Θυμάται.
Δεύτερο μέρος: Το πρόσφατο μουσικό παρόν. Στη σκηνή έρχεται η Ηρώ Σαΐα και ερμηνεύει νέα τραγούδια που έγραψε για εκείνη.
Τρίτο μέρος: Το διαρκές παρόν. Στη σκηνή έρχεται ο Δημήτρης Μπάσης και όλοι μαζί ερμηνεύουν τραγούδια που πέρασαν στις καρδιές μας και έγιναν παράδοση. Μαζί τους, τα παιδιά της Σχολής «Εν Χορδαίς και Οργάνοις» της Σύρου που πολλοί θυμούνται από το αυθόρμητο μουσικό στιγμιότυπο του Ιουνίου του 2022 στη Σύρο – μια βραδιά σε μια ταβέρνα του νησιού, όταν ο συνθέτης τα διηύθυνε και το βίντεο εκείνης της στιγμής ταξίδεψε παντού. Σήμερα, τα παιδιά εκείνα έχουν μεγαλώσει· κάποια είναι ήδη φοιτητές. Για τον Σταύρο Ξαρχάκο, η παρουσία παιδιών στη συναυλία, συμβολίζει το παρόν που είναι και μέλλον .
Έτσι, στη σκηνή του Ηρωδείου συναντώνται οι γενιές και ο τίτλος της συναυλίας αποκτά το πιο ουσιαστικό του νόημα: το παρόν της μουσικής είναι εκεί όπου η μνήμη, η εμπειρία και η νέα δημιουργία γίνονται ένα.
Γιατί ό,τι αντέχει στον χρόνο,
Συνεχίζεται…
Μουσική διεύθυνση Σταύρος Ξαρχάκος • Ερμηνεύουν Δημήτρης Μπάσης, Ηρώ Σαΐα • Συμμετέχουν 10μελής ορχήστρα και παιδιά από τη σχολή της Σύρου «Εν Χορδαίς και Οργάνοις»
- “ΑΦΙΕΡΩΜΑ’’
ΜΟΥΣΙΚΗ
9 Ιουνίου
Επίλεκτο Ηπειρωτικό Ensemble – Βασίλης Κώστας
Ήπειρος
Συμμετέχουν οι Κώστας Τζίμας, Αντώνης Κυρίτσης και Πέτρος Χαλκιάς
[…] Γονατίζουν και ζητούν ικετευτικά από το κλαρίνο να παίξει στα αυτιά τους.
Χαρμολύπη. Θρέφεται η ψυχή με ήχους.
Οι δρασκελιές τους μακρόσυρτες, αργές και λυπημένες.
Εκεί ο χορός δεν έχει βήματα, μόνο πατήματα στον τόπο […]
Μουσική από την Ήπειρο, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων
Το αφιέρωμα «Ήπειρος» αποτελεί μια μουσική συνάντηση μνήμης και συνέχειας, αφιερωμένη στη βαθιά παράδοση της ηπειρώτικης μουσικής και στην αταλάντευτη πορεία της μέσα στον χρόνο. Στο κέντρο της παράστασης βρίσκεται η παρακαταθήκη του αείμνηστου Πετρολούκα Χαλκιά, ως σημείο αναφοράς για τον τρόπο με τον οποίο η μουσική της Ηπείρου μεταδίδεται, εξελίσσεται και αποκτά νέα πνοή μέσα από τις επόμενες γενιές.
Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του λαουτίστα, λέκτορα στο Hellenic College Holy Cross των ΗΠΑ και υποψηφίου για βραβείο Grammy Βασίλη Κώστα –του οποίου η δεκαετής μαθητεία και συνεργασία δίπλα στον Πετρολούκα Χαλκιά διαμόρφωσε έναν πολύτιμο πυρήνα γνώσης και αισθητικής– το υλικό αυτό βρίσκει σήμερα νέα έκφραση μέσα από το Επίλεκτο Ηπειρωτικό Ensemble, τη βασική ορχήστρα της παράστασης. Το εικοσαμελές σύνολο νέων μουσικών από όλη την Ελλάδα, με έδρα τα Ιωάννινα, φέρνει επί σκηνής έναν δημιουργικό διάλογο ανάμεσα στην αυθεντική ερμηνεία των παραδοσιακών σκοπών και σε νέες ενορχηστρωτικές προσεγγίσεις, διατηρώντας τον χαρακτήρα του ηπειρώτικου ιδιώματος και προτείνοντας μια σύγχρονη καλλιτεχνική ματιά πάνω στην πλούσια μουσική κληρονομιά της περιοχής.
Στην παράσταση συμμετέχουν ως καλεσμένοι οι μουσικοί Κώστας Τζίμας (τραγούδι), Αντώνης Κυρίτσης (τραγούδι) και Πέτρος Χαλκιάς (κλαρίνο), μορφές που συνδέονται ουσιαστικά με την ηπειρώτικη παράδοση και εμφανίζονται σε επιλεγμένα κομμάτια, ενισχύοντας με τη δική τους παρουσία τον διαγενεακό χαρακτήρα του αφιερώματος.
Η συνύπαρξη μουσικών από διαφορετικές γενιές δημιουργεί έναν χώρο όπου η μνήμη λειτουργεί ως άμεση εμπειρία και όχι ως απλή αναπαράσταση. Η συναυλία προσεγγίζει την ηπειρώτικη μουσική ως εύπλαστη καλλιτεχνική γλώσσα που συνεχίζει να εξελίσσεται μέσα από τη συλλογική πράξη και την προσωπική έκφραση.
Το Επίλεκτο Ηπειρωτικό Ensemble λειτουργεί υπό την αιγίδα και την υποστήριξη της Ιεράς Μητρόπολης Ιωαννίνων και του φιλανθρωπικού οργανισμού «Αποστολή» της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.
Καλλιτεχνική διεύθυνση συναυλίας και Επίλεκτου Ηπειρωτικού Ensemble Βασίλης Κώστας • Επίλεκτο Ηπειρωτικό Ensemble Αιμιλία Χαλκιά τραγούδι, Κωνσταντίνα Καράμπα τραγούδι, Δημήτρης Λάλεζας τραγούδι, Κωνσταντίνος Σακαρίδης κλαρίνο, Άννα Μαρία Σινωπίδου καβάλι, Μελίνα Μπιτζίδου σαντούρι, Γιώργος Βενέτης σαντού
Διαβάστε επίσης:
Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026: Τι θα δούμε το καλοκαίρι στο Αρχαίο Θέατρο στην Επίδαυρο
