Η φωτογραφική αυτή σειρά καταγράφει το εργοστάσιο φωταερίου στο Γκάζι λίγο πριν το οριστικό του κλείσιμό το 1984, αποτυπώνοντας έναν κόσμο που μοιάζει να έχει παγώσει στον χρόνο.
Ο Νίκος Μάρκου, έχοντας αποκτήσει πρόσβαση στον χώρο το 1982, φωτογραφίζει επί δύο χρόνια τις συνθήκες εργασίας και την καθημερινότητα των εργατών, εστιάζοντας στους ανθρώπους και τον καθημερινό τους αγώνα, μέσα από μια αλληλουχία εικόνων που ακολουθεί τον ρυθμό ανάμεσα στον μόχθο και την ανάπαυλα.
Η αυστηρή δομή των ασπρόμαυρων φωτογραφιών αντανακλά αυτή τη διαρκή εναλλαγή, ενώ στα λουτρά αποκαλύπτεται, σε αντίστιξη, ένας ιδιωτικός και αθέατος ως τώρα κόσμος.
Εκεί, τα γυμνά σώματα παρουσιάζονται χωρίς εξιδανίκευση, σε στιγμές μετάβασης και συνύπαρξης, όπου η ανθρώπινη εγγύτητα και μια διακριτική αίσθηση ερωτισμού προκύπτουν όχι ως πρόθεση, αλλά ως αποτέλεσμα της ίδιας της συνθήκης.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η σειρά αυτή είναι καθοριστική στο σύνολο του έργου του Νίκου Μάρκου, καθώς σηματοδοτεί την στροφή του προς το χρώμα, αλλά και μια ουσιαστική μετατόπιση στον τρόπο θέασης: από το ντοκουμέντο προς την παρατήρηση της ύλης και της φόρμας. Στα λουτρά, η χρήση του έγχρωμου φιλμ ανοίγει έναν νέο άξονα πειραματισμών με το φως και την κάμερα, τον οποίο θα αναπτύξει μέσα στις επόμενες τέσσερις δεκαετίες.
Σήμερα, 41 χρόνια μετά, η σειρά Γκάζι επανέρχεται όχι ως νοσταλγική αναφορά, αλλά ως ενεργό πεδίο ανάγνωσης: ένα σημαντικό φωτογραφικό αρχείο της νεότερης αθηναϊκής ιστορίας, αναδεικνύοντας μια Αθήνα που δεν είναι πλέον ορατή, αλλά επιμένει μέσα στα ίχνη και τις μεταμορφώσεις της.
Νίκος Μάρκου – Πληροφορίες για τον φωτογράφο
Ο Νίκος Μάρκου (γ. Αθήνα, 1959) είναι απόφοιτος του Τμήματος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάζεται ως επαγγελματίας φωτογράφος από το 1980. Έχει παρουσιάσει το έργο του σε δεκαέξι ατομικές εκθέσεις, μεταξύ των οποίων: Γκάζι 1982-1984 (γκαλερί CAN Christina Androulidaki, Αθήνα, 2026), Τόπος (γκαλερί Citronne, Πόρος, 2020), Inner Space (γκαλερί Citronne, Αθήνα, 2020), Cycladic Café Art Project (Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αθήνα, 2018), The Future Lies Behind Us (γκαλερί ΑΔ, Αθήνα, 2014), Monumenta Naturalia (γκαλερί ΑΔ, Αθήνα, 2012), Τόπος: Πτυχές του Χώρου (Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, 2010 και Photo Espana, OpenPhoto Cuenca, Ισπανία), Perama, Aspects of Greek Photography (Μπιενάλε Νίκαιας, Gallerie Mossa, Νίκαια, Γαλλία, 1998), Γκάζι (Αίθουσα Τέχνης Αστρολάβος, Αθήνα, 1997 και Φωτογραφικό Κέντρο Αθηνών, Αθήνα, 1985), κ.α. Έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από εξήντα ομαδικές εκθέσεις, όπως: Why Look at Animals (ΕΜΣΤ, Αθήνα, 2025), Embrace Empathy (Μουσείο Βορρέ, Αθήνα, 2024), The Sea Around Us (Tavros, Αθήνα, 2022), The Luleå Biennial: Tidal Ground (Luleå Konsthall, 2018), Γεωμετρίες (Στέγη Ιδρύματος Ωνάση / Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2018), Τόποι Μνήμης (Athens Photo Festival, Μουσείο Μπενάκη, 2016), Faces. Portrait Photography in Europe since 1990 (PHotoEspaña, Μαδρίτη, 2016), Sense of Place: European Landscape Photography (BOZAR, Βρυξέλλες, 2012), κ.α. Έχει εκδώσει δύο μονογραφίες, Γεωμετρίες (εκδόσεις ΑΔΑΜ) και COSMOS (εκδόσεις tetarto). Εκπροσωπείται από τη γκαλερί CAN Christina Androulidaki, Αθήνα.
Κεντρική εικόνα θέματος: Nikos Markou, #B01, Gasworks (1982-84), inkjet pigment print on archival paper, printed 2026, 22x33cm, framed 44,5×58,5cm, Ed.7+2 a.p._Courtesy of the artist and CAN Christina Androulidaki gallery, Athens
