Αδιαμφισβήτητος δανδής της εποχής του με ατελείωτες και επιτυχημένες εκπομπές σε μια τηλεόραση γεμάτη ποιότητα παρά το γεγονός πως ήταν ασπρόμαυρη εκεί στις αρχές του ’70. Θυμάται κανείς τους ανθρώπους, ηθοποιούς, τραγουδιστές που φιλοξενούσε κάθε φορά και τις συζητήσεις μαζί τους. Ο Φρέντυ Γερμανός υπήρξε ένας άνθρωπος πνευματικός, ευφυής, γνώστης της ιστορίας και ένας εξαιρετικός χειριστής του λόγου και της ελληνικής γλώσσας. Σε αυτά ας προστεθεί το αστείρευτο βιτριολικό του χιούμορ, η εγνωσμένη του αξία ως κειμενογράφος και αρθρογράφος, ενώ ως ρεπόρτερ έγραψε τη δική του ιστορία. Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω και της συνεχούς του μελέτης ήταν τα βιβλία του, τα μυθιστορήματα/βιογραφίες, στα οποία κάθε φορά σκιαγραφούσε και φιλοτεχνούσε την προσωπογραφία μιας φυσιογνωμίας όπως η Τερέζα Δαμαλά εν προκειμένω. Οι εκδόσεις Διόπτρα πολύ ορθά επαναφέρουν στο προσκήνιο αυτά τα τόσο μοναδικά βιβλία, ώστε να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι. Ο Γερμανός δεν επαναφέρει την ιστορία, γράφει ιστορία με βιβλία, τα οποία είναι ακτινογραφία αλλοτινών εποχών.
Μια γοητευτική γυναίκα περιπλανιέται μοναδικά και πρωταγωνιστεί στα μονοπάτια της ιστορίας
Μέσα από την ιστορία της Τερέζας Δαμαλά περιπλανιόμαστε στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, αυτού του τόσο ταραχώδους αιώνα, όπου σημαντικά γεγονότα έλαβαν χώρα, δύο πόλεμοι παγκόσμιοι, πλήθος προσώπων παρέλασαν από το μονοπάτι της ιστορίας και εμείς έχουμε την τύχη να διαβάζουμε για κάποια από αυτά. Στο επίκεντρο του βιβλίου αυτού είναι, εκτός από την Τερέζα Δαμαλά, ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ο Βασίλης Ζαχάρωφ, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Γκαμπριέλε Ντ’ Αννούντσιο, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Μπενίτο Μουσολίνι, ο Κεμάλ Ατατούρκ, ο Ίωνας Δραγούμης, με λίγα λόγια κορυφαίες προσωπικότητες οι οποίες και άφησαν το στίγμα τους. Η Τερέζα Δαμαλά συνδέεται με τους περισσότερους από αυτούς καθώς στο Παρίσι – εκείνη την εποχή είναι το κέντρο των γεγονότων και όλοι σπεύδουν να συγκεντρωθούν εκεί – συμβαίνει η λεγόμενη κινητή γιορτή όπως έγραφε και ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ στο ομότιτλο βιβλίο του, όπου και περιγράφει τον πυρετό των όσων εκτυλίσσονται στην πόλη του φωτός. Η Τερέζα Δαμαλά είναι μια όμορφη και πολύ γοητευτική γυναίκα, η οποία συγκεντρώνει πάνω της τα βλέμματα, αλλά είναι και μια γυναίκα που έχει μέσα της την σπίθα της άποψης, εκφράζει την γνώμη της και αυτό την καθιστά ακόμα πιο σαγηνευτική.
Ο έρωτας είναι στη ζωή της ένα ισχυρό φάρμακο, είναι αυτό που την λυτρώνει, είναι το κύριο συστατικό του περάσματός της από αυτόν τον κόσμο, είναι μέσα στο αίμα της και δεν ντρέπεται επ’ ουδενί για αυτό. Είναι λοιπόν εκείνη που στοιχειώνει τον συγγραφέα του Κήπου της Εδέμ, του Αποχαιρετισμός στα όπλα και τόσων άλλων βιβλίων που οδήγησαν τη Σουηδική Ακαδημία να του απονείμει το βραβείο Νόμπελ. Ο Χέμινγουεϊ είναι ο εραστής της, είναι εκείνος με τον οποίο συνδέθηκε πραγματικά και με εκείνον πέρασε στιγμές ερωτικές όσο και παθιασμένες: «Δεν μίλησαν σχεδόν καθόλου όσο έσμιγαν στο σιδερένιο εκείνο κρεβάτι. Μόνο κάποια στιγμή της ψιθύρισε «αγάπη μου». Η Τερέζα δεν το είχε προσέξει εκείνη την ώρα, αλλά αυτή η λέξη θα τη συντρόφευε όλα τα επόμενα χρόνια. Μαζί με τον Σοπέν βέβαια. Ή ακόμα και με τον Βάγκνερ. Ναι, σίγουρα και με τον Βάγκνερ». Χάρη σε εκείνην, ο Χέμινγουεϊ ήρθε στην Ελλάδα για να καλύψει δημοσιογραφικά το τραγικό όσο και φρικτό γεγονός της γενοκτονίας των Ελλήνων στην μικρασιατική καταστροφή, ένα γεγονός που είδε με τα μάτια του καθώς σφαγιάστηκαν από τους Νεότουρκους τόσες αθώες ψυχές.
Ο Φρέντυ Γερμανός έχει χαράξει τη δική του πορεία στα ελληνικά γράμματα και έχει αφήσει ανεξίτηλα την σφραγίδα του στο χώρο της λογοτεχνίας για τον απλούστατο λόγο πως γνωρίζει πώς να αιχμαλωτίζει την προσοχή του αναγνώστη με την αφήγησή του να ρέει σαν νερό. Η Τερέζα είναι ένα από τα βιβλία του σημεία αναφοράς καθώς διατρέχει την ιστορία των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Αγκαλιά με την ιστορία του τόπου είναι τα γεμάτα γεγονότα βιβλία του, 29 τον αριθμό, μια κληρονομιά στις επόμενες γενιές από έναν άνθρωπο που γνώρισε πολλούς από τους ανθρώπους τους οποίους και συμπεριέλαβε στα βιβλία του. Η γραφή της Τερέζας δεν ήρθε από μια απλή παράθεση γεγονότων αλλά μέσα από μια επίμονη και ενδελεχή έρευνα καθώς το μικρόβιο του δημοσιογράφου πάντα τον κατέτρωγε και τον ακολουθούσε σε όλη του την πορεία. Εξάλλου, η ιστορία ανέκαθεν αποτελούσε το όχημα εκείνο πάνω στο οποίο πατάει ο άνθρωπος για να γνωρίσει τον ίδιο του τον εαυτό μέσα από γεγονότα, κρίσεις και ανατροπές. Βέβαια, κατά τον Χέγκελ “το μόνο που μας διδάσκει η ιστορία είναι ότι τίποτε δεν μας διδάσκει η ιστορία”.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η Τερέζα Δαμαλά, η αινιγματική αυτή Ελληνίδα Μόνα Λίζα που σαγήνευσε τόσους και τόσους με την παρουσία της ήταν και μια γυναίκα δυναμική, ένας δυναμικός χαρακτήρας με προσωπικότητα, όπως άλλωστε έχουν όλες οι γυναίκες για τις οποίες έγραφε ο Φρέντυ Γερμανός. Είναι μια γυναίκα που έλαμψε με την φυσιογνωμία της και όχι μόνο με την αδιαμφισβήτητη ομορφιά της, γνώρισε όλους αυτούς τους σημαντικούς άνδρες που ανέφερα πριν, ωστόσο κατάφερε να κερδίσει τον σεβασμό τους με το γεγονός πως δεν ήταν διόλου αφελής και ήξερε πού δινόταν και πού όχι. Αγαπούσε την Ελλάδα και δεν είναι τυχαίο πως «παρέσυρε» το δημοσιογραφικό μικρόβιο του Χέμινγουεϊ – μην ξεχνάμε πως αργότερα θα καλύψει και τον Ισπανικό εμφύλιο, αποτέλεσμα του οποίου είναι το βιβλίο Για ποιον χτυπά – να έρθει στην Σμύρνη και να δει από κοντά τις θηριωδίες που έστειλαν στον θάνατο τους Έλληνες κατοίκους. Ποτέ δεν έπαψε να είναι γυναίκα και ποτέ δεν έπαψε να γεύεται τους καρπούς της γυναικείας της φύσης, τις ορμές της, τις εξάρσεις της, τα θέλω της. «Τον φιλούσε κι εκείνη με τον ίδιο τρόπο, νιώθοντας ίσως το ίδιο πράγμα – πως έκαναν για τελευταία φορά έρωτα, σε μια βυζαντινή πόλη που είχε ανασάνει λίγο ελεύθερη και τώρα θα παραδινόταν στους πορθητές της για δεύτερη φορά μέσα σε πέντε αιώνες».
Απόσπασμα από το βιβλίο «Τερέζα»
«Ο Πουανκαρέ είχε ανοίξει τον λάκκο της Ελλάδας πολύ πριν χάσει ο Βενιζέλος τις εκλογές. Ακόμα κι οι Άγγλοι δεν ήταν πια οι ίδιοι – άλλωστε ούτε ο Λόιντ Τζορτζ ήταν πια στα πράγματα. Όλα είχαν αλλάξει»
Διαβάστε επίσης:
Φρέντυ Γερμανός – Τερέζα: Ένα βιβλίο με γνωστές προσωπικότητες σε μια συναρπαστική ιστορία
