Η έκθεση «60 χρόνια ΜΙΕΤ. Αναγνώσεις μιας συλλογής», που φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 έως τις 26 Απριλίου 2026, παρουσιάζει αντιπροσωπευτικά έργα από την πλούσια Συλλογή Έργων Τέχνης του Ιδρύματος, σε επιμέλεια του ιστορικού τέχνης Κωνσταντίνου Παπαχρίστου, επιμελητή της συλλογής της Πινακοθήκης Γκίκα του Μουσείου Μπενάκη.
Η Συλλογή Έργων Τέχνης του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης είναι ιδιαίτερα αξιόλογη, τόσο για τον όγκο της, όσο και για την ποιότητα των έργων που περιλαμβάνει. Παρ’ όλα αυτά παραμένει σχεδόν άγνωστη στο ευρύ κοινό, καθώς έχουν περάσει περισσότερα από 35 χρόνια από την πρώτη, και μόνη ως τώρα, παρουσίασή της, στην Εθνική Πινακοθήκη.
Το 1966, στο πλαίσιο του εορτασμού των 125 χρόνων της Εθνικής Τράπεζας, ιδρύεται με απόφαση του τότε διοικητή Γεωργίου Μαύρου (1964–1966), το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ), με πρώτο διευθυντή τον Εμμανουήλ Χ. Κάσδαγλη. Ως στόχος του νεοσύστατου Ιδρύματος ορίζεται «η προαγωγή των γραμμάτων, των επιστημών και των τεχνών» και μια από τις πρώτες φροντίδες του ήταν η δημιουργία μιας όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικής συλλογής έργων ελληνικής τέχνης. Τότε γίνονται και οι πρώτες αγορές έργων τέχνης για τη συλλογή.
Με το πέρασμα των χρόνων η συλλογή εμπλουτίστηκε τόσο με αγορές όσο και με μεγάλες δωρεές έργων, με αποτέλεσμα σήμερα να αριθμεί περισσότερα από 7.000 έργα ζωγραφικής, χαρακτικής και γλυπτικής. Σε αυτά πρέπει να προστεθεί μεγάλος αριθμός από σχέδια, εικονογραφημένα βιβλία, ταπισερί, ψηφιδωτά και κεραμικά. Στο πλαίσιο των 60 χρόνων από την ίδρυση του ΜΙΕΤ, η έκθεση στοχεύει να προσφέρει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να εκτιμήσει την ποικιλία και την ποιότητα της συλλογής του, αλλά και να απολαύσει έργα τέχνης που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Ταυτόχρονα η προσεκτική επιλογή των έργων και η τοποθέτησή τους στο χώρο δημιουργούν τις συνθήκες μιας ουσιαστικής περιήγησης στην ελληνική τέχνη του 20ού αιώνα. Έτσι ο επισκέπτης μπορεί να αντιληφθεί πώς διαμορφώθηκαν οι εικαστικές επιλογές των καλλιτεχνών μέσα στο χρόνο, να διακρίνει τις συγγένειες και τις διαφορετικές αντιλήψεις, ή και να διαμορφώσει ο ίδιος τους άξονες της περιήγησής του στην έκθεση, χωρίς μια αναγκαστική και εκ των προτέρων προδιαγεγραμμένη πορεία.
Τα ζωγραφικά έργα έχουν τοποθετηθεί σε θεματικές ενότητες, χωρίς αυστηρή χρονολογική σειρά. Στην πρώτη περιλαμβάνονται έργα στα οποία είναι παρούσα η ανθρώπινη μορφή, είτε στην εκδοχή του αυστηρού πορτρέτου είτε σε πιο ελεύθερες απεικονίσεις, στις οποίες η ανθρώπινη παρουσία έχει δευτερεύουσα σημασία. Στη δεύτερη κυριαρχεί το τοπίο σε όλες τις εκφάνσεις του, από κλασικές τοπιογραφίες μέχρι αναπαραστάσεις του αστικού τοπίου, αλλά και πιο αφαιρετικές επιλογές. Στην τρίτη ενότητα περιλαμβάνονται κατά κύριο λόγο νεκρές φύσεις και συνθέσεις με ανάλογα θέματα. Τα έργα της γλυπτικής βρίσκονται σε χωριστό, ανεξάρτητο χώρο, συγκροτώντας μια ιδιαίτερη ενότητα.
Τέλος η σημαντική θέση της χαρακτικής στη συλλογή, αλλά και η σημασία της ως αυτόνομης τέχνης αναδεικνύονται στην έκθεση τόσο με την ένταξή της στις μεγαλύτερες ενότητες όσο και με μια ειδική παρουσίασή της σε διακριτό χώρο.
Η έκθεση συνοδεύεται από κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει κείμενα της επί πολλά χρόνια υπεύθυνης της Συλλογής Έργων Τέχνης του ΜΙΕΤ Βούλας Λιβάνη και του επιμελητή της έκθεσης Κωνσταντίνου Παπαχρίστου, καθώς και αναπαραγωγές όλων των έργων που παρουσιάζονται στην έκθεση, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων που τελικά δεν εκτέθηκαν.
Το πλήρες πρόγραμμα των ξεναγήσεων για το κοινό και των παράλληλων δράσεων θα ανακοινωθεί σύντομα. Οι πρώτες ξεναγήσεις από τον επιμελητή της έκθεσης και από την επιμελήτρια της Συλλογής Έργων Τέχνης του ΜΙΕΤ Εύα Βασλαματζή θα πραγματοποιηθούν το Μάρτιο τις ακόλουθες ημερομηνίες:
- Σάββατο, 21.3.2026, 12:00, Κωνσταντίνος Παπαχρίστου, επιμελητής της έκθεσης
- Σάββατο, 28.3.2026, 12:00, Εύα Βασλαματζή, Επιμελήτρια Συλλογής Έργων Τέχνης του ΜΙΕΤ
Κεντρική φωτογραφία θέματος: Γιάννης Γαΐτης, Φηρά Σαντορίνης, 1953 Ελαιογραφία σε καμβά, 106 × 160 εκ.
