H έκθεση For Our Time is the Time of Water δεν προτείνει απαντήσεις, αλλά θέτει ένα καίριο ερώτημα: σε ποιον ανήκει το νερό; Πώς μπορούμε να επανεξετάσουμε τη συλλογική μας ευθύνη απέναντι στα υδάτινα συστήματα που συντηρούν τη ζωή πριν γίνουν οριστικά αόρατα; Σε μια εποχή ακραίων πλημμυρών, παρατεταμένων ξηρασιών, την “αθόρυβη κρίση” των θαλασσώνκαι των αυξανόμενων συγκρούσεων γύρω από τους φυσικούς πόρους, η έκθεση For Our Time is the Time of Water στον χώρο TAVROS στρέφει την προσοχή στο νερό ως θεμελιώδη όρο ζωής, μνήμης και πολιτικής. Μέσα από έργα διεθνών καλλιτεχνών, η έκθεση εξετάζει πώς το νερό άλλοτε απουσιάζει και άλλοτε υπερχειλίζει, πώς ελέγχεται, ιδιωτικοποιείται ή καταστρέφεται, αλλά και πώς παραμένει φορέας γνώσης, αντίστασης και συλλογικής ευθύνης. Το νερό δεν εμφανίζεται εδώ ως φυσικό δεδομένο, αλλά ως ένα κοινό αγαθό σε κρίση, και ως μια επείγουσα πρόσκληση να επανεξετάσουμε τη σχέση μας μαζί του.
-Rosella Biscotti, Alia Farid, Ayesha Hameed, Δάφνη Λιαναντωνάκη, Jumana Manna, Shahana Rajani, DAVRA research collective
-Σε επιμέλεια της Μαρίας-Θάλειας Καρρά και της Mayssa Fattouh
Προσβασιμότητα: ο χώρος είναι προσβάσιμος με ασανσέρ, και υπάρχει πάρκινγκ στην είσοδο του κτιρίου
Σε μια περίοδο όπου οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας αποτελούν πλέον καθημερινή εμπειρία, το For Our Time is the Time of Water στο TAVROS φέρνει στο προσκήνιο το νερό ως ζήτημα ζωής, πολιτικής και συλλογικής ευθύνης. Η έκθεση συγκεντρώνει έργα διεθνών καλλιτεχνών και ερευνητικών συλλογικοτήτων που εξετάζουν τα υδάτινα σώματα ως κοινά αγαθά σε κρίση: πόρους που άλλοτε στερεύουν και άλλοτε υπερχειλίζουν, που ελέγχονται, εργαλειοποιούνται και ιδιωτικοποιούνται, αλλά παραμένουν φορείς μνήμης, γνώσης και αντίστασης.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Ο υδρολογικός κύκλος (το νερό, η βροχή, η εξάτμιση και τα φυσικά υδάτινα συστήματα: ποτάμια, λίμνες, θάλασσες και ωκεανοί) καθώς και η ξηρασία και η ερημοποίηση, είναι όλα αλληλένδετα, θυμίζοντάς μας ότι ζούμε μέσα σε έναν «Ωκεανό Υγρότητας» (όρος δανεισμένος από τον αρχιτέκτονα τοπίου Dilip da Cunha), όπου ό,τι συμβαίνει σε ένα μέρος επηρεάζει τα πάντα, από τις πόλεις έως τη θάλασσα και πέρα από αυτήν. Ένα πολύπλοκο σύστημα ισορροπιών που πλέον βρίσκεται σαφώς εκτός ελέγχου, υπενθυμίζοντας ότι ό,τι συμβαίνει σε ένα μέρος επηρεάζει όλα τα άλλα, από την πόλη έως τη θάλασσα και πέρα από αυτήν. Από την Αθήνα και τη θάλασσα της Αττικής έως την Κεντρική Ασία, το Ιράκ και το δέλτα του Ινδού ποταμού, τα έργα της έκθεσης χαρτογραφούν τις συνέπειες των ανθρώπινων παρεμβάσεων στα υδάτινα συστήματα (εκτροπές ποταμών, αποστραγγίσεις, υποδομές και εξορύξεις) και τις επιπτώσεις τους στις κοινότητες και τα τοπία. Παράλληλα, η έκθεση προτείνει άλλους τρόπους να σκεφτούμε τη σχέση μας με το νερό όχι ως κάτι που πρέπει να ελεγχθεί, αλλά ως κάτι με το οποίο συνυπάρχουμε.
Στο έργο Taming Waters and Women (2024) των DAVRA research collective (Saodat Ismailova, Madina Joldybek, Zumrad Mirzalieva), επιστρέφουμε στην περίοδο της σοβιετικής ηγεμονίας στην Κεντρική Ασία, συνδέοντας τον έλεγχο των υδάτων με την εξόρυξη φυσικών πόρων και τη γυναικεία εργασία. Η Jumana Manna, με το γλυπτικό έργο Water Arms (2019), χρησιμοποιεί κεραμικά στοιχεία που παραπέμπουν σε κατακερματισμένα συστήματα άρδευσης, σχολιάζοντας τις αποτυχημένες υποδομές και τις μορφές ελέγχου του νερού.
Στην ταινία Chibayish (2022), η Alia Farid εστιάζει στα έλη του νότιου Ιράκ, καταγράφοντας τις καθημερινές ζωές κοινοτήτων που βιώνουν τις επιπτώσεις κρατικών παρεμβάσεων, πολέμου και κλιματικής αλλαγής. Η Shahana Rajani, στο Four Acts of Recovery (2025), εργάζεται με κοινότητες στο δέλτα του Ινδού ποταμού, προσκαλώντας το κοινό να συμμετάσχει σε μια διαδικασία ανάκλησης μνήμης και φαντασιακής επανασύνδεσης με χαμένα υδάτινα τοπία.
Η περιπατητική πρακτική της Δάφνης Λιαναντωνάκη (Beyond the Mountain, 2023–26) εστιάζει στα ποτάμια και τα βουνά γύρω από την Αθήνα, αναδεικνύοντας τη συνύπαρξη ανθρώπων και υδάτινων οικοσυστημάτων. Στο έργο Stranded (2021), η Rossella Biscotti παρουσιάζει γυάλινες μορφές διαμορφωμένες από τον χρόνο και τις παλίρροιες, αντιμετωπίζοντας την ακτή ως ένα εύθραυστο αρχείο περιβαλλοντικής και βιομηχανικής μνήμης. Η έκθεση ολοκληρώνεται με την κινηματογραφική επιστολή Ilemuria (2023) της Ayesha Hameed, ένα ποιητικό έργο γύρω από το νερό ως υπαρξιακή και συλλογική κατάσταση.
Στο πλαίσιο της έκθεσης παρουσιάζεται επίσης ο εικονογραφημένος χάρτης Αθήνα – Πόλις Υδάτινη της Ελένης Παπασκυριανού, που καθιστά ορατά τα αόρατα υδάτινα δίκτυα της πόλης και απευθύνεται και σε παιδιά και οικογένειες. Παράλληλα, το έργο Horizon (2026) της Navine G. Dossos μεταφέρει την εικόνα του θαλάσσιου ορίζοντα σε υφάσματα και ρούχα εργασίας, συνδέοντας το νερό με την καθημερινότητα και τη διάχυση της τέχνης πέρα από τον εκθεσιακό χώρο.
Το For Our Time is the Time of Water προσκαλεί το κοινό να αναστοχαστεί τη σχέση του με το νερό, θέτοντας ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορούμε να ζήσουμε με αυτό και όχι εναντίον του.
Δημόσιο πρόγραμμα έκθεσης
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί δημόσιο πρόγραμμα με ξεναγήσεις και δράσεις:
Σάββατο, 28 Μαρτίου 2026, 09:00-11:00 | Περίπατος
Από την Κορφή του Βουνού Βλέπεις τη Θάλασσα
Με οδηγό τη Δάφνη Λιαναντωνάκη
Τετάρτη, 29 Απριλίου 2026, 20:00 | Περφόρμανς
We are in Flood
Καλλιτέχνιδες: Ayesha Hameed & Σοφία Ζαφειρίου
Σημείωση: η ημερομηνία της συγκεκριμένης εκδήλωσης θα επικυρωθεί λίαν συντόμως
Τετάρτη, 10 Ιουνίου 2026, 20:00 | Περφόρμανς
The Choir for Non-musicians
Καλλιτέχνις: Dina Amro
Σημείωση: προσεχώς θα ανακοινωθούν επιπλέον εκδηλώσεις ως μέρος του δημοσίου προγράμματος.
Βιογραφικά συντελεστών
- Rossella Biscotti
Η Rossella Biscotti (γενν. 1978, Μολφέττα, Ιταλία) ζει και εργάζεται μεταξύ Βρυξελλών και Ρότερνταμ. Στην πολυμεσική της πρακτική, που εκτείνεται στον κινηματογράφο, την περφόρμανς και τη γλυπτική, χρησιμοποιεί το μοντάζ για να αναδείξει ατομικές αφηγήσεις και τη σχέση τους με την κοινωνία. Ανασυνθέτει πρόσφατες κοινωνικοπολιτικές στιγμές μέσα από υποκειμενικές εμπειρίες, δημιουργώντας ανεπίσημες ιστορίες στο περιθώριο του κυρίαρχου λόγου. Υφαίνει συχνά αντικρουόμενες μαρτυρίες σε νέες οπτικές αφηγήσεις, συνδέοντας παρελθόν και παρόν. Έχει σπουδάσει στη Νάπολη και στο Rijksakademie στο Άμστερνταμ και έχει συμμετάσχει σε σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις, όπως η documenta 13 και η Μπιενάλε της Βενετίας. Έχει τιμηθεί με σημαντικά διεθνή βραβεία σύγχρονης τέχνης.
- Alia Farid
Η Alia Farid (γενν. 1985) ζει και εργάζεται στο Κουβέιτ και στο Πουέρτο Ρίκο. Είναι απόφοιτος της La Escuela de Artes Plásticas de Puerto Rico και κάτοχος MSc από το MIT και MA από το MACBA στη Βαρκελώνη. Το 2023 τιμήθηκε με το Lise Wilhelmsen Art Award και διετέλεσε David and Roberta Logie Fellow στο Harvard Radcliffe Institute (2023–24). Έχει παρουσιάσει ατομικές εκθέσεις σε σημαντικούς θεσμούς όπως Kunsthalle Basel, Portikus, Chisenhale Gallery και Contemporary Art Museum St. Louis, ενώ έχει συμμετάσχει σε διεθνείς διοργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Whitney Biennial, η Μπιενάλε της Σάο Πάολο και η Gwangju Biennale.
- Ayesha Hameed
Η Ayesha Hameed (Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο) διερευνά τις κληρονομιές της συμβολαιακής εργασίας (indentureship) και της δουλείας μέσα από τις μορφές του Ατλαντικού και του Ινδικού Ωκεανού. Η αφροφουτουριστική της προσέγγιση συνδυάζει περφόρμανς, ηχητικά δοκίμια, βίντεο, διαλέξεις και ποίηση. Διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα MFA in Art στο Goldsmiths, University of London, και είναι Καθηγήτρια Καλλιτεχνικής Έρευνας στο Uniarts Helsinki. Υπήρξε Research Fellow του Kone Foundation την περίοδο 2022–2026 και πρόσφατα διετέλεσε Artist in Residence στο Camden Arts Centre.
- Δάφνη Λιαναντωνάκη
H Δάφνη Λιαναντωνάκη γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στην Αγία Παρασκευή. Σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ της Αθήνας και αποφοίτησε το 1986. Την ίδια χρονιά οργάνωσε στο δήμο Αγίας Παρασκευής το Παιδικό Εργαστήριο Τέχνης, του οποίου είχε την ευθύνη έως το 2001: μέχρι και σήμερα ένας από τους βασικούς άξονες της πρακτικής της σχετίζεται με την κατανόηση και την πλαισίωση της δημιουργικότητας των παιδιών. Η προσωπική της δουλειά επικεντρώνεται στην αναζήτηση και την προσπάθεια διατύπωσης της σχέσης της με την γεωγραφία των τοπίων (Λεγραινά 2008, Ρεματιά Χαλανδρίου 2014 -2024, Κίμωλος 2016-2017, Ποταμός Ερασίνος 2022-2025, Μεσόγεια από το 2023-σήμερα).
- Jumana Manna
Η Jumana Manna (γενν. 1987) είναι Παλαιστίνια εικαστικός και σκηνοθέτις που ζει και εργάζεται μεταξύ Ιερουσαλήμ και Βερολίνου. Το έργο της εξετάζει πώς η εξουσία εγγράφεται στο σώμα, τη γη και την ύλη, σε σχέση με αποικιακές κληρονομιές και ιστορίες τόπου. Μέσα από γλυπτική και κινηματογράφο διερευνά τα παράδοξα της διατήρησης στην αρχιτεκτονική, τη γεωργία και το δίκαιο, αναδεικνύοντας την ένταση ανάμεσα στη μοντερνιστική ταξινόμηση και τη ζωντανή διαδικασία φθοράς και αναγέννησης. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις σε σημαντικούς θεσμούς, όπως MoMA PS1 (Νέα Υόρκη), Wexner Center for the Arts (Κολόμπους), Kunsthall Stavanger, Matadero (Μαδρίτη), M HKA (Αμβέρσα), Malmö Kunsthall, μεταξύ άλλων, ενώ συμμετείχε σε διεθνείς διοργανώσεις όπως η Μπιενάλε της Βενετίας, η Manifesta 14 και η Μπιενάλε του Λίβερπουλ. Το 2025 ολοκλήρωσε το δημόσιο έργο Sebastia για το Νέο Κυβερνητικό Συγκρότημα του Όσλο, σχεδιασμένο από το 2022 για τον ανοιχτό «city floor» χώρο στην πλατεία Johann Nygaardsvoll plass, έναν από τους μεγαλύτερους δημόσιους χώρους τέχνης στη Νορβηγία. Έχει τιμηθεί με διεθνή βραβεία και έργα της ανήκουν σε σημαντικές συλλογές, όπως του MoMA και του Whitney Museum.
- Shahana Rajani
Η Shahana Rajani είναι καλλιτέχνις που διερευνά τις οπτικές κουλτούρες, τα τοπία και τις υποδομές της «ανάπτυξης», της στρατιωτικοποίησης και της οικολογικής αντίστασης στο Πακιστάν. Στο επίκεντρο της πρακτικής της βρίσκονται οι κοινοτικές και συνεργατικές μορφές έρευνας. Μέσα από κινούμενη εικόνα, εγκαταστάσεις και έντυπο υλικό, ενεργοποιεί αντιθετικές ιστορίες, γενεαλογίες και πρακτικές αναπαράστασης και σχέσης. Είναι συνιδρύτρια του Karachi LaJamia (μαζί με τη Zahra Malkani), ενός πειραματικού εγχειρήματος που εστιάζει σε οικο-παιδαγωγικές προσεγγίσεις γύρω από τους αγώνες για τη γη και το νερό στο Καράτσι. Ζει και εργάζεται στο Tkaronto (Καναδάς). Πρόσφατα παρουσίασε την έκθεση Lines That World a River στο Nottingham Contemporary (7 Φεβρουαρίου – 10 Μαΐου 2026), σε συνεργασία με τους Ustad Abdul Aziz, Abdul Sattar και Aziza Ahmad.
DAVRA research collective
To DAVRA research collective ιδρύθηκε το 2021 με αποστολή τη διασύνδεση και ανάπτυξη της καλλιτεχνικής σκηνής της Κεντρικής Ασίας, δίνοντας προτεραιότητα στη δυναμική ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών εντός της περιοχής. Εστιάζει στη μελέτη και τον επαναπροσδιορισμό της σύγχρονης Κεντρικής Ασίας μέσα από δημόσια προγράμματα, έρευνα, αναθέσεις έργων και άλλες δράσεις. Το DAVRA παρουσίασε δημόσια εκδήλωση στο πλαίσιο της συμμετοχής της Saodat Ismailova στη documenta fifteen και εξέδωσε το βιβλίο Chilltans, που αναδεικνύει σύγχρονες φωνές από την Κεντρική Ασία. Παρήγαγε δύο δοκιμιακά φιλμ, Tashkent: 58–88 της Zumrad Mirzalieva και Whose Voice Is It? της Dana Iskakova. Η συλλογική εγκατάσταση Taming Waters και Women of Soviet Central Asia παρουσιάστηκε στην Μπιενάλε Matter of Art στην Πράγα το 2024 και στη συνέχεια στη Lahore Biennale και αλλού. Έχει επιμεληθεί κινηματογραφικά προγράμματα στο Eye Film Museum, το Centre Pompidou, το GoEast Film Festival κ.ά. Δίνει έμφαση σε εκπαιδευτικά προγράμματα και εργαστήρια στην Κεντρική Ασία, ενώ σήμερα επικεντρώνεται σε ζητήματα νερού μέσω έρευνας, εκδόσεων, workshops και νέων αναθέσεων.
Συντελεστές
- Καλλιτέχνιδες: Δάφνη Λιαναντωνάκη, Rosella Biscotti, Alia Farid, Ayesha Hameed, Jumana Manna, Shahana Rajani, DAVRA research collective
- Επιμελήτριες: Μαρία-Θάλεια Καρρά, Mayssa Fattouh
- Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός έκθεσης: Εβίτα Φανού
- Υπεύθυνη παραγωγής: Δανάη Παρλαμά Pertejo
- Βοηθός παραγωγής: Σωτήρης Βουγιατζής
- Υπεύθυνη επικοινωνίας: Ειρήνη Φουντεδάκη
- Υπεύθυνη τύπου: Φωτεινη Μπάρκα
- Χορηγός σε είδος: Fabulous Fabrics
- Χορηγός φιλοξενίας: OKUPA
Κεντρική εικόνα θέματος: Jumana Manna, Water – Arm Series , 2019, ceramics © Jumana Manna. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και της γκαλερί Hollybush Gardens, Λονδίνο Photo: © We Document Art
